Ο Χαράλαμπος Αγγελούδης, Head of Business Development στην TÜV NORD Ελλάδας, αναλύει τις βασικές αλλαγές και τη στρατηγική σημασία της νέας έκδοσης του ISO 14001:2026
Η αναθεώρηση των προτύπων οδηγεί όλους στην αναζήτηση των αλλαγών, ώστε να προετοιμαστούν και να τις ενσωματώσουν στα υφιστάμενα συστήματα. Το νέο στοιχείο αυτής της αναθεώρησης, ωστόσο, δεν εντοπίζεται απλώς «στο γράμμα του νόμου» και στις απαιτήσεις. Βρίσκεται κυρίως στο πνεύμα και τη φιλοσοφία του Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ), με έμφαση στην ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών στόχων στον επιχειρηματικό σχεδιασμό και στην επιχειρηματική κουλτούρα.
Οι επιχειρήσεις αναμένεται πλέον να ενσωματώνουν περιβαλλοντικές παραμέτρους σε όλη την αλυσίδα αξίας τους και όχι μόνο στις εσωτερικές τους διαδικασίες. Αυτό περιλαμβάνει βαθύτερη ευθυγράμμιση με στόχους που αφορούν τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, την προστασία της βιοποικιλότητας και την αποδοτική χρήση των πόρων — τομείς που ενσωματώνονται ολοένα και περισσότερο στα εθνικά πλαίσια πολιτικής και στις απαιτήσεις των ενδιαφερόμενων μερών.
Με μία πιο συγκεκριμένη ματιά, οι αλλαγές εντοπίζονται στα παρακάτω σημεία:Παράγραφοι 4.1 και 4.2: Οι τροποποιήσεις για την κλιματική αλλαγή εισήχθη το 2024 (βλ. ISO 14001:2015/Amd1:2024) ενσωματώνεται πλέον στο πρότυπο. Επιπρόσθετα στο πλαίσιο λειτουργίας του οργανισμού (Context of the organization), προστέθηκαν παράγοντες όπως η χρήση φυσικών πόρων, τα επίπεδα ρύπανσης και η βιοποικιλότητα, δίνοντας στην περιβαλλοντική διαχείριση μία πιο ολιστική οπτική.
Παράγραφος 6.1.2: Ενισχύεταιη έννοια της προσέγγισης κύκλου ζωής στη διαδικασία εντοπισμού περιβαλλοντικών πλευρών μέσα από σχετική σημείωση της παραγράφου.
Σχεδιασμός αλλαγών 6.3 (Νέα παράγραφος): Με την προσθήκη της η διαχείριση αλλαγών που σχετίζονται με το Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (EMS) αποκτάει μία πιο δομημένη μορφή.
Παράγραφος 8.1: Ο έλεγχος σε «εξωτερικά ανατεθειμένων διεργασιών» επεκτείνεται στον έλεγχο «εξωτερικά παρεχόμενων διεργασιών, προϊόντων και υπηρεσιών».
Παράγραφος 10: Αποτιμάται η επίδοση του ΣΠΔ συνολικά και όχι μόνο σχετικών δεδομένων, αναβαθμίζεται η αξία των εσωτερικών επιθεωρήσεων και ανασκόπηση από την διοίκηση αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα.
Παράρτημα Α: Οι οδηγίες του Παραρτήματος Α έχουν αναθεωρηθεί και πλέον αποτελούν ένα πολύ σημαντικό εργαλείο κατανόησης και αξιοποίησης των απαιτήσεων των κεφαλαίων 4-10.
Ξεκινάω έγκαιρα. Διασφαλίζω την ακεραιότητα του Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης. Ενσωματώνω στον επιχειρηματικό σχεδιασμό, οργάνωση και λειτουργία. Αυτά είναι τα τρία βασικά συστατικά της μετάβασης στην αναθεωρημένη έκδοση του προτύπου.
Ο πρακτικός οδηγός διαρθρώνεται στα ακόλουθα βήματα:
- Κατανόηση των απαιτήσεων
- Εντοπισμός των κενών (Gap Analysis)
- Επικαιροποίηση και προσαρμογή του Συστήματος Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (ΣΠΔ)
- Ενημέρωση και εκπαίδευση του προσωπικού
- Εφαρμογή των αλλαγών και αξιολόγηση της ετοιμότητας για πιστοποίηση
- Οργάνωση και προγραμματισμός των επιθεωρήσεων πιστοποίησης
Το χρονοδιάγραμμα της πιστοποίησης
Ακολουθώντας την καθιερωμένη πρακτική του οργανισμού ISO, η μεταβατική περίοδος αναμένεται να διαρκέσει τρία έτη, εντός των οποίων όλα τα πιστοποιητικά θα πρέπει να έχουν εκδοθεί σύμφωνα με τη νέα έκδοση ISO 14001:2026. Το ακριβές χρονοδιάγραμμα αναμένεται να ανακοινωθεί σύντομα από το IAF (International Accreditation Forum).
Η υποστήριξη της TÜV NORD Ελλάδος
Σταθερή προτεραιότητα του Φορέα μας κατά τις περιόδους αναθεώρησης των προτύπων αποτελεί η συνεχής και έγκαιρη ενημέρωση. Παράλληλα, υποστηρίζουμε τις επιχειρήσεις μέσω:
- Εκπαιδεύσεων επιθεωρητών και ανάλυσης των απαιτήσεων
- Επιθεωρήσεων για την αποτίμηση των υφιστάμενων Συστημάτων Περιβαλλοντικής Διαχείρισης (Gap Analysis)