Νέα κοινοποίηση του Ευρωπαϊκού Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (RASFF) αφορά ψωμί από την Ιταλία, στο οποίο διαπιστώθηκε η παρουσία της μη εγκεκριμένης χρωστικής ουσίας E153 (φυτικός άνθρακας) σε κατηγορία τροφίμου όπου η χρήση της δεν επιτρέπεται. Η ειδοποίηση δημοσιεύθηκε στις 8 Ιουλίου 2026 με αριθμό αναφοράς 2026.6078 και ταξινομήθηκε ως «information notification for follow-up», δηλαδή ενημερωτική κοινοποίηση που απαιτεί παρακολούθηση από τις αρμόδιες αρχές των κρατών-μελών.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Γερμανικό μπλόκο σε ελληνικό ελαιόλαδο με υψηλή συγκέντρωση THC και CBD – Σοβαρός ο κίνδυνος σύμφωνα με τις Γερμανικές αρχές
Η κοινοποίηση εκδόθηκε από την Ιταλία ύστερα από επίσημο έλεγχο στην αγορά. Το προϊόν αφορά κατεψυγμένα προϊόντα δημητριακών και αρτοποιίας με σουσάμι και φυτικό άνθρακα («Prodotti da forno con carbone vegetale e semi di sesamo surgelato / frozen cereal products containing sesame seeds and vegetable carbon»), τα οποία κατατάσσονται στην κατηγορία «Cereals and bakery products». Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η αξιολόγηση κινδύνου χαρακτηρίζεται ως «δυνητικός κίνδυνος».
Το προϊόν διακινήθηκε και σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ στην κοινοποίηση συμμετέχουν η Ιταλία ως κοινοποιούσα χώρα, χώρα προέλευσης, χώρα διανομής και υπεύθυνος επιχείρησης τροφίμων, καθώς και η Κροατία και η Σλοβενία στο πλαίσιο της διαδικασίας παρακολούθησης των ενεργειών των αρμόδιων αρχών. Δεν πρόκειται για το πρώτο περιστατικό που αφορά τη χρήση της χρωστικής E153 σε προϊόν αρτοποιίας από την Ιταλία, καθώς τον Μάιο του 2026 το σύστημα RASFF είχε δημοσιοποιήσει ξεχωριστή κοινοποίηση για προϊόν με την εμπορική ονομασία «Inch Black Bun», στο οποίο είχε επίσης διαπιστωθεί η παρουσία της μη επιτρεπόμενης χρωστικής ουσίας E153
Η E153 είναι ο φυτικός άνθρακας, γνωστός και ως vegetable carbon, και χρησιμοποιείται ως χρωστική ουσία για την απόδοση έντονου μαύρου χρώματος σε τρόφιμα. Πρόκειται για πρόσθετο τροφίμων που ρυθμίζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1333/2008 για τα πρόσθετα τροφίμων, ενώ οι προδιαγραφές καθαρότητάς του καθορίζονται από τον Κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 231/2012.
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα πρόσθετα τροφίμων εφαρμόζει το σύστημα της θετικής λίστας. Αυτό σημαίνει ότι κάθε πρόσθετο μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο στις κατηγορίες τροφίμων για τις οποίες υπάρχει ρητή έγκριση και υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις χρήσης. Εάν ένα πρόσθετο χρησιμοποιείται σε κατηγορία τροφίμου όπου δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία, το προϊόν θεωρείται μη συμμορφούμενο ανεξάρτητα από το εάν το πρόσθετο είναι εγκεκριμένο για άλλες εφαρμογές. Στην περίπτωση του κοινού ψωμιού, η χρήση χρωστικών ουσιών γενικά δεν επιτρέπεται. Για τον λόγο αυτό, η παρουσία της E153 σε προϊόν που ταξινομείται ως ψωμί μπορεί να αποτελεί παράβαση της νομοθεσίας για τα πρόσθετα τροφίμων.
