Ένα μοντέλο που δεν είναι ευρέως γνωστό συνδέθηκε με τον χαμηλότερο κίνδυνο παχυσαρκίας σε σύγκριση με τη μεσογειακή, τη DASH και άλλες δημοφιλείς δίαιτες
Η εμμηνόπαυση φέρνει αλλαγές που πολλές γυναίκες βιώνουν ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση: αλλαγές στον μεταβολισμό, στην κατανομή λίπους, στην όρεξη και στη σύνθεση του σώματος. Παρά το γεγονός ότι αφορά ουσιαστικά τη μισή ανθρωπότητα, η εμμηνόπαυση παραμένει ανεπαρκώς ερευνημένη και συχνά παρεξηγημένη. Νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο JAMA Network Open εξέτασε πώς διαφορετικά διατροφικά πρότυπα συνδέονται με τη διαχείριση βάρους κατά την εμμηνόπαυση, αξιοποιώντας δεδομένα από πάνω από 38.000 γυναίκες που παρακολουθήθηκαν στο πλαίσιο της μεγάλης μελέτης Nurses’ Health Study II για διάστημα 12 ετών, έξι πριν και έξι μετά την εμμηνόπαυση.
Οι ερευνητές αξιολόγησαν επτά διαφορετικά διατροφικά πρότυπα, συμπεριλαμβανομένης της μεσογειακής διατροφής, της DASH, της φυτοκεντρικής διατροφής, της δίαιτας χαμηλών υδατανθράκων και της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων. Το διατροφικό πρότυπο που συνδέθηκε με τον χαμηλότερο κίνδυνο παχυσαρκίας ήταν η λεγόμενη «πλανητική διατροφή», ένα φυτοκεντρικό μοντέλο που σχεδιάστηκε για να υποστηρίζει τόσο την ανθρώπινη υγεία όσο και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα. Η διατροφή αυτή δίνει έμφαση σε ποιοτικές φυτικές πρωτεΐνες όπως όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης, και σε υγιή ακόρεστα λιπαρά από ξηρούς καρπούς και φυτικά έλαια, ενώ περιορίζει τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες και τα ζωικά προϊόντα υψηλής επεξεργασίας.
Ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της μελέτης αφορά τη σχέση μεταξύ ινσουλίνης και αύξησης βάρους στην εμμηνόπαυση. Οι ερευνητές βρήκαν ότι διατροφικά πρότυπα με υψηλό «ινσουλιναιμικό δυναμικό», δηλαδή που τείνουν να προκαλούν συχνές αυξήσεις της ινσουλίνης, συνδέθηκαν με μεγαλύτερη αύξηση βάρους κατά την εμμηνόπαυση. Αυτά τα πρότυπα περιελάμβαναν κυρίως κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, τρόφιμα πλούσια σε νάτριο και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η σταθεροποίηση του σακχάρου αίματος μέσω διατροφής μπορεί να παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη διαχείριση του βάρους κατά αυτή τη φάση ζωής. Αρκετά από τα άλλα διατροφικά πρότυπα που αξιολογήθηκαν, όπως η μεσογειακή διατροφή, η DASH και η φυτοκεντρική διατροφή, συνδέθηκαν επίσης με καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με δίαιτες υψηλής επεξεργασίας, επιβεβαιώνοντας ότι το κοινό τους χαρακτηριστικό, η έμφαση σε φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς και όσπρια, είναι αυτό που κάνει τη διαφορά.
Τι σημαίνει στην πράξη
Η μελέτη παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς που αξίζει να αναφερθούν: η διατροφή μετρήθηκε μέσω ερωτηματολογίων αυτοαναφοράς, το βάρος ήταν επίσης αυτοαναφερόμενο, δεν υπήρχαν λεπτομερή δεδομένα για ορμόνες ή σύνθεση σώματος, και ο πληθυσμός αποτελούνταν κυρίως από λευκές γυναίκες, οπότε τα ευρήματα δεν μπορούν να γενικευτούν πλήρως. Παρόλα αυτά, το κεντρικό μήνυμα είναι σαφές: τα διατροφικά πρότυπα συνολικά έχουν μεγαλύτερη σημασία από μεμονωμένες τροφές ή την τελειότητα στη διατροφή. Μικρές, βιώσιμες αλλαγές, όπως η σταδιακή αύξηση φυτικών πρωτεϊνών, η μείωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και η προτίμηση τροφών που σταθεροποιούν το σάκχαρο αίματος, μπορούν να αποφέρουν ουσιαστικά αποτελέσματα με την πάροδο του χρόνου. Παράλληλα, η τακτική σωματική δραστηριότητα, ιδιαίτερα η άσκηση με αντιστάσεις, η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D, και η ποιοτική ύπνος συμπληρώνουν τη διατροφή στη συνολική υποστήριξη της υγείας κατά την εμμηνόπαυση.
