Οι απαραίτητοι έλεγχοι και οι νέες υποχρεώσεις των επιχειρήσεων
Τα τρόφιμα μη ζωικής προέλευσης που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου (HRFNAO – High Risk Food not of Animal Origin) βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο αυξημένων ελέγχων και κανονιστικών απαιτήσεων για εισαγωγές και μετακινήσεις προς τη Βόρεια Ιρλανδία, ιδιαίτερα όταν προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Μεγάλη Βρετανία.
Τα HRFNAO περιλαμβάνουν προϊόντα που, λόγω της χώρας προέλευσής τους, ενδέχεται να περιέχουν ρύπους όπως μυκοτοξίνες, φυτοφάρμακα ή σαλμονέλα. Τυπικά παραδείγματα είναι φιστίκια από τη Βολιβία, αποξηραμένα σύκα από την Τουρκία ή βασιλικός από το Ισραήλ. Αυτά τα τρόφιμα δεν απαγορεύονται, αλλά υπόκεινται σε ενισχυμένους ελέγχους στα σημεία εισόδου της Βόρειας Ιρλανδίας και απαιτούν πλήρη συμμόρφωση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ασφάλεια τροφίμων.
Οι επιχειρήσεις που μεταφέρουν HRFNAO πρέπει να είναι εγγεγραμμένες ως επιχειρήσεις τροφίμων στις τοπικές αρχές της περιοχής τους και να ενημερώσουν για την ενασχόλησή τους με εισαγωγές υψηλού κινδύνου. Η είσοδος των τροφίμων στη Βόρεια Ιρλανδία πρέπει να γίνεται αποκλειστικά μέσω εγκεκριμένων Σημείων Εισόδου (POE), όπου πραγματοποιούνται οι αναγκαίοι έλεγχοι.
Η κάθε αποστολή πρέπει να συνοδεύεται από:
- Κοινό Έγγραφο Εισόδου Υγείας (CHED-D) μέσω της πλατφόρμας TRACES NT, το οποίο πρέπει να υποβάλλεται τουλάχιστον 24 ώρες πριν από την άφιξη.
- Εμπορική τεκμηρίωση (τιμολόγια, λίστες συσκευασίας).
- Πιστοποιητικό υγείας εξαγωγής (EHC) για προϊόντα που απαριθμούνται στο Παράρτημα ΙΙ.
- Πιστοποιητικό ανάλυσης (CoA) όταν απαιτείται, από επίσημο εργαστήριο.
Σε περιπτώσεις αποστολών με πολλαπλούς προμηθευτές και διαφορετικά πιστοποιητικά, ισχύουν ξεχωριστές οδηγίες, οι οποίες πρέπει να τηρούνται αυστηρά, με έμφαση στη σφράγιση των εμπορευματοκιβωτίων και στη σαφή τεκμηρίωση κάθε τμήματος της αποστολής.
Τα HRFNAO υπόκεινται σε τριπλό επίπεδο ελέγχου:
- Έλεγχος εγγράφων – για την ακρίβεια και πληρότητα των στοιχείων.
- Έλεγχος ταυτότητας – οπτικός έλεγχος των στοιχείων και των συσκευασιών.
- Φυσικός έλεγχος – περιλαμβάνει δειγματοληψία, αναλύσεις, έλεγχο μεταφοράς, επισήμανσης και θερμοκρασίας.
Σε περιπτώσεις τροφίμων με γνωστούς ή αναδυόμενους κινδύνους, επιβάλλονται προσωρινοί αυξημένοι έλεγχοι, σύμφωνα με το Παράρτημα Ι της ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Αντίστοιχα, μέτρα έκτακτης ανάγκης ισχύουν για τρόφιμα με ιστορικό σοβαρών κινδύνων για τη δημόσια υγεία, όπως το γενετικά τροποποιημένο ρύζι από την Κίνα ή προϊόντα με κατάλοιπα από το πυρηνικό ατύχημα του Τσερνομπίλ.
Η εργαστηριακή ανάλυση μπορεί να απαιτεί 3 έως 7 ημέρες, κατά τις οποίες οι αποστολές παραμένουν υπό τελωνειακή κράτηση. Η έγκαιρη και ακριβής υποβολή εγγράφων είναι κρίσιμη για την αποφυγή καθυστερήσεων και την ταχύτερη εκτελώνιση.
