Νέα δεδομένα από εργαστηριακή μελέτη ανατρέπουν όσα γνωρίζαμε για την αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων διατροφής
Ο ψευδάργυρος αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα ιχνοστοιχεία για την ανθρώπινη υγεία, καθώς συμμετέχει σε περισσότερες από τριακόσιες ενζυμικές διαδικασίες και είναι απαραίτητος για τη σωστή λειτουργία του ανοσοποιητικού, του νευρικού και του αναπαραγωγικού συστήματος. Παρά τη ζωτική του σημασία, ο οργανισμός δεν διαθέτει μηχανισμούς μακροχρόνιας αποθήκευσής του, γεγονός που καθιστά την καθημερινή πρόσληψη μέσω της διατροφής επιβεβλημένη. Ωστόσο, η επάρκεια του ψευδαργύρου δεν εξαρτάται μόνο από την ποσότητα που καταναλώνεται, αλλά κυρίως από τη βιοπροσβασιμότητά του, δηλαδή το κλάσμα εκείνο που απελευθερώνεται από την τροφή κατά τη διάρκεια της πέψης και είναι διαθέσιμο προς απορρόφηση.
Πρόσφατη επιστημονική μελέτη Που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, διερεύνησε πώς οι διαφορετικοί τύποι διατροφής και οι χημικές μορφές των συμπληρωμάτων επηρεάζουν αυτή τη διαδικασία, χρησιμοποιώντας ένα προηγμένο μοντέλο εργαστηριακής πέψης. Τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν τη δίαιτα υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες ως τον σημαντικότερο ανασταλτικό παράγοντα. Συγκεκριμένα, η βιοπροσβασιμότητα του ψευδαργύρου από μια τέτοια δίαιτα περιορίστηκε στο 8,12%, ενώ σε μια τυπική ή βασική δίαιτα τα ποσοστά ήταν σημαντικά υψηλότερα, φτάνοντας έως και το 19,43%. Αυτή η μείωση αποδίδεται κυρίως στην παρουσία του φυτικού οξέος, το οποίο δεσμεύει τα ιόντα του μετάλλου δημιουργώντας αδιάλυτα συμπλέγματα που ο οργανισμός δεν μπορεί να επεξεργαστεί.
Η μελέτη εξέτασε επίσης δέκα διαφορετικά σκευάσματα ψευδαργύρου, αποκαλύπτοντας τεράστιες αποκλίσεις ανάλογα με τη χημική τους μορφή. Ο πικολινικός ψευδάργυρος αναδείχθηκε ως η πιο αποτελεσματική μορφή, παρουσιάζοντας τα υψηλότερα επίπεδα βιοπροσβασιμότητας σε όλα τα διατροφικά μοντέλα, με τιμές που κυμάνθηκαν από 35,86% έως 44,30%. Αντίθετα, οι ανόργανες μορφές, όπως ο οξείδιος ψευδάργυρος, εμφάνισαν τα χαμηλότερα ποσοστά, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις δεν ξεπέρασαν το 1,05%. Οι οργανικές μορφές, όπως ο γλυκονικός και ο δισγλυκινικός ψευδάργυρος, παρουσίασαν ενδιάμεση συμπεριφορά, με την απορρόφησή τους να επηρεάζεται έντονα από τη συνοδεία γευμάτων πλούσιων σε ασβέστιο και φυτικές ίνες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το εύρημα ότι η φαρμακοτεχνική μορφή του συμπληρώματος παίζει επίσης ρόλο. Οι κάψουλες φάνηκαν να προσφέρουν μια πιο σταθερή απελευθέρωση του μετάλλου σε σύγκριση με τα δισκία, ειδικά υπό την επίδραση δίαιτας με πολλές φυτικές ίνες. Επιπλέον, παράγοντες όπως η βιταμίνη C βρέθηκαν να ενισχύουν τη βιοπροσβασιμότητα, ενώ η υπερβολική κατανάλωση πρωτεϊνών φυτικής προέλευσης μπορεί να λειτουργήσει ανασταλτικά λόγω της ταυτόχρονης παρουσίας αντιθρεπτικών συστατικών.
Συμπερασματικά, η αποτελεσματικότητα της συμπληρωματικής χορήγησης ψευδαργύρου δεν είναι οριζόντια αλλά εξαρτάται από τον στρατηγικό συνδυασμό της χημικής μορφής και του καθημερινού διαιτολογίου. Για τη μεγιστοποίηση της απορρόφησης, προτείνεται η επιλογή οργανικών μορφών, με κορυφαία την πικολινική, και η αποφυγή της λήψης των συμπληρωμάτων μαζί με γεύματα που περιέχουν μεγάλες ποσότητες δημητριακών ολικής άλεσης ή πίτουρου. Η κατανόηση αυτών των αλληλεπιδράσεων είναι απαραίτητη για την πρόληψη των ελλείψεων, ειδικά σε πληθυσμιακές ομάδες με αυξημένες ανάγκες ή συγκεκριμένες διατροφικές προτιμήσεις.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2072-6643/18/1/94
Αναφορά: Tokarczyk, Joanna, Agnieszka Jaworowska, Dawid Kowalczyk, Monika Kasprzak, Paweł Jagielski και Wojciech Koch. 2026. «Influence of Diet on the Bioaccessibility of Zn from Dietary Supplements: Findings from an In vitro Digestion Model and Analytical Determinations»
Nutrients 18, αρ. 1: 94. https://doi.org/10.3390/nu18010094
