Νέο εργαλείο χαρτογράφησης αποκαλύπτει την έκταση της αμμωνίας που εκλύουν οι εντατικές κτηνοτροφικές μονάδες
Ένας νέος διαδραστικός χάρτης που παρουσίασαν τον Μάρτιο οι οργανώσεις Compassion in World Farming (CIWF) και Sustain αποτυπώνει για πρώτη φορά με λεπτομέρεια τις εκπομπές αμμωνίας ανά περιοχή στο Ηνωμένο Βασίλειο, συνδέοντάς τες άμεσα με τη συγκέντρωση εντατικών φαρμών κοτόπουλων και χοίρων. Το εργαλείο, γνωστό ως Ammonia Map, επιτρέπει στους χρήστες να δουν πόση αμμωνία εκλύεται σε κάθε τμήμα της χώρας και αναδεικνύει ένα πρόβλημα που οι αρχές αντιμετωπίζουν ως δευτερεύον παρά τις αυξανόμενες ενδείξεις για τις επιπτώσεις του στη δημόσια υγεία.
Τα δεδομένα είναι εντυπωσιακά. Η περιοχή του Βόρειου Herefordshire καταγράφει 2.992 τόνους αμμωνίας ετησίως, το Gainsborough και οι γύρω περιοχές ξεπερνούν συνολικά τους 3.763 τόνους, ενώ το Norfolk υπερβαίνει τους 11.700 τόνους και όλες αυτές οι περιοχές χαρακτηρίζονται από υψηλή πυκνότητα βιομηχανικών κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων. Σε επίπεδο χώρας, η γεωργία ευθύνεται για το 89% των συνολικών εκπομπών αμμωνίας το 2024, κυρίως από τα εκτρεφόμενα ζώα, τα απόβλητα κτηνοτροφίας και τα λιπάσματα με βάση την NH₃.
Η αμμωνία δεν είναι απλώς δυσάρεστη οσμή. Όταν εκλύεται στον αέρα, γίνεται επιβλαβής ρύπος και ερεθιστικό του αναπνευστικού συστήματος. Μεταφέρεται από τον άνεμο σε μεγάλες αποστάσεις, οξινίζει το έδαφος και καταστρέφει υδάτινα οικοσυστήματα. Επιπλέον, αντιδρά με άλλους ρύπους και σχηματίζει σωματίδια PM2.5, αρκετά μικρά ώστε να διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες. Η έκθεση σε αυτά συνδέεται με άσθμα, καρδιαγγειακά επεισόδια και πρόωρο θάνατο, ενώ η μακροχρόνια επαφή μπορεί να προκαλέσει μειωμένη ανάπτυξη των πνευμόνων σε παιδιά, χρόνια βρογχίτιδα και καρκίνο του πνεύμονα. Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Research και πραγματοποιήθηκε από το Yale συνδέει την εγγύτητα σε βιομηχανικές φάρμες με αυξημένο συνολικό κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Ο παθολόγος και υποστηρικτής της CIWF δρ. Amir Khan δήλωσε ότι βλέπει καθημερινά στο ιατρείο τις συνέπειες της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία των ασθενών του, χαρακτηρίζοντας την αμμωνία από την εντατική κτηνοτροφία ως «σημαντικό αλλά συχνά παραβλεπόμενο» παράγοντα.
Η κυβέρνηση σχεδιάζει να διευκολύνει την ανέγερση νέων βιομηχανικών φαρμών
Παρά τις ανησυχίες, η βρετανική κυβέρνηση φαίνεται να κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Σύμφωνα με έγγραφα που αποκτήθηκαν μέσω του νόμου περί ελεύθερης πρόσβασης στην πληροφορία, υπουργοί συζητούν αναθεώρηση των κανόνων πολεοδομικού σχεδιασμού που θα καθιστούσε ευκολότερη την αδειοδότηση νέων βιομηχανικών κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων — μετά από τουλάχιστον δύο χρόνια lobbying από παραγωγούς κοτόπουλων. Οι προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν υψηλότερο κατώφλι για περιβαλλοντικές απορρίψεις αδειών και νέα έμφαση στη «βελτιωμένη στέγαση ζώων», διατύπωση που οι επικριτές θεωρούν ότι δεν συνδέεται με ουσιαστική βελτίωση ευημερίας αλλά αποτελεί πρόσχημα για επέκταση.
Η Maya Pardo, επικεφαλής εκστρατείας της οργάνωσης Communities Against Factory Farming, δήλωσε ότι οι προτάσεις αυτές θα δώσουν ουσιαστικά «πράσινο φως στην επέκταση των megafarm», παρά τις τεκμηριωμένες επιπτώσεις στους ποταμούς, την ποιότητα του αέρα και τις αγροτικές κοινότητες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εκκρεμής αίτηση της Holbeach Poultry Ltd για ανέγερση megafarm στο South Holland του Lincolnshire — μια από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη ρύπανση αμμωνίας στον χάρτη — που θα φιλοξενεί 552.120 πτηνά με ετήσια παραγωγή που ξεπερνά τα 3,8 εκατομμύρια.
