Μελέτη δείχνει ότι ορισμένα προϊόντα της αγοράς περιέχουν γλουτένη πάνω από τα επιτρεπτά όρια και καταναλώνονται τακτικά από άτομα που βασίζονται σε αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη
Μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2025 στο Journal of Food Protection εξετάζει κατά πόσο τα προϊόντα με ένδειξη «χωρίς γλουτένη» που κυκλοφορούν στην αγορά πληρούν τα διεθνή όρια ασφάλειας και σε ποιο βαθμό εκθέτουν τους καταναλωτές σε γλουτένη μέσω της καθημερινής τους διατροφής. Σε άτομα με κοιλιοκάκη η εντερική βλάβη μπορεί να προκληθεί ακόμη και από πολύ μικρές ποσότητες γλουτένης. Μελέτες έχουν δείξει ότι ημερήσια πρόσληψη μικρότερη από 10 mg γλουτένης θεωρείται το ανώτατο όριο για τη διατήρηση της επούλωσης του εντερικού βλεννογόνου, ενώ υψηλότερη πρόσληψη συνδέεται με επιμένουσα φλεγμονή και ατροφία των λαχνών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια τρόφιμα μας φτιάχνουν τη διάθεση σύμφωνα με νέα μεγάλη επιστημονική ανασκόπηση
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έτοιμες σαλάτες μαρούλι: Τι δείχνουν τα δεδομένα για τα μικρόβια μετά τη βιομηχανική πλύση
Ένα τρόφιμο με περιεκτικότητα 20 ppm γλουτένης, που αποτελεί το νόμιμο όριο για την ένδειξη «χωρίς γλουτένη», μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη συνολική ημερήσια έκθεση όταν καταναλώνεται συστηματικά ή σε μεγάλες ποσότητες. Η επαναλαμβανόμενη πρόσληψη τέτοιων επιπέδων έχει συσχετιστεί με συνεχιζόμενη εντερική βλάβη, ακόμη και απουσία έντονων συμπτωμάτων, γεγονός που καθιστά κρίσιμη την ακρίβεια της επισήμανσης και τον έλεγχο των τροφίμων χωρίς γλουτένη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα αφρόλουτρα και τα σαμπουάν που ανακλήθηκαν τον Ιανουάριο λόγω επικίνδυνων ουσιών και μολύνσεων
Οι ερευνητές ανέλυσαν 115 προϊόντα «χωρίς γλουτένη» από μεγάλες αλυσίδες λιανικής, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο R5 ELISA. Από αυτά, τα 11 (ποσοστό 9,5%) περιείχαν γλουτένη σε επίπεδα άνω των 20 ppm, δηλαδή πάνω από το ανώτατο όριο που επιτρέπεται από τον Codex Alimentarius, την ευρωπαϊκή νομοθεσία και τον FDA. Άλλα 15 προϊόντα είχαν ανιχνεύσιμη γλουτένη κάτω από το όριο, ενώ τα υπόλοιπα δεν εμφάνισαν ανιχνεύσιμα ίχνη.
Οι περισσότερες υπερβάσεις καταγράφηκαν στο ψωμί και στα σνακ, κατηγορίες με υψηλή κατανάλωση. Ακόμη και προϊόντα που έφεραν πιστοποιήσεις συστημάτων διαχείρισης ασφάλειας τροφίμων δεν ήταν απαλλαγμένα από προβλήματα συμμόρφωσης. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε έρευνα συχνότητας κατανάλωσης σε 66 άτομα που αγοράζουν προϊόντα χωρίς γλουτένη, κυρίως άτομα με κοιλιοκάκη ή συγγενείς τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ορισμένα από τα μη συμμορφούμενα προϊόντα καταναλώνονταν καθημερινά ή εβδομαδιαία, γεγονός που οδηγεί σε επαναλαμβανόμενη διαιτητική έκθεση σε γλουτένη.
Η μελέτη αποτυπώνει την εικόνα μιας αγοράς όπου η πλειονότητα των προϊόντων πληροί τα προβλεπόμενα όρια, αλλά εξακολουθούν να κυκλοφορούν τρόφιμα με προβληματική επισήμανση, τα οποία καταναλώνονται από πληθυσμούς που εξαρτώνται από αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη. Τα αποτελέσματα της μελέτης υπογραμμίζουν μια επείγουσα απαίτηση για τις ρυθμιστικές αρχές και τους ενδιαφερόμενους φορείς του κλάδου να εφαρμόσουν τακτικές αναλύσεις, να ενισχύσουν την εκπαίδευση των παρασκευαστών και να τυποποιήσουν τα πρωτόκολλα πιστοποίησης χωρίς γλουτένη. Η αντιμετώπιση αυτών των μέτρων θα ενισχύσει την προστασία των καταναλωτών και θα υποστηρίξει την ακεραιότητα της ετικέτας χωρίς γλουτένη.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0362028X25002078