Η αξιολόγηση της συμμόρφωσης βασίζεται στην πραγματική κατηγορία του τροφίμου και όχι αποκλειστικά στην εμπορική του ονομασία. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει διαφορετικές απαιτήσεις για ορισμένα προϊόντα εκλεκτής αρτοποιίας (fine bakery wares), στα οποία ενδέχεται να επιτρέπονται συγκεκριμένες χρωστικές ουσίες υπό καθορισμένες προϋποθέσεις. Για τον λόγο αυτό, κατά τους επίσημους ελέγχους εξετάζονται τόσο η σύνθεση όσο και η κατηγοριοποίηση του προϊόντος σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία. Τα τελευταία χρόνια τα μαύρα προϊόντα αρτοποιίας, όπως burger buns, brioche, crackers, breadsticks και άλλα αρτοσκευάσματα με φυτικό άνθρακα, απέκτησαν μεγάλη εμπορική απήχηση. Η χρήση του φυτικού άνθρακα επιλέγεται επειδή προσδίδει έντονο μαύρο χρώμα χωρίς να μεταβάλλει σημαντικά τη γεύση του προϊόντος.
Το ζήτημα της χρήσης της E153 σε προϊόντα αρτοποιίας έχει απασχολήσει επανειλημμένα τις ευρωπαϊκές αρχές. Στην Ιταλία είχαν πραγματοποιηθεί ήδη από το 2015 και το 2016 έλεγχοι σε προϊόντα που διατίθενταν ως «pane al carbone vegetale», με τις αρμόδιες αρχές να διευκρινίζουν ότι η χρήση της χρωστικής στο κοινό ψωμί δεν είναι γενικά επιτρεπτή και ότι δεν επιτρέπεται η απόδοση θεραπευτικών ή χωνευτικών ιδιοτήτων σε τέτοια προϊόντα χωρίς συμμόρφωση με τη νομοθεσία για τους ισχυρισμούς υγείας.
Για τους καταναλωτές, η παρουσία ενός μη επιτρεπόμενου πρόσθετου σε συγκεκριμένη κατηγορία τροφίμου δεν σημαίνει ότι θα εκδηλωθεί απαραίτητα άμεση τοξική επίδραση μετά την κατανάλωση. Ωστόσο, η χρήση πρόσθετης ουσίας εκτός των εγκεκριμένων κατηγοριών δεν διασφαλίζει ότι το προϊόν συμμορφώνεται με τις προϋποθέσεις ασφάλειας που έχουν αξιολογηθεί για τη συγκεκριμένη χρήση. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της ουσίας, την καθαρότητα των πρώτων υλών και τις συνθήκες παραγωγής, μπορεί να αυξηθεί η πιθανότητα ανεπιθύμητης έκθεσης σε προσμίξεις ή να εμφανιστούν γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή αντιδράσεις υπερευαισθησίας σε ευαίσθητα άτομα.
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί προϊόν με την εμπορική ονομασία «Inch Black Bun» ή άλλο αντίστοιχο προϊόν που εμπίπτει στην κοινοποίηση καλό είναι να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις των αρμόδιων αρχών και του υπεύθυνου επιχείρησης τροφίμων για τυχόν νεότερες οδηγίες σχετικά με τη διαχείριση του προϊόντος. Η προσεκτική ανάγνωση της επισήμανσης και η επιλογή προϊόντων που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας αποτελούν βασικά στοιχεία προστασίας των καταναλωτών.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, η υπόθεση υπογραμμίζει τη σημασία της ορθής ταξινόμησης των προϊόντων, της επαλήθευσης ότι κάθε πρόσθετο επιτρέπεται στη συγκεκριμένη κατηγορία τροφίμου, του ελέγχου των τεχνικών προδιαγραφών των πρώτων υλών, της τεκμηρίωσης της συμμόρφωσης με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1333/2008 και της ορθής επισήμανσης πριν από τη διάθεση των προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά. Η συστηματική επαλήθευση των συνθέσεων και η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποφυγή μη συμμορφώσεων που μπορεί να οδηγήσουν σε κοινοποιήσεις μέσω του συστήματος RASFF και σε διοικητικά μέτρα από τις αρμόδιες αρχές.
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
