Ο νέος κανονισμός της ΕΕ για την κατάψυξη τόνου θεσπίζει αυστηρούς κανόνες ώστε να αποτραπεί η ανάπτυξη ισταμίνης και να εξαλειφθούν δόλιες πρακτικές που θέτουν σε κίνδυνο τους καταναλωτές
Η ισταμίνη είναι φυσική ουσία που μπορεί να συσσωρευτεί σε ψάρια όπως ο τόνος όταν δεν τηρούνται σωστά οι όροι συντήρησης και ψύξης. Σε υψηλές συγκεντρώσεις, η ισταμίνη μπορεί να προκαλέσει τροφική δηλητηρίαση με συμπτώματα όπως πονοκέφαλο, εξάψεις, ναυτία και σε σοβαρές περιπτώσεις αλλεργικού τύπου αντιδράσεις. Το πρόβλημα εντείνεται όταν ο τόνος που έχει υποστεί ακατάλληλη κατάψυξη διατίθεται παράνομα ως νωπός ή κατεψυγμένος για κατανάλωση. Η διαφορά μεταξύ ασφαλούς και επικίνδυνου προϊόντος συχνά κρίνεται στη λεπτομέρεια της ψύξης, της επεξεργασίας και της ετικέτας.
Σε μια σημαντική εξέλιξη για την προστασία της δημόσιας υγείας, η Europêche χαιρέτισε την έγκριση του Κανονισμού (ΕΕ) 2025/1449, που ορίζει αυστηρές προδιαγραφές για την κατάψυξη σε άλμη στα πλοία γρι-γρι τροπικού τόνου. Για πρώτη φορά η ΕΕ ενσωματώνει στην ευρωπαϊκή νομοθεσία την τεχνολογική και υγειονομική υπεροχή του στόλου της, καθιστώντας υποχρεωτική τη συνεχή και επαληθεύσιμη διατήρηση θερμοκρασίας –18 °C στον πυρήνα του ψαριού, με ηλεκτρονική παρακολούθηση και καταγραφή σε πραγματικό χρόνο. Η συμμόρφωση με αυτές τις απαιτήσεις αποτελεί πλέον προϋπόθεση για την εγγραφή των πλοίων σε κατάλογο εγκεκριμένων φορέων, χωρίς την οποία δεν επιτρέπεται η εμπορική διάθεση τόνου στην ευρωπαϊκή αγορά.
Ο νέος κανονισμός δεν στοχεύει μόνο στον τεχνικό εξοπλισμό των πλοίων αλλά έρχεται να αντιμετωπίσει δόλιες πρακτικές που εντοπίστηκαν από ελέγχους τόσο των κρατών-μελών όσο και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Διαπιστώθηκε ότι ορισμένες επιχειρήσεις διέθεταν στην αγορά τόνο που είχε αρχικά καταψυχθεί σε άλμη στους -9 °C, κάτι που επιτρέπεται αποκλειστικά για προϊόντα που προορίζονται για κονσερβοποίηση. Ακόμη χειρότερα, υπήρχαν περιπτώσεις χρήσης μη επιτρεπόμενων προσθέτων για την τεχνητή ενίσχυση του χρώματος του τόνου, ώστε να εμφανίζεται ως νωπός και κατάλληλος για άμεση κατανάλωση. Αυτές οι πρακτικές κρίθηκαν δόλιες, καθώς παραπλανούν τους καταναλωτές και αυξάνουν τον κίνδυνο για την υγεία τους μέσω πιθανής ανάπτυξης ισταμίνης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη βάση αυτών των δεδομένων, ενέκρινε την τροποποίηση του παραρτήματος III του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 853/2004, ώστε να καθίσταται σαφές ότι ο τόνος που έχει υποστεί αρχική κατάψυξη στους -9 °C, ακόμη και αν αργότερα καταψυχθεί στους -18 °C, μπορεί να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά για κονσερβοποίηση ή για μαγείρεμα σε εγκεκριμένες εγκαταστάσεις μεταποίησης.
Αυτή η θεσμική τομή αποσαφηνίζει με σαφήνεια τους κανόνες και στοχεύει στην εξάλειψη των κακών πρακτικών που διαστρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Επιβραβεύει τις επενδύσεις και την τεχνολογική υπεροχή του στόλου της ΕΕ, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα των πολιτών σε ασφαλή και αυθεντικά προϊόντα. Όπως τόνισε η Anne-France Mattlet από την Europêche, η ανάγκη για ισότιμους όρους είναι πλέον επιτακτική, με δεδομένα τα πρόσφατα περιστατικά μόλυνσης με ισταμίνη από εισαγόμενο τόνο τρίτων χωρών.
