Τι να ελέγχετε στις ετικέτες, ποιες ουσίες συνδέονται με ερεθισμούς και πώς να προστατεύσετε το τριχωτό σας
Κνησμός, αίσθημα καύσου, ξηρότητα και ορατές νιφάδες στο τριχωτό της κεφαλής είναι από τα συχνότερα προβλήματα που αναφέρουν οι καταναλωτές, με πολλούς να στρέφονται σε νέα προϊόντα περιποίησης χωρίς να εξετάζουν τι πραγματικά μπορεί να έχει ερεθίσει το δέρμα τους. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις, ο ένοχος δεν είναι κάποια πάθηση, αλλά τα ίδια τα καλλυντικά και οι συνήθειες φροντίδας. Το τριχωτό μπορεί να εμφανίσει κνησμό είτε λόγω ξηρότητας είτε λόγω υπερβολικής λιπαρότητας. Επιθετικά σαμπουάν, συχνή χρήση προϊόντων styling, υπερβολική θερμότητα από το πιστολάκι, αλλά και περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως το κρύο ή ο ξηρός αέρας εσωτερικών χώρων, μπορούν να διαταράξουν τον δερματικό φραγμό. Όταν η ισορροπία αυτή χαθεί, η απολέπιση γίνεται εντονότερη και οι νιφάδες γίνονται ορατές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γαριδάκια: Και σκόνη εντόμων στα συστατικά τους – Ανάλυση όλων των κινδύνων από την κατανάλωση του αγαπημένου σνακ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έρευνα για παραπλάνηση καταναλωτών από την προώθηση δημοφιλούς συσκευής Braun που πωλείται και στην Ελλάδα (Φωτογραφία)
Ο καταναλωτής που θέλει να προστατεύσει το τριχωτό της κεφαλής του χρειάζεται να αντιμετωπίζει την ετικέτα των καλλυντικών με την ίδια προσοχή που δείχνει και στα τρόφιμα. Η λίστα συστατικών, γνωστή ως INCI, αποκαλύπτει πολλά περισσότερα από όσα υπόσχεται η μπροστινή όψη της συσκευασίας. Σημαντικό είναι να δίνεται έμφαση στις πρώτες θέσεις της λίστας, όπου βρίσκονται οι ουσίες με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση, αλλά και σε γενικούς όρους όπως “Parfum” ή “Fragrance” που μπορεί να κρύβουν δεκάδες διαφορετικές αρωματικές ενώσεις. Άτομα με ευαίσθητο δέρμα ή ιστορικό αλλεργιών καλό είναι να αποφεύγουν γνωστά αλλεργιογόνα αρώματα και επιθετικά συντηρητικά, να προτιμούν ήπιες συνθέσεις με λιγότερα και σαφώς αναγνωρίσιμα συστατικά και να μην παρασύρονται αποκλειστικά από διαφημιστικούς ισχυρισμούς όπως «φυσικό» ή «δερματολογικά ελεγμένο». Η κατανόηση των συστατικών και η σταδιακή δοκιμή νέων προϊόντων μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο ερεθισμών, κνησμού και ξεφλουδίσματος.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πάνω από 10 τόνοι μοσχαρίσιου κιμά με επικίνδυνο βακτήριο πωλήθηκαν σε εστιατόρια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται φυσικοί χυμοί από τα σούπερ μάρκετ λόγω υποεπεξεργασίας – Σοβαρός κίνδυνος από πιθανή παρουσία παθογόνων
Ποιες ουσίες αναζητούμε στα καλλυντικά προϊόντα
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα αρώματα και στις λακ μαλλιών, τα οποία αποτελούν μία από τις πιο συχνές αιτίες ερεθισμών. Πολλά προϊόντα αναγράφουν απλώς «Parfum» ή «Fragrance», όρους που δεν αποκαλύπτουν τη σύνθεση του μείγματος. Ορισμένες αρωματικές ουσίες είναι γνωστό ότι έχουν υψηλό αλλεργιογόνο δυναμικό και συνδέονται με δερματικές αντιδράσεις. Συστατικά όπως το Cinnamal, το Isoeugenol, το Hydroxycitronellal και το Cinnamyl Alcohol συγκαταλέγονται στις ουσίες που έχουν απασχολήσει επανειλημμένα τους ελέγχους ασφάλειας καλλυντικών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Extensions Μαλλιών: Εντοπίστηκαν έως και 169 χημικά που συνδέονται με καρκίνο, ορμονικές διαταραχές και αναπτυξιακά προβλήματα
Εκτός από τα αρώματα, υπάρχουν και άλλες ουσίες που προκαλούν ανησυχία. Η χρήση του Diethyl Phthalate (DEP), που συχνά αξιοποιείται ως φορέας αρωμάτων ή για την αλλοίωση του αλκοόλ σε καλλυντικά, εξετάζεται από τις ευρωπαϊκές αρχές λόγω πιθανών ενδοκρινικών επιδράσεων. Αντίστοιχα, συντηρητικά όπως το Chlormethylisothiazolinone έχουν κατηγορηθεί για ισχυρές αλλεργικές και ερεθιστικές αντιδράσεις στο δέρμα και στους οφθαλμούς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τυπωμένες σακούλες αρτοποιίας: Περνούν οι χρωστικές στο ψωμί και τις πίτες; – Νέα μελέτη
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πρέπει να κόψετε το αλάτι; Δείτε πώς να νοστιμίσετε το φαγητό σας χωρίς αυτό
Το ξηρό σαμπουάν, ένα προϊόν που έχει καθιερωθεί στην καθημερινή ρουτίνα πολλών καταναλωτών, δεν είναι απαλλαγμένο από κινδύνους. Αν και απορροφά τη λιπαρότητα και προσφέρει προσωρινή αίσθηση φρεσκάδας, η συχνή χρήση του χωρίς ενδιάμεσο λούσιμο μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση σωματιδίων στο τριχωτό. Αυτό ενδέχεται να φράξει τους πόρους, να προκαλέσει ερεθισμούς και να επιδεινώσει τον κνησμό. Επιπλέον, ορισμένα προϊόντα περιέχουν ταλκ, ένα συστατικό που έχει βρεθεί στο επίκεντρο επιστημονικών συζητήσεων σχετικά με την ασφάλειά του.
