Η εξάπλωση της οζώδους δερματίτιδας οδηγεί σε μαζική σφαγή ζώων, μαζικές διαμαρτυρίες και κοινωνική ένταση στη γαλλική ύπαιθρο
Οδικά μπλόκα, αποκλεισμένοι αυτοκινητόδρομοι και συγκρούσεις με τις αρχές έχουν σημαδέψει τις αγροτικές περιοχές της Γαλλίας, καθώς η εξάπλωση της οζώδους δερματίτιδας των βοοειδών, γνωστής και ως LSD, ασκεί έντονη πίεση στην κυβέρνηση. Οι αρχές απαιτούν τη θανάτωση περίπου 1,5 εκατομμυρίου βοοειδών, δηλαδή περίπου το 10% του εθνικού ζωικού κεφαλαίου, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τους αγρότες, οι οποίοι καταγγέλλουν ότι η εφαρμοζόμενη πολιτική είναι υπερβολικά αυστηρή και απαιτεί την εξόντωση ολόκληρων κοπαδιών ακόμη και αν εντοπιστεί ένα μόνο θετικό ζώο.
Για να περιορίσει την επιδημία και να καθησυχάσει τους κτηνοτρόφους, η υπουργός Γεωργίας Ανί Ζενεβάρ ανακοίνωσε τη διανομή 750.000 δόσεων εμβολίου. Παράλληλα, όμως, η κατάσταση παραμένει κρίσιμη. Από τις αρχές του καλοκαιριού έχουν εντοπιστεί περισσότερα από 110 κρούσματα σε εννέα νομούς, με τα πρώτα περιστατικά να εμφανίζονται τον Ιούνιο στη Σαβοΐα και την Άνω Σαβοΐα και στη συνέχεια να εξαπλώνονται σε άλλες περιοχές, φτάνοντας μέχρι τα νοτιοδυτικά της χώρας το φθινόπωρο. Περισσότερα από 3.000 βοοειδή έχουν ήδη θανατωθεί σε 75 αγροκτήματα σύμφωνα με τα μέτρα που απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλείται μολυσμένο μπαχαρικό που κατέκλυσε την αγορά σε διαφορετικές συσκευασίες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Αποσύρονται οικιακά σκεύη που πωλούνται και στην Ελλάδα λόγω σοβαρού χημικού κινδύνου (Δείτε φωτο)
Τι είναι η οζώδης δερματίτιδα
Η οζώδης δερματίτιδα είναι μια ιογενής ασθένεια των βοοειδών που δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο ούτε μέσω της άμεσης επαφής ούτε μέσω της κατανάλωσης κρέατος ή γάλακτος. Ο λόγος που προκαλεί ανησυχία είναι η υψηλή μεταδοτικότητα και οι επιπτώσεις της στην παραγωγή και την υγεία των ζώων. Περιοριζόμενη για πολλά χρόνια στην Αφρική, η ασθένεια εμφανίστηκε στην Ευρώπη το 2014 και προκάλεσε εκτεταμένη επιδημία στα Βαλκάνια το 2016-2017, ενώ στη συνέχεια εξαπλώθηκε και στην Ασία από το 2019. Μετά από μερικά χρόνια ησυχίας, ο ιός επανεμφανίστηκε τον Ιούνιο του 2025 στη Σαρδηνία και τη Λομβαρδία, προτού φτάσει τελικά στη Γαλλία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γιατί το προσούτο μυρίζει όλο και πιο άσχημα τα τελευταία χρόνια; Υπεύθυνοι παραγωγής και ειδικός στα τρόφιμα απαντούν
Τα προσβεβλημένα ζώα εμφανίζουν υψηλό πυρετό, μειωμένη παραγωγή γάλακτος και επώδυνα οζίδια στο δέρμα και στους βλεννογόνους, ενώ περίπου το 10% μπορεί να πεθάνει. Ένα σημαντικό ποσοστό, εκτιμώμενο στο 50%, παραμένει ασυμπτωματικό αλλά μεταδοτικό, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αναγνώριση και απομόνωση των άρρωστων ζώων. Η μετάδοση γίνεται επίσης μέσω εντόμων που ρουφούν αίμα, όπως ορισμένα είδη μυγών, κουνουπιών ή τσιμπουριών, διευκολύνοντας την εξάπλωση του ιού τους θερμότερους μήνες.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία κατατάσσει την οζώδη δερματίτιδα ως ασθένεια Κατηγορίας Α, απαιτώντας την άμεση θανάτωση όλων των ζώων σε προσβεβλημένα αγροκτήματα. Τα φαινομενικά υγιή ζώα μπορούν να παραμείνουν μεταδοτικά για εβδομάδες, επομένως η επιλεκτική σφαγή δεν επιτρέπεται. Μαζί με περιορισμούς στις μετακινήσεις, απολύμανση και στοχευμένο εμβολιασμό, η θανάτωση θεωρείται ο μόνος τρόπος για να αναχαιτιστεί γρήγορα η εξάπλωση του ιού, όπως έχει δείξει και η εμπειρία στα Βαλκάνια, όπου οι μαζικές εκστρατείες εμβολιασμού οδήγησαν σε μείωση των κρουσμάτων κατά 95% σε λίγα χρόνια.
Η ιταλική εμπειρία της Σαρδηνίας αποτελεί παράδειγμα των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της νόσου. Εκεί, δεκάδες κρούσματα οδήγησαν σε μαζική θανάτωση ζώων, απαγόρευση μετακινήσεων και δημιουργία απαγορευμένων ζωνών.
Το αποτέλεσμα ήταν αποκλεισμένοι δρόμοι, διαμαρτυρίες αγροτών και ένταση στην κοινωνία, παράλληλα με τον εμβολιασμό μεγάλου μέρους των κοπαδιών. Η περίπτωση αυτή δείχνει ότι η οζώδης δερματίτιδα δεν είναι μόνο κτηνιατρικό ζήτημα, αλλά και κοινωνικό, με τον οικονομικό και ψυχολογικό αντίκτυπο της θανάτωσης να επηρεάζει την υποστήριξη των μέτρων υγείας. Η Γαλλία βιώνει σήμερα μια παρόμοια κατάσταση, ενώ η Ιταλία έχει ήδη περάσει ανάλογες εμπειρίες, μαθαίνοντας τα μαθήματα από τους δρόμους και τα αγροκτήματα της Σαρδηνίας.
