Αναθεώρηση διεθνούς προτύπου για την επισήμανση των προσυσκευασμένων τροφίμων από τον Codex Alimentarius
Της Άννας Λεκατσά – Γεωπόνος – Επιστήμονας Τροφίμων, Senior Consultant AG ADVENT AE
Λίγα λόγια για τον Codex Alimentarius
Ο Codex Alimentarius είναι μια συλλογή διεθνώς υιοθετημένων προτύπων τροφίμων, κωδικών πρακτικής και σχετικών κειμένων που παρουσιάζονται με ομοιόμορφο τρόπο. Αυτά τα πρότυπα τροφίμων στοχεύουν στην προστασία της υγείας των καταναλωτών και στη διασφάλιση δίκαιων πρακτικών στο εμπόριο τροφίμων. Οι δημοσιεύσεις του Codex Alimentarius έχουν σκοπό να προωθήσουν τη θέσπιση ορισμών και απαιτήσεων για τα τρόφιμα που θα βοηθήσουν στην εναρμόνισή τους και, με τον τρόπο αυτό, στη διευκόλυνση του διεθνούς εμπορίου.
Οι καταναλωτές μπορούν να εμπιστεύονται την ασφάλεια και την ποιότητα των τροφίμων που αγοράζουν και οι εισαγωγείς μπορούν να εμπιστεύονται ότι τα τρόφιμα που προμηθεύτηκαν θα είναι σύμφωνα με τις προδιαγραφές τους.
Τα πρότυπα του Codex και τα σχετικά κείμενα που δημοσιεύονται δεν έχουν νομική βάση και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν εναλλακτική λύση των σχετικών κανονιστικών απαιτήσεων και των εθνικών διατάξεων, με τις οποίες πρέπει να συμμορφώνεται κάθε κράτος προκειμένου να παράγει και να διακινεί ασφαλή τρόφιμα.
Η Επιτροπή Codex Alimentarius και τα θυγατρικά της όργανα δεσμεύονται να αναθεωρήσουν, όταν απαιτείται, τα πρότυπα του Codex και τα σχετικά κείμενα, ώστε να διασφαλίζουν ότι είναι συνεπή και αντικατοπτρίζουν την τρέχουσα επιστημονική γνώση.
Κάθε μέλος της Επιτροπής Codex Alimentarius είναι υπεύθυνο για τον εντοπισμό και την παρουσίαση στην αρμόδια επιτροπή οποιασδήποτε νέας επιστημονικής ή άλλης σχετικής πληροφορίας που μπορεί να δικαιολογεί την αναθεώρηση τυχόν υφιστάμενων προτύπων του Codex ή των σχετικών κειμένων.
Αναθεώρηση προτύπου για την επισήμανση
Το Φεβρουάριο του 2025, ο Codex Alimentarius δημοσιοποίησε το αναθεωρημένο γενικό πρότυπο «GENERAL STANDARD FOR THE LABELLING OF PRE-PACKAGED FOODS CXS 1-1985» για την επισήμανση των προσυσκευασμένων τροφίμων.
Το πρότυπο ισχύει για την επισήμανση όλων των προσυσκευασμένων τροφίμων που θα προσφέρονται ως έχουν στον καταναλωτή ή για σκοπούς μαζικής τροφοδοσίας (catering), αλλά και για ορισμένες πτυχές που σχετίζονται με την παρουσίαση των τροφίμων.
Είναι η 2η αναθεώρηση που γίνεται στο πρότυπο CXS 1-1985, μετά το 2018. Μετά από τις αποφάσεις που ελήφθησαν στη 47η Σύνοδο της Επιτροπής Codex Alimentarius, το Δεκέμβριο του 2024, το πρότυπο αναθεωρήθηκε για να αντιμετωπίσει την επισήμανση των αλλεργιογόνων τροφίμων μέσω αλλαγών και νέων προσθηκών στις ενότητες 2, 4.2.1.3, 4.2.1.4, 4.2.3, 4.2.3.1, 4.2.4.2, 6 και 8.
Οι πιο σχετικές αλλαγές είναι:
Ενσωμάτωση νέων ορισμών
Αλλεργιογόνα τρόφιμα, κοιλιοκάκη και διάκριση μεταξύ ημερομηνίας διατηρησιμότητας «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από-best before or best quality-before date» και «ανάλωση έως-use by or expiration date».
Αλλαγές στη δήλωση των αλλεργιογόνων
Τα αλλεργιογογόνα πρέπει να επισημαίνονται ως «σίτος», «σίκαλη» ή «κριθάρι», αντί απλώς ως «δημητριακά που περιέχουν γλουτένη». Η χρήση του όρου «γλουτένη» επιτρέπεται ως πρόσθετη πληροφορία.
Αλλαγές στον υποχρεωτικό κατάλογο αλλεργιογόνων
Η σόγια αφαιρείται από τη λίστα των υποχρεωτικών αλλεργιογόνων, είναι πλέον στη λίστα των συνιστώμενων αλλεργιογόνων.
Το σουσάμι ενσωματώνεται ως υποχρεωτικό αλλεργιογόνο, η δήλωση του στην επισήμανση είναι πλέον υποχρεωτική.
Παράγραφος 4.2.1.4
Ορισμένα προτεινόμενα αλλεργιογόνα μπορεί να γίνουν υποχρεωτικά σε ορισμένες χώρες, ανάλογα με τις συγκεκριμένες εκτιμήσεις κινδύνου και τις κανονιστικές απαιτήσεις που ισχύουν σε κάθε χώρα.
Παράγραφος 4.2.1.5
Τα αλλεργιογόνα πρέπει να επισημαίνονται στην ετικέτα με έντονη, διακριτή μορφή. Το CIBUM κοινοποιεί το αναθεωρημένο πρότυπο. Περισσότερες πληροφορίες για όλα τα πρότυπα του Codex εδώ
