Ο πραγματικός μηχανισμός που οδηγεί στην αντίσταση ινσουλίνης είναι πιο σύνθετος και πιο αντιμετωπίσιμος
Παγκοσμίως, εκτιμάται ότι ένας στους τέσσερις ενήλικες εμφανίζει κάποιου βαθμού αντίσταση στην ινσουλίνη, μια κατάσταση κατά την οποία τα κύτταρα σταματούν να ανταποκρίνονται σωστά στην ινσουλίνη, η γλυκόζη συσσωρεύεται στο αίμα και ο κίνδυνος για διαβήτη τύπου 2, μεταβολικό σύνδρομο και καρδιαγγειακή νόσο αυξάνεται σταδιακά. Η κοινή αντίληψη ότι ευθύνεται κυρίως η κατανάλωση ζάχαρης είναι ατελής. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντίσταση ινσουλίνης προκύπτει από συνδυασμό γενετικής προδιάθεσης, χρόνιου στρες, ανεπαρκούς ύπνου, έλλειψης σωματικής δραστηριότητας, υπερβολικού σπλαχνικού λίπους και καπνίσματος, με τον κοινό παρονομαστή να είναι το οξειδωτικό στρες που τελικά διαταράσσει τη λειτουργία της ινσουλίνης σε κυτταρικό επίπεδο.
Πώς το οξειδωτικό στρες παρεμποδίζει την ινσουλίνη
Το οξειδωτικό στρες εμφανίζεται όταν οι ελεύθερες ρίζες, ενώσεις που παράγονται φυσικά κατά τον μεταβολισμό, συσσωρεύονται ταχύτερα από ό,τι ο οργανισμός μπορεί να τις εξουδετερώσει. Σε αυτή την κατάσταση, τα κύτταρα δυσκολεύονται να απορροφήσουν γλυκόζη από την κυκλοφορία, με αποτέλεσμα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα να παραμένουν υψηλά. Αυτό με τη σειρά του αναγκάζει τον οργανισμό να παράγει ακόμα περισσότερη ινσουλίνη για να αντισταθμίσει, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο. Έρευνες δείχνουν ότι η υπεργλυκαιμία αυξάνει τα επίπεδα αντιδραστικών μορφών οξυγόνου και ενισχύει τη φλεγμονώδη σηματοδότηση, επιδεινώνοντας περαιτέρω την κυτταρική ανταπόκριση στην ινσουλίνη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυγά ή γιαούρτι για πρωινό; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο χορταίνει περισσότερο και γιατί
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος του οξειδωτικού στρες στα παγκρεατικά βήτα κύτταρα, τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη. Όταν αυτά υποστούν βλάβη, η παραγωγή ινσουλίνης διαταράσσεται και η αντίσταση ινσουλίνης μπορεί να εξελιχθεί σε προδιαβήτη και τελικά σε διαβήτη τύπου 2. Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι η μειωμένη λειτουργία των βήτα κυττάρων εμπλέκεται άμεσα σε αυτή την εξελικτική πορεία, και ότι η προστασία τους από το οξειδωτικό στρες αποτελεί μια από τις πιο σημαντικές παρεμβάσεις πρόληψης που μπορεί να κάνει κανείς μέσα από τις καθημερινές επιλογές του.
Τρεις πρακτικές παρεμβάσεις που αλλάζουν τη μοριακή εικόνα
Η πρώτη και πιο άμεση παρέμβαση είναι η αύξηση της πρόσληψης αντιοξειδωτικών μέσω τροφίμων. Τα φρούτα και τα λαχανικά περιέχουν αντιοξειδωτικά που εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες πριν αυτές προκαλέσουν βλάβη στα βήτα κύτταρα και τα μονοπάτια σηματοδότησης της ινσουλίνης. Η πρακτική προσέγγιση είναι η συμπερίληψη τουλάχιστον μιας μερίδας φρούτου ή λαχανικού σε κάθε γεύμα, με τα μούρα, τα εσπεριδοειδή, τα σκουροπράσινα λαχανικά και τα παντζάρια να ξεχωρίζουν για την αντιοξειδωτική τους περιεκτικότητα. Ακόμα και ένα μικρό ποτήρι χυμού από ξινό κεράσι σε συνδυασμό με ανθρακούχο νερό αποτελεί μια εύκολη τρόπο ενίσχυσης της αντιοξειδωτικής πρόσληψης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Σχολικά κυλικεία: Τέλος τα τσιπς, τα κρουασάν και οι σοκολάτες – Τι θα μπορούν να αγοράζουν οι μαθητές από Σεπτέμβριο
Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί τη δεύτερη βασική παρέμβαση, ανεξάρτητα από τον τύπο άσκησης. Περπάτημα, χορός, προπόνηση δύναμης και άλλες μορφές κίνησης μειώνουν το οξειδωτικό στρες και βελτιώνουν τη λειτουργία του αγγειακού ενδοθηλίου, δύο από τους κρίσιμους μηχανισμούς που υποστηρίζουν την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Το κλειδί είναι η συνέπεια και όχι η ένταση. Η τρίτη παρέμβαση αφορά τη διαχείριση χρόνιου στρες, το οποίο επηρεάζει άμεσα τα επίπεδα κορτιζόλης και κατ’ επέκταση τη ρύθμιση του σακχάρου και την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Γιόγκα, διαλογισμός, ακόμα και ένας καθημερινός περίπατος σε εξωτερικό χώρο συμβάλλουν μετρήσιμα στη μείωση της φλεγμονής που τροφοδοτεί το οξειδωτικό στρες.
