Φέτος ο ΟΗΕ εστιάζει στις γυναίκες και τα κορίτσια που πλήττονται δυσανάλογα από την κρίση νερού
Το νερό είναι ζωή. Αυτή η απλή αλήθεια, που στις ευνοημένες κοινωνίες παίρνουμε ως δεδομένη, παραμένει για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο μια καθημερινή, εξουθενωτική πρόκληση. Η Παγκόσμια Ημέρα Νερού γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 22 Μαρτίου από το 1993, όταν τα Ηνωμένα Έθνη την καθιέρωσαν επίσημα. Φέτος, η θεματική επιλογή είναι ταυτόχρονα ποιητική και πολιτική: «Όπου ρέει το νερό, μεγαλώνει η ισότητα».
Ο τίτλος αυτός δεν είναι τυχαίος. Αναγνωρίζει μια διάσταση της παγκόσμιας κρίσης νερού που συχνά παραμένει στο περιθώριο της δημόσιας συζήτησης, καθώς η έλλειψη νερού δεν πλήττει τον πληθυσμό ισόποσα. Τα βάρη της πέφτουν δυσανάλογα στις γυναίκες και τα κορίτσια, και η αντιμετώπισή της δεν μπορεί να γίνει χωρίς να αναγνωριστεί αυτή η πραγματικότητα.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, 2,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν χωρίς πρόσβαση σε καθαρό, ασφαλές νερό. Από αυτούς, 380 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια, δηλαδή το 9,5% του παγκόσμιου γυναικείου πληθυσμού, ζουν σε περιοχές με υψηλό ή κρίσιμο υδατικό στρες. Έως το 2050, αυτός ο αριθμός αναμένεται να φτάσει τα 674 εκατομμύρια σε 33 χώρες, σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών.
Η πιο εντυπωσιακή ένδειξη της ανισότητας αυτής είναι ένας μόνο αριθμός: Κάθε μέρα, οι γυναίκες και τα κορίτσια ξοδεύουν συνολικά 250 εκατομμύρια ώρες συλλέγοντας νερό. Αυτό αντιστοιχεί σε τριπλάσιο χρόνο σε σύγκριση με τον χρόνο που αφιερώνουν οι άνδρες και τα αγόρια στο ίδιο έργο. Αυτές είναι ώρες που δεν πηγαίνουν στο σχολείο, στην εργασία, στη φροντίδα των παιδιών ή στην ανάπαυση.
Η έλλειψη νερού δεν είναι μόνο ζήτημα δίψας. Είναι ζήτημα υγείας, αξιοπρέπειας και εκπαίδευσης. Σε κοινότητες χωρίς επαρκείς υποδομές νερού, υγιεινής και αποχέτευσης, οι χώροι υγιεινής απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή για τα κορίτσια που βρίσκονται στην εφηβεία. Η απουσία ιδιωτικών εγκαταστάσεων και η έλλειψη πόρων υγιεινής αναγκάζει πολλά κορίτσια να χάνουν μία εβδομάδα σχολείου κάθε μήνα μόλις φτάσουν στην εφηβεία, με μακροπρόθεσμες συνέπειες στη μόρφωση και τις ευκαιρίες ζωής τους. Παράλληλα, οι περιοχές χωρίς επαρκείς υποδομές νερού σε κλινικές και νοσοκομεία εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά μητρικής θνησιμότητας και άλλους κινδύνους υγείας που αφήνουν ιδιαίτερα ευάλωτες τις εγκύους γυναίκες και τα παιδιά κάτω των πέντε ετών.
Η κρίση νερού εντείνεται δραματικά σε περιοχές ένοπλης σύγκρουσης. Οι υποδομές ύδρευσης αποτελούν συχνά στόχους ή θύματα των πολεμικών επιχειρήσεων, ενώ η ανθρωπιστική πρόσβαση που θα μπορούσε να αντισταθμίσει την έλλειψη παρεμποδίζεται. Σε περιοχές εκτοπισμένων πληθυσμών, η παροχή νερού παραμένει συχνά ανεπαρκής σε σχέση με τις ανάγκες.
