Ένα μοντέλο βασισμένο σε 10 μοριακούς δείκτες σάλιου εντοπίζει την επικίνδυνη αϋπνία με ακρίβεια 94%
Η στέρηση ύπνου είναι από τα πιο υποτιμημένα προβλήματα ασφάλειας στους δρόμους. Μειώνει αντανακλαστικά, επιβραδύνει αντιδράσεις και παράγει γνωστική δυσλειτουργία που, σε σοβαρές περιπτώσεις, συγκρίνεται με τις επιδράσεις σοβαρής μέθης. Στις ΗΠΑ, η νυσταγμένη οδήγηση εκτιμάται ότι συμβάλλει σε δεκάδες χιλιάδες ατυχήματα κάθε χρόνο. Ωστόσο, σε αντίθεση με το αλκοόλ, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα καμία βιοχημική δοκιμασία που να επιτρέπει την αντικειμενική μέτρηση της στέρησης ύπνου σε έναν οδηγό. Αυτό αλλάζει με νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Proteome Research από ερευνητές που έδειξαν ότι το σάλιο περιέχει ένα διακριτό μοριακό αποτύπωμα που εμφανίζεται μετά από 24 ώρες χωρίς ύπνο.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αυγά ή γιαούρτι για πρωινό; Τι λέει η επιστήμη για το ποιο χορταίνει περισσότερο και γιατί
Η έρευνα βασίστηκε σε 20 υγιείς νέους άνδρες που συνήθως κοιμούνται επτά έως εννέα ώρες τη νύχτα. Κάθε συμμετέχων πέρασε τρία σενάρια ύπνου σε τυχαία σειρά, με ένα διάστημα μίας εβδομάδας μεταξύ τους: Πλήρης στέρηση με μια νύχτα χωρίς καθόλου ύπνο, μερική στέρηση με τέσσερις νύχτες και δύο ώρες λιγότερο ύπνο από τον συνηθισμένο, και πλήρης ξεκούραση με περίπου οκτώ ώρες. Μετά από κάθε σενάριο συλλέχθηκε σάλιο και αναλύθηκε ο μεταβολιτικός του προφίλ. Στατιστική επεξεργασία των δεδομένων αποκάλυψε 10 μοριακές διαφορές μεταξύ των δειγμάτων από ξεκούραστα και στερημένα ύπνου άτομα. Αξιοσημείωτο εύρημα ήταν ότι η μερική στέρηση, δηλαδή τέσσερις νύχτες με λιγότερο ύπνο, δεν παρήγαγε μετρήσιμη μεταβολιτική διαφορά σε σχέση με την πλήρη ξεκούραση, τουλάχιστον στο σάλιο, κάτι που οι ερευνητές αποδίδουν στην εξαιρετικά διαφορετική μοριακή ανταπόκριση κάθε οργανισμού.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα – Σχολικά κυλικεία: Τέλος τα τσιπς, τα κρουασάν και οι σοκολάτες – Τι θα μπορούν να αγοράζουν οι μαθητές από Σεπτέμβριο
Βασισμένο στους 10 μοριακούς δείκτες, ένα προγνωστικό μοντέλο μηχανικής μάθησης κατάφερε να ταυτοποιεί δείγματα από στερημένα ύπνου άτομα με ακρίβεια 94%. Τα λάθη που έκανε το μοντέλο αποδίδονται σε ατομικές μεταβολικές διαφορές. Εντυπωσιακό ήταν το εύρημα ότι ορισμένοι συμμετέχοντες δεν επέστρεφαν σε φυσιολογικό μεταβολικό προφίλ ακόμα και μετά από οκτώ ώρες ύπνου που ακολούθησαν την πλήρη στέρηση, γεγονός που υποδηλώνει ότι μια νύχτα ύπνου δεν είναι πάντα αρκετή για πλήρη ανάρρωση από την κατάσταση αϋπνίας 24 ωρών. Αυτή η παρατήρηση έχει άμεσες πρακτικές συνέπειες, καθώς ένας οδηγός που κοιμήθηκε μετά από μια νύχτα αϋπνίας μπορεί να εξακολουθεί να φέρει μετρήσιμα βιοχημικά σημάδια μειωμένης εγρήγορσης. Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει τώρα διεθνή αξιολόγηση του μοντέλου σε δείγμα άνω των 1.000 ατόμων, συμπεριλαμβανομένων εργαζομένων σε βάρδιες, γυναικών και συχνών οδηγών. Αξίζει να σημειωθεί ότι η τρέχουσα μελέτη περιλάμβανε αποκλειστικά άνδρες, κάτι που περιορίζει την άμεση γενίκευση των ευρημάτων. Ορισμένοι από τους ερευνητές έχουν υποβάλει αίτηση διπλώματος ευρεσιτεχνίας για τη μέθοδο ταυτοποίησης των μεταβολιτικών δεικτών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 60 κρούσματα καμπυλοβακτηριδίωσης από γάλα
