Νέα έρευνα δείχνει ότι μικρές μειώσεις στο νάτριο των καθημερινών τροφίμων μπορούν να αποτρέψουν εκατοντάδες χιλιάδες εμφράγματα και εγκεφαλικά
Η υπερβολική κατανάλωση αλατιού αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους εχθρούς της δημόσιας υγείας παγκοσμίως καθώς συνδέεται άμεσα με την υπέρταση και τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Δύο νέες μελέτες που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο περιοδικό Hypertension της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας αποκαλύπτουν τη δύναμη των συντονισμένων κυβερνητικών παρεμβάσεων στη βιομηχανία τροφίμων. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σταδιακή μείωση του νατρίου σε βασικά είδη διατροφής (όπως η μπαγκέτα στη Γαλλία και τα συσκευασμένα γεύματα στο Ηνωμένο Βασίλειο) μπορεί να οδηγήσει σε θεαματική βελτίωση της υγείας του πληθυσμού. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι οι αλλαγές αυτές είναι τόσο μικρές που περνούν εντελώς απαρατήρητες από τη γεύση των καταναλωτών.
Η περίπτωση της Γαλλίας
Στη Γαλλία το ψωμί αποτελεί κεντρικό στοιχείο της διατροφικής κουλτούρας αλλά και κύρια πηγή πρόσληψης αλατιού καθώς προσφέρει περίπου το 25% της καθημερινής συνιστώμενης ποσότητας. Το 2022 η γαλλική κυβέρνηση υπέγραψε μια εθελοντική συμφωνία με τους αρτοποιούς για τη μείωση του αλατιού στο ψωμί έως το 2025. Σύμφωνα με τη μελέτη που διεξήχθη από τη γαλλική Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας η πλήρης συμμόρφωση με αυτούς τους στόχους θα μπορούσε να μειώσει την καθημερινή πρόσληψη νατρίου κατά 0,35 γραμμάρια ανά άτομο.
Αυτή η φαινομενικά ελάχιστη μείωση έχει τεράστιο αντίκτυπο σε εθνικό επίπεδο. Οι εκτιμήσεις των ερευνητών δείχνουν ότι η κίνηση αυτή θα μπορούσε να αποτρέψει περισσότερους από 1.100 θανάτους ετησίως. Παράλληλα αναμένεται σημαντική πτώση στις νοσηλείες για ισχαιμική καρδιοπάθεια και εγκεφαλικά επεισόδια. Η Dr. Clémence Grave επικεφαλής της μελέτης τόνισε ότι αυτή η προσέγγιση είναι εξαιρετικά ισχυρή επειδή δεν βασίζεται στην ατομική αλλαγή συμπεριφοράς η οποία είναι συχνά δύσκολη και δεν διαρκεί. Αντίθετα δημιουργεί ένα «πιο υγιεινό περιβάλλον τροφίμων από προεπιλογή».
Η στρατηγική του Ηνωμένου Βασιλείου
Στο Ηνωμένο Βασίλειο η έρευνα επικεντρώθηκε στους στόχους μείωσης του αλατιού για το 2024 οι οποίοι αφορούν 84 κατηγορίες τροφίμων από το σούπερ μάρκετ και για πρώτη φορά 24 κατηγορίες έτοιμων γευμάτων από εστιατόρια και take-away. Οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης μοντελοποίησαν τον αντίκτυπο αυτών των στόχων στον πληθυσμό των ενηλίκων. Αν οι στόχοι επιτευχθούν πλήρως η μέση πρόσληψη αλατιού θα μπορούσε να μειωθεί από τα 6,1 γραμμάρια στα 4,9 γραμμάρια ημερησίως μια μείωση της τάξης του 17,5%.
Σε βάθος 20 ετών αυτή η αλλαγή θα μπορούσε να αποτρέψει περίπου 103.000 περιπτώσεις ισχαιμικής καρδιοπάθειας και 25.000 εγκεφαλικά επεισόδια. Πέρα από τη σωτηρία ζωών η μείωση της αρτηριακής πίεσης σε εθνικό επίπεδο θα μεταφραζόταν σε εξοικονόμηση 1 δισεκατομμυρίου λιρών για το εθνικό σύστημα υγείας (NHS). Η Dr. Lauren Bandy υπογράμμισε ότι η βιομηχανία τροφίμων έχει ακόμη μεγάλα περιθώρια προόδου και ότι η ενίσχυση αυτών των πολιτικών είναι το κλειδί για τη βελτίωση της παγκόσμιας υγείας χωρίς να απαιτείται από τους ανθρώπους να αλλάξουν τις γευστικές τους προτιμήσεις.
Οι δύο μελέτες συμπίπτουν σε ένα κρίσιμο συμπέρασμα οι μικρές και «αόρατες» παρεμβάσεις στη σύνθεση των τροφίμων έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο από τις απλές συμβουλές προς τους ασθενείς. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά την κατανάλωση λιγότερων από 2.000 χιλιοστόγραμμα νατρίου την ημέρα όμως η παγκόσμια πρόσληψη παραμένει πολύ υψηλότερη. Η συνεργασία ανάμεσα σε υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και επαγγελματίες υγείας είναι απαραίτητη για να επιβληθούν αυστηρότερα πρότυπα που θα προστατεύουν τους πολίτες στην πηγή.
