Στην Ευρώπη επιτρέπονται αλλά με αυστηρά όρια, στις ΗΠΑ η βιομηχανία αρνείται να τις αποσύρει εθελοντικά και η ευθύνη για την αποφυγή τους παραμένει στον καταναλωτή
Οι συνθετικές βαφές στα τρόφιμα δεν είναι απαγορευμένες στην Ευρώπη, αλλά δεν αντιμετωπίζονται και ως «ουδέτερες» ουσίες. Οι περιορισμοί χρήσης, η υποχρεωτική επισήμανση και οι προειδοποιήσεις για τις συνθετικές βαφές στην Ευρώπη δεν σημαίνουν ότι πρέπει να τις αποφεύγετε πλήρως, αλλά δείχνουν ξεκάθαρα ότι δεν θεωρούνται «ουδέτερες» ουσίες και η κατανάλωσή τους πρέπει να γίνεται με μέτρο. Το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπει αυτές τις βαφές μόνο σε συγκεκριμένα τρόφιμα και σε αυστηρά καθορισμένες ποσότητες σημαίνει ότι πάνω από αυτά τα όρια υπάρχει πιθανός κίνδυνος, οπότε η ασφάλεια βασίζεται στο να μην γίνεται υπερκατανάλωση. Η υποχρεωτική αναγραφή τους στην ετικέτα, είτε με το όνομά τους είτε με τον κωδικό τύπου Ε, όπως E102 ή E110, δεν είναι διακοσμητική πληροφορία αλλά εργαλείο για να ξέρετε τι καταναλώνετε και να μπορείτε να ελέγξετε τη συχνότητα και την ποσότητα πρόσληψης. Οι ειδικές προειδοποιήσεις που συνοδεύουν ορισμένες βαφές, ιδιαίτερα αυτές που σχετίζονται με πιθανές επιδράσεις στη συμπεριφορά των παιδιών, είναι ακόμη πιο σαφές σήμα ότι η κατανάλωση δεν είναι αδιάφορη και ότι σε ευαίσθητες ομάδες χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πόσο γρήγορα πρέπει να περπατάτε ένα χιλιόμετρο; Η απάντηση λέει πολλά για την υγεία σας
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Κάψουλες καφέ με τοξικά φυτοφάρμακα και καρκινογόνο ακρυλαμίδιο – Τι έδειξε ο εργαστηριακός έλεγχος σε 17 δημοφιλείς μάρκες
Τι συμβαίνει στις ΗΠΑ
Στις ΗΠΑ η κατάσταση είναι διαφορετική και έχει προσελκύσει ιδιαίτερη προσοχή τον τελευταίο χρόνο. Τον Απρίλιο του 2025, οι αμερικανικές αρχές υγείας κάλεσαν τους παραγωγούς τροφίμων να αντικαταστήσουν εθελοντικά τις συνθετικές βαφές με φυσικές εναλλακτικές, χωρίς να προχωρήσουν σε πλήρη απαγόρευση. Ορισμένες εταιρείες έχουν ήδη κινηθεί, καθώς η Tyson Foods απέσυρε συνθετικές βαφές από τα προϊόντα της το 2025 και η PepsiCo κυκλοφόρησε νέες εκδόσεις Doritos και Cheetos χωρίς τεχνητές βαφές, αν και τα αρχικά προϊόντα συνεχίζουν να πωλούνται. Ωστόσο, εταιρείες γίγαντες όπως Coca-Cola, Unilever και Mondelez δεν έχουν αναλάβει καμία συγκεκριμένη δέσμευση, παρόλο που πολλές από αυτές χρησιμοποιούν ήδη φυσικές βαφές στα προϊόντα που πωλούν σε χώρες όπου οι συνθετικές απαγορεύονται ή περιορίζονται.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ρύζι και διαβήτης: Το «κόλπο» για να μειώνεται ο γλυκαιμικός δείκτης σύμφωνα με νέα μελέτη
Πώς να διαβάζετε τις ετικέτες
Ο πιο αξιόπιστος τρόπος για να αποφύγετε τις συνθετικές βαφές είναι να ελέγχετε τον κατάλογο συστατικών στη συσκευασία και να αγνοείτε τους ισχυρισμούς στη μπροστινή πλευρά. Φράσεις όπως «χωρίς τεχνητά χρώματα» ή «φυσικό» μπορεί να είναι παραπλανητικές. Στην Ευρώπη οι συνθετικές βαφές αναγράφονται με κωδικό Ε, ενώ στις ΗΠΑ εμφανίζονται ως χρώμα και αριθμός, για παράδειγμα FD&C Red No. 40, Yellow No. 5, Yellow No. 6, Blue No. 1, Blue No. 2 και Green No. 3.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Ανακαλείται μεταλλικός τρίφτης τυριού που πωλήθηκε σε μεγάλη αλυσίδα – Κίνδυνος πνιγμού από μεταλλικά κομμάτια
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Έχετε ακόμη κόκκινα αυγά; Ήρθε η ώρα να τα πετάξετε ΑΜΕΣΩΣ
Ποια προϊόντα να προσέχετε περισσότερο
Οι συνθετικές βαφές εντοπίζονται κυρίως σε έντονα χρωματισμένα τρόφιμα και ποτά. Τα δημητριακά πρωινού που απευθύνονται σε παιδιά αποτελούν μια από τις πιο κοινές πηγές, καθώς και καραμέλες, ζελέ και τσίχλες, ανθρακούχα και αθλητικά ποτά με φωτεινά χρώματα, σνακ τυπιού με γεύσεις και παγωτά. Τα φάρμακα και τα συμπληρώματα διατροφής σε χρωματιστές κάψουλες μπορεί επίσης να περιέχουν συνθετικές βαφές, και σε πολλές περιπτώσεις είναι διαθέσιμες εκδόσεις χωρίς αυτές.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ| Η τεχνητή νοημοσύνη ανακάλυψε νέο «αντίπαλο» του Ozempic, ο οποίος μάλιστα δεν έχει παρενέργειες
Η πιο αποτελεσματική μακροπρόθεσμη στρατηγική είναι η κατανάλωση φρέσκων και ελάχιστα επεξεργασμένων τροφίμων. Τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα δημητριακά ολικής άλεσης δεν περιέχουν συνθετικές βαφές. Αυτό δεν σημαίνει απόλυτη αποχή από τα επεξεργασμένα τρόφιμα, αλλά μια συνειδητή επιλογή να αποτελούν τη βάση της διατροφής τρόφιμα που δεν χρειάζονται βαφές για να φαίνονται ελκυστικά. Η κατάργηση των συνθετικών βαφών είναι σημαντική, αλλά τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα παρουσιάζουν ένα πολύ ευρύτερο πρόβλημα, στο οποίο οι βαφές είναι μόνο ένα από τα πολλά πρόσθετα που χρήζουν προσοχής.
