Περισσότεροι από 500 επιστήμονες, γιατροί, ερευνητές και ειδικοί σε θέματα δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος ζητούν από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναστείλει προσωρινά τη συζήτηση για το νομοθετικό πακέτο Food and Feed Safety Omnibus, μέχρι να πραγματοποιηθεί ανεξάρτητη και ολοκληρωμένη αξιολόγηση των επιπτώσεών του στην ανθρώπινη υγεία, το περιβάλλον και τη διοικητική λειτουργία.
Συνολικά 573 επιστήμονες υπέγραψαν την ανοιχτή επιστολή, η οποία κατατέθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου και απευθύνεται στην πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, αλλά και στους προέδρους των επιτροπών ENVI και AGRI. Πρώτη υπογράφουσα είναι η Martina Vijver, καθηγήτρια Οικοτοξικολογίας στο Πανεπιστήμιο του Leiden. Οι επιστήμονες δεν ζητούν να ληφθεί εκ των προτέρων συγκεκριμένη πολιτική απόφαση για το νομοθετικό πακέτο. Το βασικό τους αίτημα είναι να προηγηθεί μια ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση επιπτώσεων, υποστηρίζοντας ότι μια τόσο εκτεταμένη αλλαγή στους κανόνες για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών δεν θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς να έχουν εξεταστεί συστηματικά οι πιθανές συνέπειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Πατατάκια ανακαλούνται εσπευσμένα – Τι κρύβεται πίσω από τη σοβαρή προειδοποίηση για τους καταναλωτές
Τι αλλάζει με το Omnibus X
Το Food and Feed Safety Omnibus αποτελεί μέρος της ευρύτερης ατζέντας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απλοποίηση της νομοθεσίας και τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων. Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατατέθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 και περιλαμβάνει αλλαγές σε κανόνες που αφορούν, μεταξύ άλλων, τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, τα βιοκτόνα, τις ζωοτροφές, τους επίσημους ελέγχους και άλλους τομείς της αλυσίδας τροφίμων.
Το Συμβούλιο της ΕΕ έχει ήδη συμφωνήσει τη θέση του για μέρος του πακέτου. Όπως αναφέρει επίσημα, στόχος είναι η απλοποίηση και η μείωση περιττών διοικητικών επιβαρύνσεων, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ότι θα διατηρηθούν τα υψηλά ευρωπαϊκά πρότυπα για την ασφάλεια τροφίμων και ζωοτροφών, την προστασία της ανθρώπινης και ζωικής υγείας και του περιβάλλοντος. Ωστόσο, οι υπογράφοντες την επιστολή εστιάζουν ιδιαίτερα στις προτεινόμενες αλλαγές που αφορούν τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα και τη διαδικασία έγκρισης των δραστικών ουσιών. Υποστηρίζουν ότι ορισμένες από τις προτεινόμενες απλοποιήσεις θα μπορούσαν να μειώσουν το επίπεδο των υφιστάμενων ασφαλιστικών δικλίδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Βρεφικές τροφές: Φθαλικές ενώσεις στο 81% και μικροπλαστικά σε όλες γνωστές μάρκες που εξετάστηκαν – Έρευνα της Consumer Reports
«Πρώτα να αξιολογηθούν οι συνέπειες»
Στην επιστολή τους, οι επιστήμονες εκφράζουν ανησυχία τόσο για την απουσία μιας ολοκληρωμένης αξιολόγησης επιπτώσεων όσο και για την ταχύτητα με την οποία εξετάζεται το νομοθετικό πακέτο. Σύμφωνα με τους ίδιους, απαιτείται μια αυστηρή και ανεξάρτητη εξέταση των συνεπειών που μπορεί να έχουν οι αλλαγές στην υγεία των ανθρώπων, στα οικοσυστήματα αλλά και στη διοικητική λειτουργία του συστήματος ελέγχου.
Το επιχείρημά τους συνδέεται με την αυξανόμενη επιστημονική βιβλιογραφία σχετικά με την έκθεση του πληθυσμού σε φυτοφάρμακα. Όπως αναφέρεται στην επιστολή, προηγούμενες μελέτες έχουν εγείρει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο οι υφιστάμενες διαδικασίες αξιολόγησης είναι επαρκείς για την αποτύπωση όλων των πιθανών επιπτώσεων από την έκθεση σε φυτοπροστατευτικές ουσίες.
Οι μελέτες που επικαλούνται
Οι επιστήμονες παραπέμπουν σε σειρά πρόσφατων επιστημονικών και θεσμικών αξιολογήσεων. Μεταξύ αυτών βρίσκεται ανεξάρτητη αξιολόγηση που πραγματοποιήθηκε κατόπιν ανάθεσης του ολλανδικού Κοινοβουλίου και εξέτασε τις πιθανές συνέπειες του Omnibus για την προστασία της υγείας και του περιβάλλοντος, αλλά και το κατά πόσο οι προτεινόμενες αλλαγές επιτυγχάνουν πράγματι τον στόχο της απλοποίησης.
Παράλληλα, επικαλούνται επιστημονική γνωμοδότηση που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026 από το επιστημονικό συμβουλευτικό όργανο του γερμανικού Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τη βιώσιμη χρήση των φυτοφαρμάκων. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και τοποθέτηση της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών Leopoldina της Γερμανίας. Σε κείμενο που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, η Leopoldina εξέφρασε επιφυλάξεις για τη χαλάρωση των διαδικασιών έγκρισης δραστικών ουσιών φυτοπροστατευτικών προϊόντων, επισημαίνοντας ότι η απλοποίηση δεν θα πρέπει να γίνεται εις βάρος της προστασίας της υγείας και του περιβάλλοντος.
Οι υπογράφοντες παραπέμπουν επίσης σε αναλύσεις Γερμανών και Ολλανδών ερευνητών που θέτουν μεθοδολογικά ζητήματα, καθώς και σε έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης που εντόπισε συγκεκριμένες αδυναμίες στην αξιολόγηση τουλάχιστον μίας δραστικής ουσίας στο υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο.
Ανησυχία και για την εκπροσώπηση των επιστημόνων
Ένα ακόμη σημείο της επιστολής αφορά την ακρόαση που πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 2 Σεπτεμβρίου 2026 για το Food and Feed Safety Omnibus.
Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ότι η σύνθεση των προσκεκλημένων εμπειρογνωμόνων δεν εξασφάλισε επαρκή εκπροσώπηση ανεξάρτητης επιστημονικής γνώσης στους τομείς της ανθρώπινης τοξικολογίας, της περιβαλλοντικής υγείας και της αξιολόγησης κινδύνου από τα φυτοφάρμακα. Αντίστοιχες ανησυχίες είχαν διατυπωθεί ήδη από το PAN Europe πριν από την ακρόαση, με αναφορά στην ανάγκη για μεγαλύτερη εκπροσώπηση ανεξάρτητων ειδικών. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η διαδικασία αυτή καθιστά ακόμη σημαντικότερη μια ανεξάρτητη αξιολόγηση επιπτώσεων, ώστε οι ευρωβουλευτές να διαθέτουν συγκρίσιμα και διαφανή επιστημονικά δεδομένα πριν αποφασίσουν για τις προτεινόμενες αλλαγές.
Διαβάστε ολόκληρη την επιστολή των Επιστημόνων:
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