Στο μικροσκόπιο βρίσκονται και οι συνθετικές πολυμερικές ενώσεις, οι οποίες χρησιμοποιούνται για υφή, σταθερότητα ή κράτημα. Ονομασίες όπως Acrylates Copolymer, Polyacrylate και Polyquaternium είναι κοινές στις λίστες συστατικών. Παρότι δεν συνδέονται άμεσα με άμεσες δερματικές αντιδράσεις σε όλους τους χρήστες, επικρίνονται για τη χαμηλή βιοδιασπασιμότητά τους και την επιβάρυνση του περιβάλλοντος, ενώ σε ευαίσθητα δέρματα μπορεί να συμβάλλουν σε δυσανεξίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αγανάκτηση με τις βιοδιασπώμενες σακούλες σούπερ μάρκετ: Και τις πληρώνουμε και διαλύονται με το παραμικρό
Οι δερματολόγοι υπογραμμίζουν ότι η λύση δεν βρίσκεται απαραίτητα στη μείωση του λουσίματος. Η παραγωγή σμήγματος ρυθμίζεται από βιολογικούς μηχανισμούς και δεν «εκπαιδεύεται» με λιγότερο συχνό πλύσιμο. Αντίθετα, προτείνεται η χρήση ήπιων σαμπουάν, ειδικά σε περιπτώσεις καθημερινού λουσίματος, ώστε να αποφεύγεται η επιπλέον επιβάρυνση του δέρματος. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή συνοδεύονται από έντονη ερυθρότητα ή τριχόπτωση, η ιατρική αξιολόγηση θεωρείται απαραίτητη.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών είναι ότι το τριχωτό της κεφαλής χρειάζεται την ίδια προσοχή με κάθε άλλη περιοχή του δέρματος. Η προσεκτική ανάγνωση των συστατικών, η αποφυγή γνωστών ερεθιστικών παραγόντων και η επιλογή ήπιων συνθέσεων μπορούν να μειώσουν σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης κνησμού και ξεφλουδίσματος. Σε έναν χώρο όπου το μάρκετινγκ συχνά υπερισχύει της επιστημονικής πληροφόρησης, η ενημέρωση παραμένει το ισχυρότερο εργαλείο του καταναλωτή.
Στον παρακάτω πίνακα συνοψίζονται ενδεικτικά ουσίες που συναντώνται συχνά σε καλλυντικά και προϊόντα περιποίησης μαλλιών, τα προϊόντα στα οποία απαντώνται συνήθως και οι πιθανές ανεπιθύμητες επιδράσεις τους στο τριχωτό της κεφαλής:
| Ουσία / Ονομασία INCI | Πού κρύβεται συνήθως | Πιθανές επιδράσεις στο τριχωτό / δέρμα |
|---|
| Parfum / Fragrance | Σαμπουάν, κοντίσιονερ, προϊόντα styling, λακ | Μπορεί να περιλαμβάνει αλλεργιογόνες αρωματικές ουσίες, πιθανός ερεθισμός ή κνησμός σε ευαίσθητα άτομα |
| Cinnamal | Αρωματικές συνθέσεις σε καλλυντικά | Έχει συσχετιστεί με αλλεργικές αντιδράσεις και ερεθισμούς |
| Isoeugenol | Αρώματα, προϊόντα περιποίησης μαλλιών | Γνωστό αλλεργιογόνο, πιθανή δερματική ευαισθητοποίηση |
| Hydroxycitronellal | Αρωματικά μείγματα | Μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή αλλεργικές αντιδράσεις |
| Cinnamyl Alcohol | Αρώματα, σαμπουάν, κρέμες μαλλιών | Πιθανή αλλεργιογόνος δράση σε ευαίσθητο δέρμα |
| Diethyl Phthalate (DEP) | Φορέας αρωμάτων, προϊόντα με άρωμα | Εξετάζεται για πιθανές ενδοκρινικές επιδράσεις, πιθανός ερεθισμός σε ορισμένα άτομα |
| Chlormethylisothiazolinone | Συντηρητικό σε καλλυντικά και προϊόντα καθαρισμού | Έχει κατηγορηθεί για ισχυρές αλλεργικές και ερεθιστικές αντιδράσεις |
| Talc | Συχνά σε ξηρά σαμπουάν και προϊόντα σε μορφή σκόνης | Πιθανός ερεθισμός, ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια σε μακροχρόνια χρήση |
| Acrylates Copolymer | Προϊόντα styling, λακ, αφροί | Συνθετικό πολυμερές, πιθανή συσσώρευση καταλοίπων, περιβαλλοντικές ανησυχίες |
| Polyacrylate | Σαμπουάν, προϊόντα διαμόρφωσης | Μπορεί να αφήνει υπολείμματα, πιθανή δυσανεξία σε ευαίσθητο δέρμα |
| Polyquaternium | Μαλακτικά, κοντίσιονερ, styling προϊόντα | Σχηματίζει φιλμ στην τρίχα, πιθανή συσσώρευση και αίσθηση βάρους ή ερεθισμού |
Φωτογραφία άρθρου Shutterstock