Νέα σειρά αναφορών από 20 χώρες αναδεικνύει τα κενά στη ρύθμιση χημικών ουσιών που χρησιμοποιούνται σε πλαστικά, συσκευασίες τροφίμων και καταναλωτικά προϊόντα
Οι φθαλικές ενώσεις (phthalates) και οι δισφαινόλες (bisphenols) βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς επιστημονικής και ρυθμιστικής συζήτησης, καθώς νέα πολυεθνική πρωτοβουλία συγκεντρώνει στοιχεία από 20 χώρες και καταγράφει την έκταση της έκθεσης των πληθυσμών σε αυτές τις χημικές ουσίες. Οι εκθέσεις επισημαίνουν ότι, παρά την αυξανόμενη επιστημονική τεκμηρίωση για τις πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά στους ελέγχους και στη νομοθετική αντιμετώπισή τους σε πολλές περιοχές του κόσμου. Οι ουσίες αυτές χρησιμοποιούνται ευρέως στην παραγωγή πλαστικών και συσκευασιών. Οι φθαλικές ενώσεις προστίθενται συχνά για να προσδίδουν ευκαμψία στα πλαστικά υλικά, ενώ οι δισφαινόλες, με πιο γνωστή τη δισφαινόλη Α (BPA), χρησιμοποιούνται στην παραγωγή πολυκαρβονικών πλαστικών και εποξειδικών ρητινών που συναντώνται σε δοχεία τροφίμων, εσωτερικές επιστρώσεις κονσερβών και άλλες εφαρμογές που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Αυξανόμενες ανησυχίες για την έκθεση μέσω τροφίμων και συσκευασιών
Οι συντάκτες των εκθέσεων υποστηρίζουν ότι οι φθαλικές ενώσεις και οι δισφαινόλες ανήκουν στην κατηγορία των ενδοκρινικών διαταρακτών, δηλαδή ουσιών που μπορούν να επηρεάσουν τη φυσιολογική λειτουργία του ορμονικού συστήματος. Η επιστημονική βιβλιογραφία έχει συνδέσει την έκθεση σε αυτές με πιθανές επιδράσεις στην αναπαραγωγική υγεία, την ανάπτυξη, τον μεταβολισμό και άλλες βιολογικές λειτουργίες, αν και η αξιολόγηση του κινδύνου συνεχίζει να αποτελεί αντικείμενο επιστημονικής συζήτησης και ρυθμιστικών διαδικασιών. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι οι ουσίες αυτές μπορούν να μεταναστεύσουν από υλικά συσκευασίας στα τρόφιμα. Για τον λόγο αυτό, οι ευρωπαϊκές και διεθνείς αρχές έχουν εντείνει τα τελευταία χρόνια την αξιολόγηση της ασφάλειάς τους. Η EFSA βρίσκεται ήδη σε διαδικασία ανάπτυξης νέων απαιτήσεων αξιολόγησης για επικίνδυνες δισφαινόλες πέραν της BPA, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει προχωρήσει σε σημαντικούς περιορισμούς και απαγορεύσεις για τη χρήση της BPA και άλλων σχετικών ενώσεων σε υλικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Παράλληλα, στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κατατεθεί νέες νομοθετικές πρωτοβουλίες που στοχεύουν στον περιορισμό ουσιών όπως οι φθαλικές ενώσεις, η BPA και τα PFAS στις συσκευασίες τροφίμων και στα υλικά επεξεργασίας τροφίμων, γεγονός που δείχνει ότι η τάση για αυστηρότερη ρύθμιση αποκτά πλέον παγκόσμια διάσταση.
Η πίεση για ισχυρότερο κανονιστικό πλαίσιο
Οι εκθέσεις υπογραμμίζουν ότι σε πολλές χώρες δεν υπάρχουν ακόμη ολοκληρωμένα συστήματα παρακολούθησης της έκθεσης του πληθυσμού ή σαφή ρυθμιστικά όρια για όλες τις σχετικές ουσίες. Παράλληλα, οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχίες ότι η αντικατάσταση μιας ουσίας με χημικά συγγενείς ενώσεις ενδέχεται να μην επιλύει πάντα το πρόβλημα εάν οι εναλλακτικές εμφανίζουν παρόμοιες τοξικολογικές ιδιότητες. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ολοένα περισσότερες έρευνες εντοπίζουν ίχνη φθαλικών ενώσεων και δισφαινολών σε βιολογικά δείγματα ανθρώπων, γεγονός που υποδηλώνει εκτεταμένη έκθεση μέσω της καθημερινής ζωής. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η έκθεση μπορεί να προέρχεται από πολλαπλές πηγές, όπως τρόφιμα, συσκευασίες, οικιακά προϊόντα και προϊόντα προσωπικής φροντίδας, καθιστώντας την αποτελεσματική διαχείριση του κινδύνου ιδιαίτερα σύνθετη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Μπέικιν πάουντερ και μαγειρική σόδα: Η άγνωστη αλλά σημαντική διαφορά που πρέπει να γνωρίζετε
- Και στην Ελλάδα μολυσμένα κατεψυγμένα θαλασσινά – Ανακλήσεις σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες (φωτογραφία)
- Ευρωπαϊκός συναγερμός για ελαιόλαδο από την Κρήτη: Η Ελλάδα υπέβαλε το πόρισμα της διερεύνησης
- Δημητριακά που θεωρούνταν υγιεινά κινδυνεύουν να χαρακτηριστούν junk food – Αλλαγή στους κανόνες αφορά εκατομμύρια καταναλωτές
- Δύο αδερφές έριξαν καυτό λάδι σε υπάλληλο εστιατορίου για μία λάθος παραγγελία
