Η προειδοποίηση εστιάζει στην καρκίνωση της ελιάς, περιλαμβάνοντας παράλληλα οδηγίες για το κλάδεμα, τη διαχείριση παγετόπληκτων δέντρων και τη σωστή χρήση φυτοπροστατευτικών σκευασμάτων στους ελαιώνες
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε νέο Δελτίο Γεωργικών Προειδοποιήσεων Φυτοπροστασίας για την ελιά, με έμφαση στις χειμερινές επεμβάσεις και ειδικότερα στην αντιμετώπιση της καρκίνωσης ή φυματίωσης της ελιάς. Η προειδοποίηση αφορά τις περιοχές Αιτωλοακαρνανίας, Αχαΐας, Ηλείας, Μεσσηνίας, Κεφαλονιάς, Ζακύνθου και Ιθάκης και βασίζεται σε διαπιστωμένα προβλήματα που παρατηρούνται έντονα τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σε ευαίσθητες ποικιλίες όπως η Κορωνέικη.
Η καρκίνωση της ελιάς είναι βακτηριακή ασθένεια που προκαλεί τον σχηματισμό χαρακτηριστικών υπερπλαστικών όγκων σε κλαδίσκους, κλάδους, κορμό και ρίζες. Η προσβολή οδηγεί σε ξήρανση βλαστών, γενική εξασθένηση των δέντρων και σημαντική μείωση της παραγωγής. Σε ορισμένες περιπτώσεις εμφανίζονται κηλιδώσεις και σε φύλλα και καρπούς. Τα βακτήρια επιβιώνουν μέσα στα καρκινώματα αλλά και ως επίφυτα σε φύλλα και κλαδιά, γεγονός που καθιστά τη νόσο ιδιαίτερα επίμονη.
Η εξάπλωση της ασθένειας συνδέεται άμεσα με τις βροχοπτώσεις και είναι εντονότερη σε περιοχές ή χρονιές με αυξημένη υγρασία. Το παθογόνο μεταδίδεται με το νερό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και εισέρχεται στο φυτό αποκλειστικά μέσω πρόσφατων πληγών. Τέτοιες πληγές δημιουργούνται από την πτώση των φύλλων, τις τομές του κλαδέματος, τους τραυματισμούς κατά τη συγκομιδή του ελαιόκαρπου, το ράβδισμα, καθώς και από ρωγμές του φλοιού που προκαλούνται από παγετό. Ιδιαίτερα επικίνδυνες θεωρούνται οι συνθήκες μετά από παγετό, όταν συνδυάζονται αποφύλλωση, ρωγμές και χειμερινές βροχές, δημιουργώντας ευνοϊκό περιβάλλον για εκτεταμένες μολύνσεις.
Για τον περιορισμό των προσβολών, το ΥΠΑΑΤ δίνει έμφαση σε αυστηρά προληπτικά καλλιεργητικά μέτρα. Συνιστάται η αφαίρεση και καταστροφή των προσβεβλημένων βλαστών με φωτιά, αποκλειστικά σε ξηρές καιρικές συνθήκες. Κατά τη διάρκεια των εργασιών τα εργαλεία κλαδέματος πρέπει να απολυμαίνονται συνεχώς με οινόπνευμα ή διάλυμα φορμόλης. Το κλάδεμα και ο καθαρισμός των δέντρων πρέπει να αποφεύγονται όταν επικρατεί βροχερός καιρός. Σε κάθε περίπτωση δημιουργίας πληγών, είτε από κλάδεμα είτε από χαλάζι, παγετό ή μηχανικές εργασίες, και ιδιαίτερα όταν ακολουθούν βροχές, προτείνεται άμεσος ψεκασμός κάλυψης με εγκεκριμένο χαλκούχο σκεύασμα στους μολυσμένους ελαιώνες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στον τρόπο συγκομιδής. Η χρήση ραβδιστικών μέσων και χτενιών που προκαλούν τραυματισμούς στα δέντρα πρέπει να αποφεύγεται, ενώ όπου χρησιμοποιούνται μηχανικά μέσα απαιτείται ήπια ρύθμιση ώστε να περιορίζονται οι πληγές. Σε περιπτώσεις σοβαρής προσβολής προβλέπεται η ασηπτική αφαίρεση των καρκινωμάτων από βραχίονες ή κορμούς με κοφτερό εργαλείο και η επάλειψη των πληγών με πυκνό βορδιγάλειο πολτό ή κατάλληλη προστατευτική πάστα.
Το δελτίο περιλαμβάνει και γενικές οδηγίες για το κλάδεμα, τονίζοντας ότι ο σωστός φωτισμός και αερισμός της κόμης μειώνει σημαντικά την πίεση από εχθρούς και ασθένειες, όπως κοκκοειδή, ξυλοφάγα έντομα, γλοιοσπόριο, κυκλοκόνιο και καπνιά. Οι μεγάλες τομές πρέπει να καλύπτονται με επουλωτικά υλικά, ενώ τα προϊόντα κλαδέματος που φέρουν προσβολές οφείλουν να καταστρέφονται με καύση. Για τα παγετόπληκτα δέντρα επισημαίνεται ότι δεν πρέπει να γίνεται άμεσο κλάδεμα, αλλά να προηγείται αξιολόγηση της ζημιάς μετά την έναρξη της νέας βλάστησης, συνοδευόμενη από προληπτικό ψεκασμό με χαλκούχο σκεύασμα.
Τέλος, το ΥΠΑΑΤ υπενθυμίζει ότι η χρήση φυτοπροστατευτικών προϊόντων πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με εγκεκριμένες δραστικές ουσίες, σύμφωνα με τις οδηγίες γεωπόνου και τις ενδείξεις της ετικέτας, με τήρηση των ορίων εφαρμογών και των χρονικών αποστάσεων από τη συγκομιδή. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται και στην προέλευση του πολλαπλασιαστικού υλικού, το οποίο πρέπει να είναι πιστοποιημένο, υγιές και απαλλαγμένο από προσβολές, ώστε να αποφεύγεται η εισαγωγή της ασθένειας στους ελαιώνες.
