Μελέτη στην Αυστραλία δείχνει ότι η άμεση επικοινωνία με ασθενείς μέσω γραπτών μηνυμάτων αύξησε τη συμμετοχή και οδήγησε στον έγκαιρο εντοπισμό εστιών τροφικής μόλυνσης
Στις μεγάλες υγειονομικές περιφέρειες μόνο ένα μικρό ποσοστό των κρουσμάτων σαλμονέλας διερευνάται σε βάθος, με αποτέλεσμα οι πηγές μόλυνσης να παραμένουν συνήθως άγνωστες και οι παρεμβάσεις πρόληψης να μην ενεργοποιούνται. Αυτό καταγράφει μελέτη που εκπονήθηκε από ερευνητές του Εθνικού Κέντρου Επιδημιολογίας και Πληθυσμιακής Υγείας του Εθνικού Πανεπιστημίου Αυστραλίας και της Υγειονομικής Προστασίας της Πολιτείας της Νέας Νότιας Ουαλίας και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Epidemiology and Infection.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα πρόστιμα σε ΣΚΛΑΒΕΝΙΤΗΣ, METRO και κρεοπωλεία για τον κιμά
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένο γάλα: Επιβεβαιώθηκαν για πρώτη φορά ασθένειες – Η νέα αξιολόγηση του Ευρωπαϊκού EDCD
Στη Νέα Νότια Ουαλία δηλώνονται κάθε χρόνο περισσότερα από τρεις χιλιάδες κρούσματα σαλμονέλας. Η τυπική διερεύνηση προϋποθέτει συνέντευξη διάρκειας έως μίας ώρας με ερωτηματολόγιο είκοσι σελίδων για τις διατροφικές συνήθειες και τις πιθανές εκθέσεις του ασθενούς. Λόγω έλλειψης προσωπικού, τέτοιες συνεντεύξεις γίνονται μόνο όταν υπάρχει ήδη ένδειξη συρροής ή επιδημίας. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μόλις το πέντε έως δεκαπέντε τοις εκατό των περιστατικών εξετάζεται τελικά. Το πρόβλημα επιδεινώνεται από τις καθυστερήσεις. Σε πολλές περιπτώσεις η επικοινωνία με τον ασθενή γίνεται έως και τέσσερις εβδομάδες μετά την έναρξη της νόσου, όταν η ανάκληση των τροφίμων που καταναλώθηκαν είναι περιορισμένη. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι τα σφάλματα μνήμης διπλασιάζονται μετά τις τρεις εβδομάδες. Έτσι, για την πλειονότητα των κρουσμάτων η πηγή της μόλυνσης δεν εντοπίζεται ποτέ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Μολυσμένα μαντηλάκια καθαρισμού πίσω από έναν θάνατο και δεκάδες σοβαρές λοιμώξεις Burkholderia stabilis
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νέα προειδοποίηση από την Ευρώπη στην Ελλάδα για επικίνδυνο γάλα – Δείτε εταιρείες και μάρκες
Για να αντιμετωπιστεί αυτό, οι υγειονομικές αρχές της Νέας Νότιας Ουαλίας δοκίμασαν από το 2013 έως το 2020 εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας με τα δηλωμένα κρούσματα, αρχικά με επιστολές και διαδικτυακά ερωτηματολόγια και στη συνέχεια με γραπτά μηνύματα στο κινητό. Το τελικό μοντέλο βασίστηκε σε εξατομικευμένη αμφίδρομη επικοινωνία μέσω SMS, με απλές ερωτήσεις για το πού και τι έφαγε ο ασθενής τις ημέρες πριν αρρωστήσει.
Στην κύρια φάση της εφαρμογής, από τον Σεπτέμβριο του 2017 έως τον Ιανουάριο του 2020, καταγράφηκαν σχεδόν οκτώ χιλιάδες κρούσματα σαλμονέλας. Περίπου το ένα τέταρτο κρίθηκε επιλέξιμο για επικοινωνία μέσω SMS, κυρίως λόγω διαθεσιμότητας αριθμού κινητού και απουσίας παράλληλης διερεύνησης από τις τοπικές μονάδες δημόσιας υγείας. Από όσους έλαβαν μήνυμα, σχεδόν το πενήντα έξι τοις εκατό απάντησε. Η πλειονότητα των απαντήσεων δόθηκε μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο, με διάμεσο χρόνο πέντε ημέρες από τη λήψη του δείγματος.
Οι απαντήσεις παρείχαν άμεσα αξιοποιήσιμες πληροφορίες. Περισσότεροι από τους μισούς ανέφεραν συγκεκριμένα καταστήματα εστίασης εκτός σπιτιού, ενώ άλλοι δήλωσαν πρόσφατα ταξίδια. Μέσα από τα δεδομένα αυτά συνδέθηκαν τριάντα τρία άτομα με δεκαέξι επιδημίες σαλμονέλας. Δέκα από αυτές εντοπίστηκαν αποκλειστικά χάρη στα SMS, χωρίς να έχει προηγηθεί γενετική ταυτοποίηση συρροής. Σε όλες τις περιπτώσεις ακολούθησαν έλεγχοι και παρεμβάσεις από τις αρμόδιες αρχές ασφάλειας τροφίμων.
Η μελέτη καταγράφει και αντιδράσεις. Ένα μικρό ποσοστό αποδεκτών αμφισβήτησε την αυθεντικότητα των μηνυμάτων ή εξέφρασε δυσαρέσκεια που ενημερώθηκε μέσω SMS και όχι τηλεφωνικά. Ωστόσο, η συνολική αποδοχή κρίθηκε υψηλή, ιδίως όταν το μήνυμα περιλάμβανε το όνομα του παραλήπτη και σαφή στοιχεία επικοινωνίας των υγειονομικών αρχών. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι η εξοικείωση του πληθυσμού με τα γραπτά μηνύματα από κρατικές υπηρεσίες ενισχύθηκε περαιτέρω κατά την περίοδο της πανδημίας.
Σύμφωνα με τους συντάκτες, η χρήση SMS δεν αντικαθιστά πλήρως τις παραδοσιακές συνεντεύξεις, αλλά προσφέρει έναν τρόπο ταχύτερης συλλογής κρίσιμων πληροφοριών σε περιβάλλοντα με περιορισμένους πόρους. Η εμπειρία της Νέας Νότιας Ουαλίας δείχνει ότι η έγκαιρη επικοινωνία μπορεί να οδηγήσει σε ταχύτερο εντοπισμό εστιών μόλυνσης και σε άμεσες παρεμβάσεις, πριν αυξηθεί ο αριθμός των κρουσμάτων.
