Η Ελλάδα συμμετέχει πλέον στις ενέργειες παρακολούθησης της ευρωπαϊκής υπόθεσης για συμπληρώματα διατροφής που οδήγησε σε ανακλήσεις και αποσύρσεις σε κράτη-μέλη της ΕΕ
Η Ελλάδα προστέθηκε στις χώρες που έχουν επισημανθεί για παρακολούθηση και περαιτέρω ενέργειες στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κοινοποίησης RASFF για συμπληρώματα διατροφής προέλευσης Ηνωμένων Πολιτειών με υπερβολικά υψηλή περιεκτικότητα σε ψευδάργυρο και βιταμίνη D3, καθώς και την παρουσία μη εγκεκριμένων συστατικών που εμπίπτουν στη νομοθεσία περί Novel Foods. Η ενημέρωση αυτή αποτελεί μέρος της συνεχιζόμενης ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών-μελών μέσω του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF), με τελευταία επικύρωση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 3 Ιουλίου 2026.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελληνικά γλυκά στο επίκεντρο ευρωπαϊκής ειδοποίησης για σοβαρό κίνδυνο
Η κοινοποίηση εκδόθηκε από την Εσθονία στις 13 Μαρτίου 2026 έπειτα από επίσημο έλεγχο στην αγορά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, μέσω διαδικτυακής της εμπορικής πλατφόρμας https://proteiinid.ee/et/ διατίθενταν συμπληρώματα διατροφής που περιείχαν επίπεδα βιταμινών και μετάλλων υψηλότερα από τα ανώτατα ανεκτά επίπεδα ημερήσιας πρόσληψης που έχουν καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), καθώς και ουσίες που δεν διαθέτουν έγκριση για χρήση ως νέα τρόφιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Εντοπίστηκε ψευδάργυρος σε ποσότητα 50 mg ανά ημερήσια δόση και βιταμίνη D3 σε επίπεδο που κρίθηκε υπερβολικό σε σχέση με τα ισχύοντα όρια ασφαλούς πρόσληψης. Παράλληλα, διαπιστώθηκε η παρουσία των ουσιών Fulvic acid, Tongkat Ali (Eurycoma longifolia), Ajuga turkestanica και Cordyceps militaris, οι οποίες χαρακτηρίζονται ως μη εγκεκριμένα νέα τρόφιμα για τις συγκεκριμένες χρήσεις σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Η υπόθεση ταξινομήθηκε ως ενημερωτική κοινοποίηση για περαιτέρω παρακολούθηση με χαρακτηρισμό δυνητικού κινδύνου. Στο πλαίσιο της διερεύνησης συμμετέχουν περισσότερες από είκοσι χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, ως χώρα στην οποία δηλώθηκε διανομή των προϊόντων και για την οποία προβλέπονται ενέργειες παρακολούθησης. Μέχρι την τελευταία ενημέρωση της κοινοποίησης έχουν καταγραφεί διαφορετικά διοικητικά μέτρα ανά κράτος-μέλος, όπως ανάκληση από τους καταναλωτές στη Δανία, αποσύρσεις από την αγορά στην Ιρλανδία, το Λουξεμβούργο και την Πολωνία, καθώς και καταστροφή προϊόντων στη Φινλανδία και την Πολωνία.
Ο ψευδάργυρος αποτελεί απαραίτητο ιχνοστοιχείο, ωστόσο η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. Βραχυχρόνια κατανάλωση υψηλών δόσεων είναι δυνατόν να συνοδεύεται από ναυτία, έμετο, κοιλιακό άλγος, διάρροια, μεταλλική γεύση στο στόμα και γαστρεντερικό ερεθισμό. Παρατεταμένη υπερκατανάλωση μπορεί να οδηγήσει σε διαταραχές του μεταβολισμού του χαλκού, αναιμία, ουδετεροπενία και διαταραχές της ανοσολογικής λειτουργίας. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε λίγες ώρες μετά τη λήψη μεγάλων ποσοτήτων, ενώ οι επιπλοκές από μακροχρόνια έκθεση αναπτύσσονται σταδιακά.
Η βιταμίνη D είναι λιποδιαλυτή βιταμίνη και η υπερβολική πρόσληψή της μπορεί να οδηγήσει σε υπερασβεστιαιμία. Τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη δίψα, συχνουρία, ναυτία, έμετο, δυσκοιλιότητα, αδυναμία, κεφαλαλγία και απώλεια όρεξης. Σε σοβαρότερες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν αφυδάτωση, καρδιακές αρρυθμίες, νεφρολιθίαση, νεφρική δυσλειτουργία και εναποθέσεις ασβεστίου σε μαλακούς ιστούς. Η τοξικότητα συνήθως σχετίζεται με επαναλαμβανόμενη λήψη υψηλών δόσεων για ημέρες ή εβδομάδες και όχι με μία μόνο χρήση.
