Η Ισπανία ενημέρωσε το RASFF για υψηλή περιεκτικότητα υδροκυανικού οξέος σε πυρήνες βερίκοκου που παράγονται στη χώρα μας.
Η Αρχή Ασφαλείας Τροφίμων της Ισπανίας ενημέρωσε το Ευρωπαϊκό σύστημα Έγκαιρης Ειδοποίησης για τα Τρόφιμα RASFF, για επικίνδυνους πυρήνες βερίκοκου που παράγονται στην Ελλάδα. Το σύστημα RASFF είναι μία πλατφόρμα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των Αρχών Ασφάλειας Τροφίμων των χωρών της ΕΕ (όπως στην Ελλάδα ο ΕΦΕΤ) σχετικά με κινδύνους για την υγεία που προέρχονται από τρόφιμα, ώστε να μπορούν να λάβουν άμεσα μέτρα για την αποτροπή του κινδύνου.
Οι πυρήνες βερίκοκου εξάγονται από την Ελλάδα σε Βέλγιο, Γαλλία, Ιρλανδία, Ολλανδία, Ισπανία, Βρετανία και ΗΠΑ. Ο κίνδυνος σύμφωνα με το RASFF για τους καταναλωτές είναι σοβαρός. Στα προϊόντα μετά από έλεγχο στην Ισπανική αγορά, εντοπίστηκε πολύ υψηλή περιεκτικότητα σε υδροκυανικό οξύ, που υπερβαίνει τα μέγιστα επίπεδα που καθορίζονται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2023/915. Πιο συγκεκριμένα εντοπίστηκαν 2320 mg/kg υδροκυανικό οξύ. Τον Αύγουστο του 2022 με τον Κανονισμό 2022/1364 η ΕΕ μείωσε τα μέγιστα επιτρεπτά επίπεδα υδροκυανικού οξέος στους πυρήνες βερίκοκου και το μέγιστο επίπεδο καθορίστηκε στα 20 mg/kg.
Να σημειωθεί ότι και η Ουγγαρία την ίδια ημέρα ενημέρωσε το RASFF για υψηλή περιεκτικότητα σε υδροκυάνιο (2544,5 mg/kg) σε πυρήνες Βερίκοκου, που παράγονται στη Γερμανία και εξάγονται στην Ουγγαρία.
Οι πυρήνες βερίκοκου τρώγονται ως ξηροί καρποί, είναι πλούσιοι σε πρωτεΐνη, λίπος και φυτικές ίνες και βρίσκονται μέσα στα κουκούτσια των βερίκοκων. Μοιάζουν με μικρά αμύγδαλα και έχουν γεύση που μοιάζει με αμύγδαλο. Πωλούνται ως ολόκληροι ή μισοί πυρήνες, προσυσκευασμένα ή χύμα και μπορούν επίσης να αλεσθούν και να χρησιμοποιηθούν ως συστατικό σε τρόφιμα και ποτά. Πολλοί ισχυρίζονται ότι μπορεί να καταπολεμήσουν τον καρκίνο αλλά αυτό δεν έχει αποδειχθεί επιστημονικά.
Οι πυρήνες του βερίκοκου περιέχουν φυσικά κυανογόνους γλυκοσίδες, κυρίως αμυγδαλίνη, η οποία έχει τη δυνατότητα να απελευθερώνει κυάνιο κατά την κατάποση. Μικρές ποσότητες κυανίου μπορούν να αποτοξινωθούν από το ανθρώπινο σώμα, αλλά η υψηλή έκθεση σε σύντομο χρονικό διάστημα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία (δηλ. δηλητηρίαση από κυάνιο).
H Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων υποστηρίζει ότι η κατανάλωση τριών μικρών πικρών πυρήνων βερίκοκου ή μισού μεγάλου πικρού πυρήνα θα υπερέβαινε τα επίπεδα ασφαλούς κατανάλωσης αμυγδαλίνης και δυνητικά θα προκαλούσε δηλητηρίαση από κυάνιο. Η Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας συμβουλεύει να μην τρώτε είτε πικρές είτε γλυκές ποικιλίες πυρήνα βερίκοκου λόγω του κινδύνου δηλητηρίασης από κυάνιο και συμβουλεύει να περιοριστεί η κατανάλωση σε έναν έως δύο πυρήνες την ημέρα για έναν ενήλικα. Συμβουλεύουν επίσης να μην καταναλώνετε πικραμύγδαλο για τους ίδιους λόγους. Η δηλητηρίαση από κυάνιο μπορεί να προκαλέσει ναυτία, πυρετό, πονοκεφάλους, αϋπνία, δίψα, λήθαργο, νευρικότητα, πόνους στις αρθρώσεις και τους μύες και πτώση της αρτηριακής πίεσης. Σε ακραίες περιπτώσεις, είναι θανατηφόρο.
Το κυάνιο είναι μια τοξική ουσία που μπορεί να είναι θανατηφόρα για τον άνθρωπο και υπάρχει στη φύση σε πολλά ανώτερα φυτά, που ονομάζονται κυανογόνα φυτά, με την ικανότητα να παράγει σημαντικές ποσότητες κυανίου (CN) από τους κυανογόνους γλυκοσίτες (GCs) που υπάρχουν σε φυσική κατάσταση. Μπορεί να έχει τη μορφή κυανογόνων γλυκοσιδίων, ακετόνης κυανοϋδρίνης και υδροκυανίου (HCN). Οι κυανογόνες γλυκοσίδες από μόνες τους είναι σχετικά μη τοξικές. Ωστόσο, μετατρέπονται σε τοξικό υδροκυάνιο στον εντερικό σωλήνα. Η χρόνια έκθεση σε HCN μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές, αναπνευστικές, καρδιαγγειακές και θυρεοειδικές ανωμαλίες. Η έναρξη των συμπτωμάτων εξαρτάται από τη δόση και τη διάρκεια της έκθεσης.
Κατά τη διάρκεια του 2022 σημειώθηκε αύξηση των ανακλήσεων στο RASFF λόγω της περιεκτικότητας σε υδροκυάνιο σε αμύγδαλα, κουκούτσια βερίκοκων και άλλα τρόφιμα.
