Τι κάνει ο ΕΦΕΤ στην πράξη και ποια είναι τα ευρήματα
Κάθε χρόνο στις 7 Ιουνίου, η Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας Τροφίμων θυμίζει κάτι που η καθημερινότητα τείνει να αθωώνει: Το φαγητό που βάζουμε στο τραπέζι δεν είναι αυτονόητα ασφαλές. Παγκοσμίως, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι τα μολυσμένα τρόφιμα προκαλούν 866 εκατομμύρια ασθένειες και 1,52 εκατομμύρια θανάτους ετησίως, ένα φορτίο συγκρίσιμο με εκείνο της ελονοσίας και του HIV. Το φετινό μήνυμα της παγκόσμιας καμπάνιας είναι «Από τη νοσηρότητα σε λύσεις: Ασφαλή τρόφιμα παντού», και αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο των επιστημονικών δεδομένων στη λήψη αποφάσεων για την ασφάλεια τροφίμων. Στην Ελλάδα, ο κεντρικός θεσμός που φέρει την ευθύνη αυτή είναι ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων. Ο ΕΦΕΤ συμμετέχει φέτος για πέμπτη διαδοχική χρονιά στην ευρωπαϊκή εκστρατεία Safe2Eat της EFSA, στοχεύοντας στην ενημέρωση των Ελλήνων καταναλωτών με επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες και πρακτικές οδηγίες. Η ελληνική παρουσία στην εκστρατεία χαρακτηρίζεται από τους ευρωπαϊκούς φορείς ως «με πολύ ενθαρρυντικά αποτελέσματα», αντικατοπτρίζοντας τη συστηματική προσπάθεια επικοινωνίας που καταβάλλει ο φορέας τα τελευταία χρόνια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποια λαχανικά και φρούτα δεν πρέπει να βάζετε στο ψυγείο – Και ποια χαλάνε αν τα αφήσετε έξω
Ο ΕΦΕΤ λειτουργεί μέσω δεκατριών Περιφερειακών Διευθύνσεων σε όλη την Ελλάδα, οι οποίες πραγματοποιούν συστηματικούς επίσημους ελέγχους σε επιχειρήσεις τροφίμων, δειγματοληψίες για μικροβιολογικές και χημικές αναλύσεις, και ανακλήσεις όταν εντοπίζονται προβλήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα της αποτελεσματικότητας του συστήματος είναι η Περιφερειακή Διεύθυνση Δυτικής Ελλάδας, η οποία πραγματοποίησε κατά το 2024 948 ελέγχους, έναντι 750 που είχαν προγραμματιστεί, υπερκαλύπτοντας τον αρχικό στόχο κατά 26%. Μόνο τις τελευταίες εβδομάδες ο ΕΦΕΤ προχώρησε σε ανακλήσεις που αφορούν κατεψυγμένο γλαύκο με υδράργυρο πάνω από το επιτρεπόμενο όριο, ξιφία με παρόμοιο πρόβλημα και τη σαλάτα «Μαρουλένια» λόγω εντοπισμού Listeria monocytogenes, σε ένα δείγμα που δείχνει πόσο ευρύ και διαρκές είναι το έργο της επιτήρησης.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ποιο παγωτό από σούπερ μάρκετ είναι πραγματικά υγιεινό
Ο ΕΦΕΤ συμμετέχει επίσης στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Συναγερμού για Τρόφιμα και Ζωοτροφές, μέσω του οποίου οι χώρες-μέλη της ΕΕ ανταλλάσσουν πληροφορίες για ευρήματα που θέτουν σε κίνδυνο τους καταναλωτές, επιτρέποντας ταχεία αντίδραση όταν ένα πρόβλημα εντοπίζεται σε άλλο κράτος αλλά το προϊόν κυκλοφορεί και στην ελληνική αγορά. Το καλοκαίρι αποτελεί εποχή αυξημένης επαγρύπνησης, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες επιταχύνουν την ανάπτυξη παθογόνων βακτηρίων, η εστίαση λειτουργεί σε αιχμή και η κυκλοφορία εισαγόμενων τροφίμων μέσω τουρισμού αυξάνεται. Οι κυριότερες κατηγορίες κινδύνου αυτή την εποχή είναι τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα, τα θαλασσινά και τα γαλακτοκομικά που δεν αποθηκεύονται σωστά, ενώ σαλμονέλα και Listeria παραμένουν οι πιο συχνά εντοπιζόμενοι μικροοργανισμοί στις ανακλήσεις.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πώς να διαλέγετε φρέσκο σολομό – Αυτά είναι τα σημάδια που κανείς δεν σας είπε να προσέχετε
Το μήνυμα που έχει επιλέξει ο ΠΟΥ για τη φετινή ημέρα έχει ιδιαίτερο βάρος: Κάθε ευρώ που επενδύεται σε υποδομές ασφάλειας τροφίμων αποδίδει 46 ευρώ σε αξία δημόσιας υγείας. Αυτό το επιχείρημα κόστους-οφέλους αφορά εξίσου κυβερνήσεις και επιχειρήσεις, αλλά και τον ίδιο τον καταναλωτή που, με απλές πρακτικές όπως σωστή συντήρηση τροφίμων στο ψυγείο, τήρηση ημερομηνιών ανάλωσης και ανταπόκριση στις ανακλήσεις προϊόντων, αποτελεί τον τελευταίο και πιο κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα ασφάλειας τροφίμων.
Πηγές
- ΕΦΕΤ, Παγκόσμια Ημέρα Ασφάλειας Τροφίμων 2026: https://www.efet.gr
- WHO Global Burden of Foodborne Disease Estimates, 2026: https://www.who.int/teams/nutrition-and-food-safety/foodborne-disease-estimates
- EFSA, Safe2Eat Campaign 2026: https://www.efsa.europa.eu/en/safe2eat
