Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) αξιολόγησε την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα δύο μορφών L-λυσίνης που παράγονται με ζύμωση από γενετικά τροποποιημένα στελέχη του μικροοργανισμού Corynebacterium glutamicum, καταλήγοντας ότι δεν προκύπτουν ανησυχίες ασφάλειας από τη χρήση τους ως πρόσθετα στις ζωοτροφές, όταν χορηγούνται στις κατάλληλες ποσότητες ανάλογα με τις διατροφικές ανάγκες των ζώων. Η επιστημονική γνώμη δημοσιεύθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου 2026 στο EFSA Journal, έπειτα από αίτημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και αφορά προϊόντα της CJ Europe GmbH. Τα υπό αξιολόγηση πρόσθετα είναι η L-λυσίνη μονοϋδροχλωρίδιο και η υγρή L-λυσίνη, τα οποία παράγονται με τη χρήση των γενετικά τροποποιημένων στελεχών C. glutamicum KCCM 80368 και KCCM 80479. Η L-λυσίνη είναι απαραίτητο αμινοξύ και τα συγκεκριμένα προϊόντα προορίζονται να χρησιμοποιούνται ως διατροφικά πρόσθετα, αλλά και ως αρωματικές ύλες στις ζωοτροφές, για όλα τα είδη και τις κατηγορίες ζώων.
Τι έδειξε ο έλεγχος της EFSA
Ένα από τα βασικά ζητήματα της αξιολόγησης ήταν κατά πόσο η γενετική τροποποίηση των μικροοργανισμών που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους. Η FEEDAP, η επιστημονική ομάδα της EFSA για τα πρόσθετα και τα προϊόντα ή τις ουσίες που χρησιμοποιούνται στις ζωοτροφές, δεν εντόπισε ανησυχίες σχετικά με τις γενετικές τροποποιήσεις των δύο στελεχών. Παράλληλα, τα στελέχη δεν έφεραν επίκτητα γονίδια αντοχής στα αντιμικροβιακά. Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι δεν ανιχνεύθηκαν ζωντανά κύτταρα των μικροοργανισμών ούτε DNA τους στα τελικά προϊόντα. Η παρουσία ζωντανών κυττάρων ελέγχθηκε σε τρεις παρτίδες των προϊόντων, ενώ για την ανίχνευση DNA χρησιμοποιήθηκε μέθοδος PCR. Η EFSA αναφέρει ότι κανένα από τα δείγματα που εξετάστηκαν δεν έδωσε θετικό αποτέλεσμα για την παρουσία των παραγωγικών στελεχών. Η L-λυσίνη που παράγεται με τα συγκεκριμένα στελέχη κρίθηκε ασφαλής για τα ζώα-στόχους όταν χρησιμοποιείται για να συμπληρώσει τη διατροφή στις ποσότητες που απαιτούνται για την κάλυψη των αναγκών τους. Η αξιολόγηση αφορά τη χρήση της σε ζωοτροφές είτε απευθείας είτε μέσω συμπληρωματικών ζωοτροφών και προμειγμάτων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρύζι ή πατάτες για το σάκχαρο; Τι δείχνει η σύγκριση των δύο τροφών
Η επιφύλαξη για το νερό
Η πιο σημαντική διαφοροποίηση στην επιστημονική γνώμη αφορά τη χορήγηση της L-λυσίνης μέσω του πόσιμου νερού. Η FEEDAP επαναλαμβάνει τις προηγούμενες επιφυλάξεις της EFSA για τη χορήγηση αμινοξέων με αυτόν τον τρόπο, κυρίως λόγω ζητημάτων υγιεινής και του κινδύνου να προκύψουν διατροφικές ανισορροπίες όταν τα αμινοξέα χορηγούνται ταυτόχρονα μέσω της τροφής και του νερού. Η EFSA επισημαίνει ειδικότερα ότι η προσθήκη L-λυσίνης στο νερό, παράλληλα με μια πλήρη και ισορροπημένη διατροφή ως προς τα αμινοξέα, μπορεί να διαταράξει την ισορροπία του αζώτου και να αυξήσει την αποβολή αζώτου μέσω των ούρων. Για τον λόγο αυτό, η θετική αξιολόγηση για τη χρήση στις ζωοτροφές δεν πρέπει να ερμηνεύεται ως αντίστοιχη θετική αξιολόγηση για κάθε τρόπο χορήγησης. Όταν τα προϊόντα χρησιμοποιούνται ως αρωματικές ύλες, η προτεινόμενη μέγιστη ποσότητα είναι 25 mg ανά κιλό πλήρους ζωοτροφής. Η ποσότητα αυτή είναι σημαντικά χαμηλότερη από τις διατροφικές ανάγκες των ζώων και, υπό αυτή την προϋπόθεση, η EFSA τα θεωρεί ασφαλή για τα ζώα-στόχους.
