Σουηδική μελέτη μεγάλης κλίμακας δείχνει ότι οι φλεγμονώδεις διατροφικές συνήθειες συνδέονται με την ανάπτυξη στεφανιαίας αθηροσκλήρωσης και πλακών υψηλού κινδύνου
Μια νέα μελέτη από τη Σουηδία, δημοσιευμένη στο Cardiovascular Research, φέρνει στο φως μια σημαντική συσχέτιση μεταξύ της διατροφής χαμηλής σε φυτικές ίνες και της παρουσίας αθηροσκληρωτικής πλάκας στις στεφανιαίες αρτηρίες, μίας από τις βασικές αιτίες πρόωρων καρδιαγγειακών θανάτων. Η έρευνα αξιολόγησε τον διατροφικό δείκτη (DI) ως μέτρο της αντιφλεγμονώδους ποιότητας της διατροφής και χρησιμοποίησε την αξονική στεφανιογραφία (CCTA) για τη διάγνωση και κατηγοριοποίηση των πλακών.
Η στεφανιαία αθηροσκλήρωση αποτελεί βασικό υπόβαθρο για την εμφάνιση εμφραγμάτων και αιφνίδιου καρδιακού θανάτου, καθώς οι πλάκες μπορούν να υποστούν ρήξη και να αποφράξουν αρτηρίες. Οι διατροφικές συνήθειες έχουν αναγνωριστεί ως βασικός τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου, και συγκεκριμένα η κατανάλωση φυτικών τροφών φαίνεται να προσφέρει προστασία μέσω αντιφλεγμονωδών μηχανισμών.
Η μελέτη συμπεριέλαβε πάνω από 24.000 ενήλικες, ηλικίας 50 έως 64 ετών, χωρίς προηγούμενη καρδιαγγειακή νόσο. Οι συμμετέχοντες κατηγοριοποιήθηκαν ανάλογα με τον διατροφικό δείκτη, ο οποίος βασίστηκε στην κατανάλωση τροφών με αντιφλεγμονώδη (όπως φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης, ελαιόλαδο, καφές) ή προφλεγμονώδη δράση (όπως κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, ζαχαρούχα ποτά).
Η CCTA εντόπισε αθηροσκληρωτικές πλάκες σε μεγαλύτερη συχνότητα στα άτομα με πιο φλεγμονώδη διατροφή. Ειδικότερα, το 44,3% των συμμετεχόντων με το χαμηλότερο σκορ DI εμφάνιζαν πλάκες, έναντι 36,3% εκείνων με το υψηλότερο. Σημαντική αρτηριακή στένωση διαπιστώθηκε στο 6,0% των ατόμων στο κατώτερο διατροφικό τριτημόριο και μόνο στο 3,7% στο ανώτερο. Ακόμη πιο ανησυχητική ήταν η παρουσία μη ασβεστοποιημένων πλακών υψηλού κινδύνου, οι οποίες σχετίζονται με αυξημένα ποσοστά καρδιαγγειακών επεισοδίων.
Η μελέτη ανέδειξε επίσης ότι τα άτομα με χαμηλότερο DI είχαν περισσότερους μεταβολικούς παράγοντες κινδύνου: μεγαλύτερη περιφέρεια μέσης, υψηλότερη αρτηριακή πίεση, αυξημένα τριγλυκερίδια, χαμηλότερα επίπεδα φυσικής δραστηριότητας και μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ. Το 62% αυτών ήταν άνδρες, ενώ στο υγιέστερο διατροφικά τριτημόριο οι γυναίκες υπερτερούσαν αριθμητικά.
Παρότι τα ευρήματα διατηρούνται μετά την προσαρμογή για παράγοντες όπως ηλικία και φύλο, η συσχέτιση εξασθενεί όταν προστίθενται μεταβλητές όπως ο Δείκτης Μάζας Σώματος, τα τριγλυκερίδια και η αρτηριακή πίεση, δείχνοντας ότι οι μεταβολικές μεταβολές μεσολαβούν εν μέρει στη σχέση διατροφής και αθηροσκλήρωσης. Ένα ιδιαίτερο εύρημα της μελέτης ήταν η ισχυρότερη συσχέτιση στις γυναίκες μεταξύ χαμηλού DI και παρουσίας πλάκας, παρόλο που αυτή δεν αφορούσε απαραίτητα τους πιο επικίνδυνους τύπους. Το μόρφωμα της πλάκας και η συνολική θερμιδική πρόσληψη επηρεάστηκαν από το μορφωτικό επίπεδο και άλλες κοινωνικές μεταβλητές, προσθέτοντας πολυπλοκότητα στη σχέση διατροφής και καρδιαγγειακής υγείας.
Παρά τους περιορισμούς της, η μελέτη αποτελεί τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα που συνδυάζει απεικονιστικά ευρήματα στεφανιαίων πλακών με διατροφικά πρότυπα. Επιβεβαιώνει ότι η διατροφή χαμηλή σε φυτικές ίνες και υψηλή σε φλεγμονώδη τρόφιμα συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για την ανάπτυξη στεφανιαίας νόσου.
