Κάποια από τα δηλητηριώδη μανιτάρια είχαν προσφερθεί σε εστιατόρια και είχαν πωληθεί σε καταστήματα τροφίμων
Τουλάχιστον 500 περιστατικά δηλητηρίασης που σχετίζονται με τη συλλογή και κατανάλωση άγριων μανιταριών έχουν καταγραφεί τους τελευταίους μήνες στη Γαλλία, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου Δηλητηριάσεων της χώρας. Τα περιστατικά ξεκίνησαν να καταγράφονται από τον Ιούλιο, με σημαντική αύξηση από τις αρχές Σεπτεμβρίου, ενώ οι αρχές αναμένουν κορύφωση μέσα στον Οκτώβριο — την καρδιά της φθινοπωρινής περιόδου συλλογής μανιταριών.
Η Γαλλική Υπηρεσία για την Ασφάλεια των Τροφίμων, του Περιβάλλοντος και της Εργασίας (ANSES) προειδοποιεί ότι οι δηλητηριάσεις οφείλονται κυρίως σε σύγχυση βρώσιμων ειδών με τοξικά, σε κακή συντήρηση ή ανεπαρκές μαγείρεμα των μανιταριών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο βακτήριο σε κατεψυγμένο σπανάκι – Προκαλεί σοβαρές ή και θανατηφόρες λοιμώξεις
Στοιχεία από το 2024
Το 2024, 1.363 άτομα επικοινώνησαν με τα Κέντρα Δηλητηριάσεων στη Γαλλία μετά από κατανάλωση μανιταριών, έναντι 1.482 περιπτώσεων το 2023.
Αν και οι περισσότερες δηλητηριάσεις ήταν ήπιες, 41 ήταν σοβαρές, με τρεις θανάτους (32, 53 και 75 ετών) και τρεις περιπτώσεις χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Το δημοφιλές σκεύος ζαχαροπλαστικής που περιέχει ενδοκρινικούς διαταράκτες και βαρέα μέταλλα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Θόρυβοι από το δρόμο: Ποιες κουρτίνες μπορούν να μειώσουν την εκνευριστική ενόχληση
Τα συνηθέστερα συμπτώματα ήταν πόνος στην κοιλιά, ναυτία, εμετός και διάρροια. Ο Οκτώβριος ήταν ο μήνας με τα περισσότερα περιστατικά (715), ενώ ο Δεκέμβριος είχε τα λιγότερα (55).
Περίπου το 53% των περιστατικών αφορούσε γυναίκες και το 47% άνδρες, με ηλικίες από 20 μηνών έως 92 ετών (μέση ηλικία 47 ετών).
Μεταξύ των θυμάτων ήταν και 55 παιδιά κάτω των 10 ετών, κάτι που οδήγησε την ANSES να συστήσει στους γονείς να μην προσφέρουν μανιτάρια που έχουν μαζέψει σε μικρά παιδιά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σπρέι μελατονίνης για τον ύπνο: Οι κίνδυνοι είναι περισσότεροι από τα οφέλη σύμφωνα με τους επιστήμονες
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | 10 εργαλεία κουζίνας που πρέπει να πετάξεις ΑΜΕΣΑ για την ασφάλειά σου
Επικίνδυνες συγχύσεις
Η σύγχυση ανάμεσα στα κανθαρέλλια και τα τοξικά Jack-o’-Lantern είναι από τις πιο συχνές αιτίες δηλητηρίασης. Τα πιο σοβαρά περιστατικά σχετίζονται με το θανατηφόρο μανιτάρι “death cap” (Amanita phalloides), που συχνά παρανοείται ως το βρώσιμο “parasol”.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο κουνουπίδι οδηγεί σε ανακλήσεις έτοιμων γευμάτων
Σε περισσότερα από 75% των περιπτώσεων, τα μανιτάρια είχαν μαγειρευτεί για λιγότερο από 20 λεπτά, ενώ 9% καταναλώθηκαν ωμά. Η ANSES υπενθυμίζει ότι ποτέ δεν πρέπει να τρώγονται άγρια μανιτάρια ωμά και ότι πρέπει να μαγειρεύονται τουλάχιστον για 20 λεπτά.
Αν και τα περισσότερα μανιτάρια ήταν συλλεγμένα από τη φύση, σε 44 περιπτώσεις είχαν αγοραστεί από καταστήματα και σε 4 περιπτώσεις είχαν καταναλωθεί σε εστιατόρια. Μερικά είχαν μαζευτεί δίπλα σε δρόμους, κάτι που επίσης θεωρείται επικίνδυνο.
Πολλοί συλλέκτες προσπάθησαν να αναγνωρίσουν τα μανιτάρια μέσω βιβλίων, διαδικτύου, εφαρμογών κινητών ή γνωστών “ειδικών”, όμως η ANSES υπογραμμίζει ότι μόνο ένας ειδικός μυκητολόγος μπορεί να πιστοποιήσει με ασφάλεια ένα μανιτάρι. Η χρήση εφαρμογών αναγνώρισης μανιταριών δεν συνιστάται, καθώς συχνά οδηγεί σε λάθη. Η υπηρεσία συστήνει επίσης να φωτογραφίζονται τα μανιτάρια πριν το μαγείρεμα, για να διευκολυνθεί η αναγνώριση σε περίπτωση δηλητηρίασης.
Η κατάσταση στη Γερμανία
Στη Γερμανία, τα ομοσπονδιακά Κέντρα Δηλητηριάσεων δέχονται χιλιάδες κλήσεις κάθε χρόνο για μανιτάρια. Ακόμη και δημοφιλή είδη όπως τα λιβαδικά (field mushrooms) και τα russula μπορούν να μπερδευτούν με το θανατηφόρο death cap, που ευθύνεται για το 80% των θανατηφόρων δηλητηριάσεων στη χώρα.
Από τον Ιανουάριο 2026, τα περιστατικά θα καταγράφονται σε εθνικό μητρώο δηλητηριάσεων που θα λειτουργεί στο Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο για την Αξιολόγηση Κινδύνων (BfR).
«Ακόμη και οι πιο έμπειροι συλλέκτες μπορεί να κάνουν λάθος», δήλωσε ο Δρ. Γιούρι Μπρίνεν ντε Μπρουίν, επικεφαλής του Εθνικού Μητρώου Δηλητηριάσεων του BfR.
*Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ασφάλειας τροφίμων και απευθύνεται στον κλάδο και στους επαγγελματίες τροφίμων, όπως και σε συνειδητοποιημένους καταναλωτές. Το παρόν άρθρο έχει σκοπό να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους επιστήμονες τροφίμων και επαγγελματίες που σχεδιάζουν τα συστήματα και μέτρα ασφάλειας τροφίμων των επιχειρήσεων τροφίμων. Τα συμβάντα ασφάλειας τροφίμων σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο αποτελούν πολύτιμα εισερχόμενα δεδομένα στην ανάλυση επικινδυνότητας της διαδικασίας διαχείρισης τροφίμων (HACCP) που υποχρεούται να συντάσσει και να διατηρεί βάση νόμου, κάθε επιχείρηση τροφίμων.
