Τι βελτιώνει την ποιότητα της διατροφής σε νέους με μεταβολικό κίνδυνο
Η σύγχρονη διατροφή, ιδιαίτερα στις δυτικές κοινωνίες, χαρακτηρίζεται συχνά από την υπερβολική κατανάλωση σνακ πλούσιων σε υδατάνθρακες και ζάχαρη, όπως τα πατατάκια, τα μπισκότα και τα αναψυκτικά. Αυτές οι διατροφικές συνήθειες, εκτός από την πρόσθετη ημερήσια πρόσληψη εκατοντάδων θερμίδων, συνδέονται άμεσα με την αύξηση του σωματικού βάρους και την εμφάνιση καρδιομεταβολικών κινδύνων, ακόμα και σε νεαρές ηλικίες. Περίπου ένας στους τρεις νέους ενήλικες στις ΗΠΑ, για παράδειγμα, εμφανίζει ήδη προειδοποιητικά σημάδια μεταβολικού κινδύνου.
Η αντικατάσταση των συνηθισμένων σνακ με μια μέτρια ημερήσια ποσότητα ξηρών καρπών έκοψε τις λιγούρες για γλυκά και πρόχειρο φαγητό και ανέβασε τα σκορ ποιότητας διατροφής σε νέους ενήλικες με πρώιμο καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Αυτό συνέβη χωρίς να παρατηρηθεί αύξηση βάρους ή δυσμενείς μεταβολικές επιδράσεις.
Σε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients, οι ερευνητές διερεύνησαν κατά πόσον η αντικατάσταση τυπικών σνακ υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες με ξηρούς καρπούς μειώνει τις λιγούρες για φαγητό και βελτιώνει την ποιότητα της διατροφής σε νεαρούς ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες με αυξημένο κίνδυνο Μεταβολικού Συνδρόμου.
Περίπου ένας στους τρεις νέους ενήλικες στις ΗΠΑ εμφανίζει προειδοποιητικά σημάδια καρδιομεταβολικού κινδύνου. Τα σνακ προσθέτουν πλέον περίπου διακόσιες έως τριακόσιες επιπλέον θερμίδες καθημερινά στη δίαιτα. Τα μπισκότα, τα πατατάκια και τα ζαχαρούχα ποτά είναι φθηνά και πανταχού παρόντα, αλλά μικρές αλλαγές μπορούν να μεταβάλουν τις συνήθειες. Τα σνακ πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, όπως οι ξηροί καρποί, τα φρούτα και το γιαούρτι, είναι πλούσια σε φυτικές ίνες, ακόρεστα λιπαρά και μέταλλα.
Η ποιότητα της διατροφής, όπως μετράται από τον Δείκτη Υγιεινής Διατροφής (HEI), συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο διαβήτη, καρδιαγγειακής νόσου και θνησιμότητας. Προηγούμενες έρευνες συσχέτιζαν την κατανάλωση ξηρών καρπών με υψηλότερα σκορ HEI.
Συνολικά ογδόντα τέσσερις συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν την παρέμβαση, με μέσο όρο ηλικίας 28,5 έτη. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η μία λάμβανε ξηρούς καρπούς και η άλλη σνακ υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες δύο φορές την ημέρα για δεκαέξι εβδομάδες.
Ως σνακ ξηρών καρπών δόθηκε ένα μείγμα 33,5 γραμμαρίων ανάλατων αμυγδάλων, καρυδιών, πεκάν, macadamia, φουντουκιών, φιστικιών και κάσιους. Τα συγκριτικά σνακ ήταν κράκερ, πρέτσελ και μπάρες τύπου γκρανόλα, τα οποία αντιστοιχούσαν σε ενέργεια, πρωτεΐνη, φυτικές ίνες και νάτριο.
Μετά από δεκαέξι εβδομάδες, η ομάδα που κατανάλωνε ξηρούς καρπούς ανέφερε ευρείες και συγκεκριμένες μειώσεις στις λιγούρες, ιδιαίτερα για γλυκά (όπως μπισκότα, παγωτά) και πρόχειρο φαγητό (όπως πατατάκια και πίτσα). Αντίθετα, η ομάδα υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες δεν εμφάνισε σημαντική μείωση στις λιγούρες.
Η ομάδα των ξηρών καρπών μείωσε επίσης τη συχνότητα κατανάλωσης κατεψυγμένων επιδορπίων και αλμυρών σνακ και αύξησε την πρόσληψη τροφών πλούσιων σε πρωτεΐνες. Ο συνολικός Δείκτης Υγιεινής Διατροφής (HEI) βελτιώθηκε σημαντικά στην ομάδα των ξηρών καρπών, σημειώνοντας αύξηση περίπου δεκαεννέα τοις εκατό, χάρη στα υψηλότερα σκορ λιπαρών οξέων και πρωτεϊνών.
Όσον αφορά τις ορμονικές αποκρίσεις, στην ομάδα των ξηρών καρπών, η ορμόνη GLP-1 (σχετική με τον κορεσμό) αυξήθηκε, ενώ οι αυξήσεις της συσχετίστηκαν αντιστρόφως με τις λιγούρες για γλυκά. Το σωματικό βάρος παρέμεινε σταθερό στην ομάδα των ξηρών καρπών, παρά την ίδια ενεργειακή πρόσληψη. Αντίθετα, η ομάδα υψηλής περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες αύξησε την ενεργειακή πρόσληψη κατά περίπου 349 χιλιοθερμίδες ημερησίως και κέρδισε περίπου 0,78 κιλά.
