Ποιες διατροφικές επιλογές φαίνεται να αντιστρέφουν την αγγειακή δυσλειτουργία που προκαλείται από την καθιστική ζωή
Η καθιστική ζωή, που αποτελεί πλέον βασικό χαρακτηριστικό της σύγχρονης καθημερινότητας, επηρεάζει άμεσα τη λειτουργία του αγγειακού συστήματος, αυξάνοντας τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ακόμη και μια μείωση 1% στη λειτουργικότητα των αγγείων – μετρούμενη μέσω της διαστολής που προκαλείται από τη ροή αίματος (Flow-Mediated Dilatation, FMD) – συνδέεται με αύξηση του κινδύνου εμφάνισης καρδιακών νοσημάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων και καρδιακών προσβολών κατά 13%. Με δεδομένο ότι οι νέοι ενήλικες παραμένουν καθιστοί κατά μέσο όρο έξι ώρες ημερησίως, οι επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, επιδίωξαν να διαπιστώσουν εάν συγκεκριμένες διατροφικές επιλογές μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις αυτής της ακινησίας.
Οι ερευνητές παρουσίασαν νέα δεδομένα που δείχνουν ότι η συστηματική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φλαβανόλες – όπως τσάι, μούρα, μήλα και κακάο – μπορεί να προστατεύει τα αιμοφόρα αγγεία των ανδρών από τη δυσλειτουργία που προκαλείται όταν μένουμε καθιστοί για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Οι φλαβανόλες είναι φυσικά πολυφαινολικά συστατικά που εντοπίζονται στο κακάο, το τσάι, τα φρούτα και τους ξηρούς καρπούς. Έχουν στο παρελθόν συνδεθεί με οφέλη για το καρδιαγγειακό σύστημα, κυρίως σε συνθήκες ψυχολογικού στρες. Η νέα έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Physiology, εξετάζει για πρώτη φορά τον ρόλο τους απέναντι στο αγγειακό στρες που προκαλεί η παρατεταμένη καθιστή στάση.
Στην κλινική δοκιμή συμμετείχαν 40 υγιείς νεαροί άνδρες – 20 με υψηλή και 20 με χαμηλή φυσική κατάσταση. Πριν καθίσουν για δύο συνεχόμενες ώρες, κατανάλωσαν είτε ένα ρόφημα κακάο πλούσιο σε φλαβανόλες (695 mg) είτε ένα ρόφημα κακάο σχεδόν χωρίς φλαβανόλες (5,6 mg). Μετρήθηκαν πολλαπλοί δείκτες αγγειακής λειτουργίας, όπως η FMD στα άνω και κάτω άκρα, η ροή αίματος, η αρτηριακή πίεση και η οξυγόνωση των μυών των ποδιών.
Οι συμμετέχοντες που έλαβαν το χαμηλής περιεκτικότητας ρόφημα εμφάνισαν σαφή μείωση της FMD, αύξηση της διαστολικής πίεσης, μείωση της αιματικής ροής και χαμηλότερα επίπεδα οξυγόνωσης στα πόδια. Το γεγονός ότι αυτό συνέβη τόσο σε πιο γυμνασμένα όσο και σε λιγότερο γυμνασμένα άτομα δείχνει ότι η φυσική κατάσταση από μόνη της δεν προστατεύει από τις επιπτώσεις της πολύωρης καθιστικής θέσης.
Αντίθετα, όσοι κατανάλωσαν το πλούσιο σε φλαβανόλες ρόφημα δεν εμφάνισαν καμία επιδείνωση των αγγειακών δεικτών μετά τις δύο ώρες καθιστικής ζωής. Πρόκειται για την πρώτη μελέτη που αποδεικνύει ότι οι φλαβανόλες μπορούν να αποτρέψουν την προσωρινή αγγειακή δυσλειτουργία που προκαλείται από την ακινησία.
Η ερευνητική ομάδα επισημαίνει ότι τα ευρήματα δείχνουν πως τα τρόφιμα πλούσια σε φλαβανόλες μπορούν να υποστηρίξουν τη λειτουργία των αγγείων ανεξάρτητα από το επίπεδο φυσικής κατάστασης. Σημειώνουν μάλιστα ότι η ενσωμάτωσή τους στην καθημερινή διατροφή είναι εύκολη: προϊόντα κακάο με διατηρημένα επίπεδα φλαβανόλων, καθώς και κοινά τρόφιμα όπως τα μήλα, τα δαμάσκηνα, τα μούρα και το μαύρο ή πράσινο τσάι, μπορούν να αποτελέσουν καθημερινές πηγές πρόσληψης.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι, με δεδομένη την αυξανόμενη καθιστική συμπεριφορά των σύγχρονων κοινωνιών και την παράλληλη αύξηση των καρδιαγγειακών νοσημάτων, η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε φλαβανόλες, σε συνδυασμό με σύντομα διαλείμματα από την καθιστή θέση, μπορεί να αποτελέσει ένα αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης για τη μακροχρόνια υγεία των αγγείων.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://physoc.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1113/JP289038
Αναφορά: Alessio Daniele, Samuel JE Lucas, Catarina Rendeiro. Οι διαιτητικές φλαβανόλες διατηρούν την ενδοθηλιακή λειτουργία των άνω και κάτω άκρων κατά τη διάρκεια της καθιστικής στάσης σε νεαρούς υγιείς άνδρες με υψηλή και χαμηλή φυσική κατάσταση . The Journal of Physiology , 2025; DOI: 10.1113/JP289038
