Νοθευμένα θαλασσινά από την ίδια τη φύση – Πώς το φυτοπλαγκτόν μετατρέπει τα όστρακα σε εν δυνάμει επικίνδυνα τρόφιμα
Οι λιπόφιλες βιοτοξίνες (lipophilic marine biotoxins) είναι τοξικές ουσίες που παράγονται από ορισμένα είδη φυτοπλαγκτού και συσσωρεύονται κυρίως σε διηθητικά θαλάσσια είδη, όπως τα μύδια, οι γυαλιστερές και οι αχιβάδες. Ο όρος «λιπόφιλες» σημαίνει ότι αυτές οι ενώσεις είναι διαλυτές στα λίπη – γι’ αυτό και αποθηκεύονται κυρίως στους λιπώδεις ιστούς των οστρακοειδών. Οι βασικές κατηγορίες λιπόφιλων βιοτοξινών περιλαμβάνουν:
- Οξικές τοξίνες της διαρροϊκής δηλητηρίασης (Diarrhetic Shellfish Poisoning – DSP)
- Τοξίνες της νευροτοξικής δηλητηρίασης (Neurotoxic Shellfish Poisoning – NSP)
- Τοξίνες της αζασπιρασίδης (Azaspiracid Shellfish Poisoning – AZP)
- Τοξίνες pectenotoxin και yessotoxin
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Κρέμες χεριών: Καρκινογόνες και αλλεργιογόνες ουσίες σε γνωστές μάρκες – Εργαστηριακό τεστ
Γιατί είναι επικίνδυνες;
Η κατανάλωση οστρακοειδών μολυσμένων με αυτές τις τοξίνες μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δηλητηριάσεις. Τα κυριότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν διάρροια, ναυτία και εμετό,κοιλιακές κράμπες ενώ σε σπάνιες περιπτώσεις, νευρολογικά συμπτώματα ή ακόμα και αναπνευστική δυσχέρεια. Η τοξικότητα ποικίλλει ανάλογα με τον τύπο της τοξίνης και τη συγκέντρωση στον οργανισμό. Οι λιπόφιλες βιοτοξίνες δεν καταστρέφονται με το μαγείρεμα, γεγονός που τις καθιστά ιδιαίτερα επικίνδυνες.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πανευρωπαϊκή ειδοποίηση για γατοτροφή με πλαστικά κομμάτια – Σοβαρός κίνδυνος για τα κατοικίδια
Νομοθετικά όρια, ασφάλεια και ανακλήσεις
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει αυστηρά όρια για την παρουσία λιπόφιλων βιοτοξινών στα οστρακοειδή. Συγκεκριμένα, το ανώτατο όριο για τις DSP τοξίνες (όπως η οκαδαϊκή οξύ) είναι 160 μg/kg ιστού.
Στο πλαίσιο αυτό το ιταλικό Υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε την ανάκληση 8 παρτίδων οστρακοειδών (vongole veraci και cuore) που παρήχθησαν από την COOPERATIVA PESCATORI ARBOREA Scarl και διακινήθηκαν από την Nieddittas. Ο λόγος ήταν η παρουσία λιπόφιλων βιοτοξινών σε επίπεδα άνω των νομίμων ορίων, που οδήγησε στον άμεσο αποκλεισμό της περιοχής συλλογής. Οι παρτίδες αφορούν προϊόντα που συσκευάστηκαν μεταξύ 23 και 29 Μαΐου 2025. Η διακίνηση έχει διακοπεί και οι καταναλωτές καλούνται να μην καταναλώσουν τα συγκεκριμένα προϊόντα.
Τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές;
- Αγοράστε θαλασσινά από επίσημα σημεία πώλησης, όπου υπάρχουν ετικέτες με πληροφορίες παρτίδας και προέλευσης.
- Ακολουθείτε τις οδηγίες των αρχών για ανακλήσεις προϊόντων.
- Μην καταναλώνετε οστρακοειδή αγνώστου προέλευσης, ειδικά εάν δεν συνοδεύονται από πιστοποίηση καταλληλότητας.
- ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Τοξική ουσία στις τηγανητές πατάτες: Πώς να μειώσετε τον κίνδυνο από το καρκινογόνο ακρυλαμίδιο