Ασφάλεια για καταναλωτές και περιβάλλον
Η EFSA θεωρεί ότι η χρήση των συγκεκριμένων πρόσθετων στη διατροφή των ζώων είναι ασφαλής και για τους καταναλωτές των προϊόντων ζωικής προέλευσης, καθώς η L-λυσίνη που προστίθεται στις ζωοτροφές ενσωματώνεται στις πρωτεΐνες των ιστών ή των προϊόντων ζωικής προέλευσης και η περίσσεια μεταβολίζεται και αποβάλλεται. Σύμφωνα με την επιστημονική ομάδα, η χρήση των πρόσθετων δεν αναμένεται να μεταβάλει τη σύνθεση των πρωτεϊνών στους ζωικούς ιστούς και στα προϊόντα που προέρχονται από τα ζώα. Ανάλογα θετική είναι η αξιολόγηση για το περιβάλλον. Η L-λυσίνη αποτελεί φυσικό συστατικό ζώων και φυτών και, σύμφωνα με την EFSA, η χρήση των συγκεκριμένων προϊόντων δεν αναμένεται να προκαλέσει τοπική αύξηση της συγκέντρωσής της στο περιβάλλον. Για τους εργαζομένους που χειρίζονται τα πρόσθετα, οι διαθέσιμες δοκιμές δεν έδειξαν ερεθισμό του δέρματος ή των ματιών ούτε πιθανότητα ευαισθητοποίησης του δέρματος. Η EFSA βασίστηκε σε δοκιμές σύμφωνα με κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ για την αξιολόγηση αυτών των παραμέτρων. Ως προς την αποτελεσματικότητα, η L-λυσίνη θεωρείται αποτελεσματική πηγή του απαραίτητου αμινοξέος για τα μη μηρυκαστικά ζώα. Για τα μηρυκαστικά, η EFSA σημειώνει ότι για να είναι εξίσου αποτελεσματική θα πρέπει να προστατεύεται από την αποδόμηση στη μεγάλη κοιλία.
Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο αίτησης της CJ Europe GmbH προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία διαβίβασε τον φάκελο στην EFSA για την επιστημονική αξιολόγηση που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις πρόσθετες ύλες ζωοτροφών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Οι κωδικοί E στα τρόφιμα που «εκτοξεύουν» την πίεση μας και αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας – Αποκαλυπτική έρευνα σε 112.000 άτομα (πίνακας)
- Παιχνίδι από τα Temu μπορεί να προκαλέσει μόνιμη βλάβη στα μάτια των παιδιών – Επείγουσα ανάκληση (φωτογραφία)
- Ανακαλείται χυμός μήλου λόγω επικίνδυνης τοξίνης – Πώς τα «χτυπημένα» φρούτα μολύνουν την παραγωγή χυμών
- Αν παρατηρήσετε αυτό όταν πίνετε αλκοόλ, είναι σημάδι ότι το σώμα σας γερνάει
- Στo εδώλιο μεγάλη σοκολατοβιομηχανία για τα σοκολατάκια που δεν έμοιαζαν με τη φωτογραφία της συσκευασίας
