Ανάκληση προϊόντος μετά τον εντοπισμό Listeria monocytogenes σε φιλέτα καπνιστής ρέγγας έτοιμα προς κατανάλωση
Το ευρωπαϊκό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για επικίνδυνα τρόφιμα (RASFF) ανήρτησε ειδοποίηση τύπου alert, η οποία αφορά την ανίχνευση Listeria monocytogenes σε φιλέτα ρέγγας. Η ειδοποίηση χαρακτηρίστηκε ως σοβαρού κινδύνου και βασίστηκε σε έλεγχο που διενεργήθηκε από την ίδια την επιχείρηση στο πλαίσιο των διαδικασιών αυτοελέγχου.
Η λιστερία παραμένει σταθερή πρόκληση για τη βιομηχανία τροφίμων στην Ευρώπη, ιδιαίτερα σε τομείς που αφορούν έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα με μεγάλη διάρκεια ζωής στο ψυγείο. Η αντιμετώπισή της δεν βασίζεται στην εξάλειψή της από το περιβάλλον, κάτι που θεωρείται μη ρεαλιστικό, αλλά στον αυστηρό έλεγχο της επιμόλυνσης, στη διατήρηση υγιεινών συνθηκών παραγωγής και στη συνεχή επαγρύπνηση σε όλα τα στάδια της τροφικής αλυσίδας.
Το προϊόν αφορά καπνιστά γλυκά φιλέτα ρέγγας υπό κενό αέρος, καθαρού βάρους 200 γραμμαρίων, με εμπορική ονομασία jcdavid. Η παραγωγή πραγματοποιήθηκε από την επιχείρηση ETABLISSEMENTS JC DAVID στη Γαλλία, με σήμα καταλληλότητας FR 62 160 703 UE. Το προϊόν έφερε τον κωδικό GTIN 3461820010018, αριθμό παρτίδας 022 και ημερομηνία ανάλωσης έως 26 Φεβρουαρίου 2026. Η εμπορία του έλαβε χώρα σε ολόκληρη τη γαλλική επικράτεια, μέσω της αλυσίδας Système U, κατά το χρονικό διάστημα από 22 έως 23 Ιανουαρίου 2026. Το προϊόν προοριζόταν για συντήρηση σε ψυγείο.
Η μικροβιολογική ανάλυση, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2026, ανέδειξε παρουσία Listeria monocytogenes σε επίπεδο χαμηλότερο των 10 cfu/g. Παρότι το συγκεκριμένο εύρημα δεν υπερβαίνει το ανώτατο όριο που προβλέπεται από τη νομοθεσία για ορισμένες κατηγορίες έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, το προϊόν εντάσσεται στην κατηγορία των καπνιστών αλιευμάτων, τα οποία θεωρούνται τρόφιμα υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη του συγκεκριμένου παθογόνου κατά τη διάρκεια της ψυχρής αλυσίδας.
Η ειδοποίηση προήλθε από τη Γαλλία, η οποία ενήργησε ως χώρα κοινοποίησης και προέλευσης, ενώ το προϊόν είχε διανεμηθεί και σε άλλα κράτη, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο και η Ελβετία. Στο πλαίσιο των μέτρων διαχείρισης κινδύνου, αποφασίστηκε η άμεση απόσυρση του προϊόντος από την αγορά καθώς και η ανάκλησή του από τους καταναλωτές. Η ανάκληση πραγματοποιήθηκε σε εθελοντική βάση, χωρίς την έκδοση διοικητικής πράξης από τις αρμόδιες αρχές, και οι σχετικές πληροφορίες διαβιβάστηκαν από τον ίδιο τον επαγγελματία.
Οι καταναλωτές που είχαν προμηθευτεί το συγκεκριμένο προϊόν κλήθηκαν να μην το καταναλώσουν και να το καταστρέψουν. Παράλληλα, δόθηκαν οδηγίες υγειονομικής φύσεως, σύμφωνα με τις οποίες άτομα που κατανάλωσαν το προϊόν και παρουσίασαν συμπτώματα όπως πυρετό, κεφαλαλγία ή μυαλγίες θα πρέπει να απευθυνθούν σε ιατρό, αναφέροντας τη σχετική κατανάλωση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις ομάδες αυξημένου κινδύνου, όπως οι έγκυες γυναίκες, τα ηλικιωμένα άτομα και οι ανοσοκατεσταλμένοι, δεδομένου ότι η λιστερίωση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένων νευρολογικών εκδηλώσεων και επιπτώσεων στο έμβρυο. Επισημάνθηκε επίσης ότι η περίοδος επώασης της νόσου μπορεί να φθάσει έως και τις οκτώ εβδομάδες.
