Η επιστήμη αναδεικνύει άλλες πηγές με σημαντικά υψηλότερες συγκεντρώσεις
Υπάρχει μια απλή διατροφική αρχή που δύσκολα αμφισβητείται: Όσο πιο έντονο το χρώμα ενός φυτικού τροφίμου, τόσο πιο πλούσιο σε βιοδραστικές ουσίες. Στην περίπτωση των κόκκινων, μοβ και μπλε τροφίμων, η ουσία που ευθύνεται για το χρώμα και ταυτόχρονα φαίνεται να ευθύνεται για σημαντικό μέρος των ωφελειών είναι οι ανθοκυανίνες, μια οικογένεια φλαβονοειδών που βρίσκεται στα φλοιά, σάρκα και χυμούς δεκάδων φρούτων και λαχανικών. Τα μύρτιλα έχουν επικρατήσει στη συλλογική αντίληψη ως η κατεξοχήν πηγή τους, αλλά αρκετά άλλα τρόφιμα τα υπερτερούν σημαντικά σε συγκέντρωση.
Τα μαύρα elderberries (σαμπούκος) και τα aronia berries (γνωστά και ως chokeberries) βρίσκονται στην κορυφή, με επίπεδα που φτάνουν τα 600 mg ανά 100 γραμμάρια, έναντι περίπου 160-180 mg των μύρτιλων. Ακολουθούν τα βατόμουρα (blackberries), με διπλάσια περίπου συγκέντρωση από τα μύρτιλα, τα μαύρα κεράσια και το μαύρο ρύζι, του οποίου ο πίτουρας αποτελεί μια από τις πιο πλούσιες φυτικές πηγές ανθοκυανινών παγκοσμίως. Αξίζει να σημειωθεί ότι η συγκέντρωση ανθοκυανινών επηρεάζεται σημαντικά από την ποικιλία, το κλίμα και τον τρόπο συντήρησης. Τα φρέσκα και κατεψυγμένα προϊόντα διατηρούν τα υψηλότερα επίπεδα, ενώ τα αποξηραμένα παρουσιάζουν σημαντικές απώλειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Προειδοποίηση ΕΟΦ για συμπλήρωμα διατροφής που συνδέεται με επιδημία σαλμονέλωσης – Το cibum είχε ενημερώσει από τον Ιανουάριο
Η ισχυρότερη επιστημονική βάση αφορά τα καρδιαγγειακά οφέλη. Ανασκόπηση 66 μελετών κατέδειξε συνεπή υποτασική δράση ανθοκυανινών από διάφορες πηγές, ενώ μετα-ανάλυση 21 κλινικών δοκιμών διαπίστωσε ότι ημερήσια πρόσληψη άνω των 5 mg ανθοκυανινών ανά κιλό σωματικού βάρους μείωσε σημαντικά τη γλυκόζη νηστείας, την γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, την ολική χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια, ενώ αύξησε την HDL χοληστερόλη. Επιδημιολογικές μελέτες υποδεικνύουν επίσης ότι η τακτική κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε ανθοκυανίνες σχετίζεται με 15% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, με κάθε επιπλέον 7,5 mg ημερήσιας πρόσληψης να αντιστοιχεί σε 5% μείωση κινδύνου.
Ο βιολογικός μηχανισμός που εξηγεί αυτές τις επιδράσεις περνά από πολλαπλές οδούς. Οι ανθοκυανίνες ενεργοποιούν το μονοπάτι Nrf2, έναν βασικό ρυθμιστή της κυτταρικής αντιοξειδωτικής άμυνας, και αναστέλλουν το μονοπάτι NF-κB, το οποίο συμμετέχει στη φλεγμονώδη απόκριση. Επιπλέον, βελτιώνουν την ενδοθηλιακή λειτουργία και τη μιτοχονδριακή δυναμική, με αποτέλεσμα που εκτείνεται πέρα από την απλή αντιοξειδωτική δράση.
Αναδυόμενα δεδομένα υποδεικνύουν νευροπροστατευτικές ιδιότητες, με μελέτες σε ζωικά μοντέλα να δείχνουν ότι ανθοκυανίνες από κεράσια, μαύρο καρότο και βατόμουρα μπορούν να ανακουφίσουν συμπτώματα νευροεκφυλιστικών παθήσεων μέσω αντιοξειδωτικής δράσης και ρύθμισης του εντερικού μικροβιώματος. Για τα οστά, κλινικές μελέτες υποδεικνύουν ότι η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε ανθοκυανίνες βελτιώνει δείκτες οστικής αναδόμησης σε μεσήλικες και ηλικιωμένους. Οι ερευνητές είναι σαφείς ωστόσο ότι η πλειονότητα των πιο λεπτομερών ευρημάτων προέρχεται από προκλινικές μελέτες, και ότι απαιτούνται περισσότερες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα σε ανθρώπους και να καθοριστούν βέλτιστες δοσολογίες.
