Κατηγορείται ότι δεν περιορίζεται στην αποζημίωση των ήδη παθόντων αλλά επιχειρεί να διαμορφώσει το νομικό πλαίσιο για τις μελλοντικές αγωγές κατά της Bayer
Νέα έντονη αντιπαράθεση έχει ξεσπάσει στις ΗΠΑ σχετικά με τη γλυφοσάτη και το ζιζανιοκτόνο Roundup της εταιρείας Monsanto, με επίκεντρο μια προτεινόμενη συνολική συμφωνία αποζημιώσεων ύψους έως και 7,25 δισεκατομμυρίων δολαρίων για χιλιάδες αγωγές που σχετίζονται με ισχυρισμούς ότι η έκθεση στο προϊόν συνδέεται με καρκίνο. Η υπόθεση έχει διχάσει όχι μόνο νομικούς εκπροσώπους αλλά και ασθενείς που έχουν ήδη κινηθεί δικαστικά και εκείνους που φοβούνται ότι μελλοντικά θα χάσουν το δικαίωμα να προσφύγουν στη δικαιοσύνη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται παγάκια λόγω εντερόκοκκου – Τι είναι το βακτήριο και γιατί ανησυχούν οι αρχές
Η βασική κατηγορία που διατυπώνεται από μέρος των εναγόντων είναι ότι η προτεινόμενη συμφωνία δεν στοχεύει μόνο στην αποζημίωση των ήδη παθόντων, αλλά ενδέχεται να λειτουργήσει περιοριστικά για μελλοντικές αγωγές, σε περίπτωση που νέοι ασθενείς εμφανίσουν καρκίνο μετά από έκθεση στην ουσία. Σύμφωνα με αυτή την οπτική, η νομική στρατηγική που ακολουθείται θα μπορούσε να «κλείσει την πόρτα» σε μελλοντικές διεκδικήσεις, δημιουργώντας ένα προηγούμενο που θα διευκολύνει την εταιρεία να διαχειριστεί συνολικά και οριστικά την ευθύνη της για το προϊόν.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τα συντηρητικά τροφίμων αυξάνουν τον κίνδυνο υπέρτασης και καρδιαγγειακών παθήσεων – Τα «Ε» που κάνουν τη μεγαλύτερη ζημιά
Αντίθετα, η πλευρά που στηρίζει τη συμφωνία, καθώς και η ίδια η Bayer, στην οποία ανήκει πλέον η Monsanto, υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μια διαδικασία διευθέτησης μαζικών διεκδικήσεων που δεν αποσκοπεί στον περιορισμό δικαιωμάτων αλλά στη νομική και οικονομική σταθεροποίηση μιας μακροχρόνιας και εξαιρετικά δαπανηρής δικαστικής διαμάχης. Η εταιρεία απορρίπτει σταθερά ότι υπάρχει αιτιώδης σύνδεση ανάμεσα στο προϊόν Roundup και τον καρκίνο, επισημαίνοντας ότι πολλές ρυθμιστικές αρχές διεθνώς θεωρούν τη γλυφοσάτη ασφαλή όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Nestlé: Το συγκλονιστικό βίντεο που αποκαλύπτει το περιβαλλοντικό σκάνδαλο με τα θαμμένα πλαστικά της εταιρείας σε γαλλικά δάση
Κεντρικό ρόλο στην εξέλιξη της υπόθεσης αναμένεται να παίξει και η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ στην υπόθεση Monsanto κατά Durnell, η οποία θα μπορούσε να καθορίσει σε ποιο βαθμό οι αγωγές που συνδέουν το Roundup με μορφές καρκίνου, όπως το λέμφωμα μη Hodgkin (Non-Hodgkin λέμφωμα), είναι συμβατές με την ομοσπονδιακή νομοθεσία για τα φυτοφάρμακα, τον νόμο FIFRA. Μια απόφαση υπέρ της εταιρείας θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις μελλοντικές αγωγές, ενώ το αντίθετο ενδεχόμενο θα άφηνε ανοιχτό το πεδίο για νέες μαζικές διεκδικήσεις αποζημιώσεων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Οι επιφάνειες του σπιτιού που συγκεντρώνουν τα περισσότερα μικρόβια σύμφωνα με τους γιατρούς
Το ζήτημα της γλυφοσάτης δεν είναι νέο. Για περισσότερο από μια δεκαετία, χιλιάδες αγωγές έχουν κατατεθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες από ανθρώπους που υποστηρίζουν ότι η μακροχρόνια έκθεση στο ζιζανιοκτόνο προκάλεσε σοβαρές μορφές καρκίνου. Η Monsanto εξαγοράστηκε το 2018 από τη Bayer έναντι περίπου 63 δισεκατομμυρίων δολαρίων και έκτοτε βρίσκεται στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα και πιο δαπανηρά δικαστικά μέτωπα της βιομηχανίας.
Η επιστημονική συζήτηση παραμένει επίσης ανοιχτή και πολυσύνθετη. Το 2015 ο Διεθνής Οργανισμός Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (IARC) ταξινόμησε τη γλυφοσάτη ως «πιθανώς καρκινογόνο για τον άνθρωπο», βασιζόμενος σε περιορισμένα στοιχεία από επιδημιολογικές μελέτες και επαρκή στοιχεία σε πειραματόζωα. Ωστόσο, άλλοι διεθνείς οργανισμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), η Ευρωπαϊκή Χημική Υπηρεσία (ECHA) και η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA), έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι, υπό τις εγκεκριμένες συνθήκες χρήσης, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να επιτρέπουν την ταξινόμηση του γλυφοσάτου ως καρκινογόνου για τον άνθρωπο, αν και αναγνωρίζουν επιστημονικές αβεβαιότητες και την ανάγκη περαιτέρω παρακολούθησης.
Στην Ευρώπη, η ουσία έχει ανανεωθεί και παραμένει εγκεκριμένη έως το 2033, με τα κράτη μέλη να διατηρούν τη δυνατότητα να επιβάλλουν αυστηρότερους περιορισμούς σε συγκεκριμένες χρήσεις, ειδικά σε δημόσιους χώρους ή περιοχές με ευαίσθητους πληθυσμούς. Παράλληλα, συνεχίζεται η συζήτηση γύρω από τα υπολείμματα της ουσίας σε τρόφιμα, τα οποία σύμφωνα με τα επίσημα ευρωπαϊκά προγράμματα ελέγχου βρίσκονται κατά κανόνα εντός των νόμιμων ορίων, αν και έχουν εντοπιστεί κατά καιρούς ίχνη σε προϊόντα όπως δημητριακά, ζυμαρικά και όσπρια.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι η αντιπαράθεση γύρω από τη γλυφοσάτη δεν περιορίζεται μόνο στο επιστημονικό πεδίο, αλλά επεκτείνεται σε βαθιά νομικά, οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα, με μια εκκρεμή απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να θεωρείται πιθανό σημείο καμπής για το μέλλον χιλιάδων υποθέσεων και για τη συνολική ευθύνη της βιομηχανίας φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