Η Listeria monocytogenes είναι παθογόνος μικροοργανισμός ευρέως διαδεδομένος και στην Ευρώπη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους βιολογικούς κινδύνους στη δημόσια υγεία σε σχέση με τα τρόφιμα. Η ιδιαιτερότητά της έγκειται στην ικανότητά της να επιβιώνει και να πολλαπλασιάζεται σε συνθήκες ψύξης, ακόμη και σε θερμοκρασίες ψυγείου, καθώς και να σχηματίζει βιοφίλμ σε επιφάνειες εξοπλισμού επεξεργασίας τροφίμων.
Η λιστερίωση είναι η νόσος που προκαλείται από τη Listeria monocytogenes και θεωρείται σχετικά σπάνια στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά με υψηλή θνητότητα σε σύγκριση με άλλες τροφιμογενείς λοιμώξεις. Η μετάδοση γίνεται σχεδόν αποκλειστικά μέσω κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων, κυρίως έτοιμων προς κατανάλωση προϊόντων που δεν υφίστανται θερμική επεξεργασία πριν από την κατανάλωση. Τέτοια τρόφιμα περιλαμβάνουν καπνιστά και μαριναρισμένα αλιεύματα, προϊόντα delicatessen, αλλαντικά, μαλακά τυριά, παστεριωμένα γαλακτοκομικά που έχουν επιμολυνθεί μετά την επεξεργασία, καθώς και έτοιμα γεύματα ψυγείου με μεγάλη διάρκεια ζωής.
Στον γενικό πληθυσμό η λοίμωξη μπορεί να είναι ασυμπτωματική ή να εκδηλωθεί με ήπια συμπτώματα γαστρεντερίτιδας. Ωστόσο, σε ευπαθείς ομάδες ο κίνδυνος είναι σημαντικά αυξημένος. Οι έγκυες γυναίκες, τα νεογνά, τα ηλικιωμένα άτομα και οι ανοσοκατεσταλμένοι παρουσιάζουν υψηλότερη πιθανότητα διεισδυτικής λιστερίωσης, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε σηψαιμία, μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα. Στην εγκυμοσύνη, η λοίμωξη συχνά εμφανίζεται με ήπια ή άτυπα συμπτώματα στη μητέρα, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε αποβολή, ή σοβαρή νεογνική λοίμωξη.
Στην Ευρώπη, η λιστερίωση αποτελεί υποχρεωτικώς δηλούμενο νόσημα και παρακολουθείται συστηματικά μέσω επιδημιολογικών μηχανισμών σε επίπεδο κρατών-μελών. Τα δεδομένα δείχνουν διαχρονικά ότι τα περισσότερα καταγεγραμμένα κρούσματα αφορούν άτομα άνω των 65 ετών και ότι η θνητότητα παραμένει υψηλή, ιδίως στις περιπτώσεις με νευρολογικές επιπλοκές. Η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια τροφίμων θέτει ειδικά μικροβιολογικά κριτήρια για τη Listeria monocytogenes στα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα. Για προϊόντα που δεν υποστηρίζουν την ανάπτυξη του παθογόνου προβλέπεται ανώτατο όριο 100 cfu/g καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους, ενώ για προϊόντα που μπορούν να υποστηρίξουν την ανάπτυξή του απαιτείται απουσία του μικροοργανισμού σε δείγμα 25 g κατά τη στιγμή που το τρόφιμο εγκαταλείπει τον άμεσο έλεγχο του παραγωγού. Η εφαρμογή αυτών των κριτηρίων συνοδεύεται από την υποχρέωση των επιχειρήσεων να τεκμηριώνουν, μέσω μελετών διάρκειας ζωής και συστημάτων HACCP, τη συμπεριφορά της Listeria στο προϊόν τους.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
Φωτογραφία shutterstock