Το Tongkat Ali (Eurycoma longifolia) χρησιμοποιείται σε ορισμένα συμπληρώματα που προωθούνται για βελτίωση της φυσικής κατάστασης και της σεξουαλικής λειτουργίας. Η ουσία δεν διαθέτει έγκριση ως νέο τρόφιμο στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τις συγκεκριμένες χρήσεις και η αξιολόγηση της ασφάλειάς της δεν έχει ολοκληρωθεί. Αντίστοιχα, η Ajuga turkestanica και το Fulvic acid δεν είναι εγκεκριμένα ως Novel Foods για χρήση στα συγκεκριμένα προϊόντα. Το Cordyceps militaris περιλαμβάνεται επίσης στα μη εγκεκριμένα νέα τρόφιμα για τις χρήσεις που αφορούν την κοινοποίηση. Επειδή τα συγκεκριμένα συστατικά δεν έχουν εγκριθεί σύμφωνα με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, δεν υπάρχουν καθορισμένα ασφαλή επίπεδα κατανάλωσης για τις συγκεκριμένες εφαρμογές. Οι πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες εξαρτώνται από τη σύσταση του προϊόντος, τη δοσολογία, τη διάρκεια χρήσης και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε καταναλωτή.
Ομάδες που απαιτούν αυξημένη προσοχή είναι τα παιδιά, οι έγκυες και οι θηλάζουσες γυναίκες, τα άτομα με νεφρική νόσο, όσοι πάσχουν από υπερασβεστιαιμία ή ιστορικό νεφρολιθίασης, καθώς και άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή η οποία μπορεί να αλληλεπιδράσει με υψηλές δόσεις βιταμίνης D ή μετάλλων. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης σε καταναλωτές που χρησιμοποιούν ταυτόχρονα περισσότερα από ένα συμπληρώματα, καθώς η συνολική ημερήσια πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων μπορεί να υπερβεί τα ασφαλή επίπεδα χωρίς να είναι εύκολα αντιληπτό.
Άμεση ιατρική αξιολόγηση συνιστάται όταν μετά τη λήψη συμπληρώματος εμφανιστούν επίμονοι έμετοι, έντονος κοιλιακός πόνος, σοβαρή αφυδάτωση, διαταραχές του επιπέδου συνείδησης, έντονη αδυναμία, καρδιακές αρρυθμίες ή άλλα σοβαρά συμπτώματα. Ιατρική συμβουλή είναι επίσης απαραίτητη όταν υπάρχει υποψία παρατεταμένης κατανάλωσης προϊόντος με υπερβολικές συγκεντρώσεις βιταμίνης D ή ψευδαργύρου, ακόμη και εάν τα συμπτώματα είναι ήπια.
Οι καταναλωτές μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο επιλέγοντας συμπληρώματα διατροφής που διατίθενται από νόμιμα κανάλια διανομής, ελέγχοντας προσεκτικά τη σύνθεση και τη συνιστώμενη ημερήσια δόση, αποφεύγοντας προϊόντα που υπόσχονται υπερβολικούς ισχυρισμούς για την υγεία ή την αθλητική απόδοση και συμβουλευόμενοι επαγγελματία υγείας πριν από τη χρήση πολλών συμπληρωμάτων ταυτόχρονα. Σε περίπτωση ανακοίνωσης ανάκλησης, το προϊόν δεν θα πρέπει να καταναλώνεται και οι οδηγίες των αρμόδιων αρχών σχετικά με την επιστροφή ή την απόσυρσή του θα πρέπει να ακολουθούνται. Η υπόθεση παραμένει ανοικτή στο σύστημα RASFF και εξακολουθεί να ενημερώνεται με αποτελέσματα ερευνών και διοικητικά μέτρα από τις αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών, καθώς συνεχίζεται η διερεύνηση της διακίνησης των συγκεκριμένων συμπληρωμάτων στην ευρωπαϊκή αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Lidl Fr: Ξύλο και σκηνές αλλοφροσύνης σε υποκαταστήματα για τα φθηνά κλιματιστικά (βίντεο)
- Επικίνδυνα οικιακά σκεύη στην αγορά: Δείτε πώς είναι μια πλαστή Δήλωση Συμμόρφωσης – Το έγγραφο που μπορεί να συνοδεύει ακατάλληλα προϊόντα
- Εμφιαλωμένο νερό: Νέα ανάκληση λόγω βακτηριακής μόλυνσης – Ερωτήματα για τις ελλιπείς πληροφορίες της εταιρείας
