Η ασφάλεια των τροφίμων δεν ξεκινά στην κουζίνα, αλλά πολύ πριν ανοίξουμε την πόρτα του ψυγείου.
Η φρεσκάδα των τροφίμων δεν συνεπάγεται ασφάλεια από μόνη της. Η συνειδητή διαχείριση από το ράφι μέχρι το σπίτι είναι το πρώτο και κρίσιμο βήμα για να φτάσουν τα τρόφιμα στον πάγκο της κουζίνας χωρίς επιμόλυνση. Τα καρότσια, τα ταμεία και οι διαδικασίες μεταφοράς δεν είναι ζώνες κινδύνου από μόνες τους, αλλά αποτελούν τμήμα της αλυσίδας που χρειάζεται προσοχή και υπευθυνότητα από τον καταναλωτή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Νοθεία στο μέλι: Τα νέα κόλπα των επιτήδειων για να μπερδέψουν καταναλωτές και ελεγκτές και να κρύψουν την προέλευση
Ένας από τους πιο παραγνωρισμένους κινδύνους βρίσκεται εκεί που φαίνεται πιο αθώος: στο σούπερ μάρκετ και, πιο συγκεκριμένα, στο καρότσι αγορών. Τα καρότσια, τα οποία χρησιμοποιούν χιλιάδες άνθρωποι κάθε εβδομάδα, αποτελούν επιφάνειες υψηλής επαφής. Kρέατα, φρούτα, λαχανικά και συσκευασμένα τρόφιμα αγγίζουν τον ίδιο μεταλλικό σκελετό, ενώ οι αγωγοί βακτηρίων από τα χέρια των προηγούμενων χρηστών μπορούν εύκολα να μεταφερθούν στα προϊόντα που θα καταλήξουν στο σπίτι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σοβαρός κίνδυνος ηλεκτροπληξίας από δημοφιλές ψαλίδι μαλλιών που πωλείται και στην Ελλάδα
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επικίνδυνο βακτήριο στη γραμμή παραγωγής εργοστασίου – Αποσύρει όλες τις έτοιμες σαλάτες από τα ράφια της λιανικής
Έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Τέξας διαπίστωσε σημαντικό μικροβιακό φορτίο σε καρότσια και καλάθια σούπερ μάρκετ, με παρουσία Enterobacteriaceae, κολοβακτηρίων (coliforms), Ε. coli, ακόμη και Salmonella και Listeria στις επιφάνειες (χερούλια, καλάθια). Επιπλέον, άλλη μελέτη από την Ισπανία βρήκε σε 85 καρότσια βακτήρια όπως Klebsiella pneumoniae, Citrobacter freundii και περιβαλλοντικά είδη Pseudomonas, γεγονός που υποδεικνύει ότι δεν πρόκειται μόνο για επιφανειακά μικρόβια αλλά και πιθανές μολύνσεις. Οι ειδικοί προτείνουν ως μέτρα πρόληψης την τακτική απολύμανση των καροτσιών αλλά και τη χρήση μαντηλιών αντιβακτηριακού καθαρισμού από τους ίδιους τους καταναλωτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ανακαλούνται κατεψυγμένες πίτσες – Κίνδυνος αλλαντίασης από μολυσμένο συστατικό
Το «επικίνδυνο» ταξίδι του τροφίμου μέχρι το ψυγείο μας
Αλλά οι κίνδυνοι δεν περιορίζονται στα καρότσια. Από τη στιγμή που ένα μήλο ή ένα μαρούλι φτάνει στο κατάστημα, έχει περάσει από αμέτρητα χέρια, από εργάτες στους αγρούς, από φορτηγά και αποθήκες διανομής, και από τους υπαλλήλους του καταστήματος. Στο ράφι, το προϊόν συνυπάρχει με άλλα τρόφιμα — κάποια πλυμένα, κάποια όχι, κάποια κομμένα, κάποια σε ανοιχτές θήκες. Η υγρασία από τα ψεκαστήρια μπορεί να διατηρεί τη φρεσκάδα, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί ιδανικό περιβάλλον για μικροοργανισμούς. Οι καταναλωτές που ακουμπούν τα προϊόντα για να ελέγξουν χρώμα ή σφριγηλότητα αφήνουν πίσω τους μικρόβια, ενώ τα παιδιά που αγγίζουν τις προθήκες ή οι επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες φέρνουν βακτήρια από το σπίτι.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Salmonella στα πουλερικά: Επιστήμονες ανακάλυψαν νέα μέθοδο περιορισμού της
Το ταμείο είναι άλλο ένα κρίσιμο σημείο. Οι ιμάντες μεταφοράς δέχονται συνεχώς συσκευασίες ωμών τροφίμων και αμέσως μετά φρέσκα προϊόντα όπως ψωμί, φρούτα και λαχανικά. Η ταχύτητα λειτουργίας δεν επιτρέπει πάντα σχολαστικό καθαρισμό, ενώ ακόμη και τα αυτόματα ταμεία δεν εξαλείφουν τον κίνδυνο, αφού οι καταναλωτές ακουμπούν τα τρόφιμα σε επιφάνειες που ήδη έχουν χρησιμοποιηθεί από δεκάδες άτομα την ίδια ημέρα.
Η μετάβαση από το ταμείο στο σπίτι δεν είναι χωρίς κινδύνους. Τα τρόφιμα τοποθετούνται σε τσάντες, σε καρότσια ή στο αυτοκίνητο, συχνά μαζί με αθλητικό εξοπλισμό, παπούτσια ή κατοικίδια, και μένουν για ώρα εκτεθειμένα σε θερμοκρασίες που ευνοούν την ανάπτυξη βακτηρίων. Τα φυλλώδη λαχανικά μαραίνονται, τα κομμένα φρούτα ωριμάζουν γρηγορότερα και τα ωμά κρέατα πρέπει να φτάσουν στο ψυγείο μέσα σε δύο ώρες, ενώ στον ζεστό καλοκαιρινό ήλιο αυτός ο χρόνος μπορεί να μειωθεί δραματικά.
Οι καθημερινές συνήθειες των καταναλωτών επηρεάζουν σημαντικά την ασφάλεια των τροφίμων. Το να τοποθετεί κανείς ωμά κρέατα στο ίδιο χώρο με φρούτα, να μην πλένει τις επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες ή να αφήνει τρόφιμα εκτεθειμένα κατά τη μεταφορά, αυξάνει τον κίνδυνο διασταυρούμενης επιμόλυνσης. Οι μικρές αλλαγές στις συνήθειες — όπως η χρήση σακουλών για ωμά προϊόντα, η τοποθέτηση των ευπαθών τροφίμων στο ψυγείο αμέσως και το πλύσιμο των χεριών πριν τακτοποιήσουμε τις αγορές — μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους κινδύνους.
Με σωστές συνήθειες, η διαδρομή από το σούπερ μάρκετ στο σπίτι μπορεί να είναι τόσο ασφαλής όσο και τα ίδια τα τρόφιμα που αγοράζουμε.
