Η Διεπαγγελματική Οργάνωση προειδοποιεί για πλήγμα στην ανταγωνιστικότητα και ζητά άμεση επανεξέταση των δασμών που προβλέπει η συμφωνία για τις επιτραπέζιες ελιές
Η συμφωνία εμπορίου μεταξύ της Ευρωπαϊκή Ένωση και της Mercosur επανέρχεται στο προσκήνιο, αυτή τη φορά με έντονες αντιδράσεις από τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς. Αν και σε γενικό επίπεδο η συμφωνία ΕΕ–Mercosur παρουσιάζεται ως ένα εργαλείο εξισορρόπησης των διεθνών εμπορικών σχέσεων, ιδιαίτερα μετά την επιβολή δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ευρωπαϊκά προϊόντα, η εφαρμογή της δημιουργεί σοβαρές στρεβλώσεις για συγκεκριμένους αγροτικούς τομείς.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται η μεταχείριση των ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών, οι οποίες, σύμφωνα με την Εθνική Διεπαγγελματική Οργάνωση Επιτραπέζιας Ελιάς, ΔΟΕΠΕΛ, οδηγούνται σε σαφώς μειονεκτική θέση έναντι των αντίστοιχων προϊόντων που προέρχονται από τις χώρες της Mercosur. Όπως επισημαίνει η οργάνωση, η συμφωνία προβλέπει τη σταδιακή κατάργηση των υφιστάμενων δασμών που επιβάλλει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση στις εισαγόμενες επιτραπέζιες ελιές από τις χώρες της Mercosur, οι οποίοι ανέρχονται στο 12,8%. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα προνομιακό καθεστώς πρόσβασης των προϊόντων αυτών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές των ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών προς τις αγορές της Mercosur εξακολουθούν να επιβαρύνονται με δασμούς που κυμαίνονται περίπου στο 12,6%, χωρίς να υπάρχει πρόβλεψη για σταδιακή κατάργησή τους. Το αποτέλεσμα είναι μια εμφανής ανισορροπία στους όρους εμπορίου, η οποία, σύμφωνα με τη ΔΟΕΠΕΛ, υπονομεύει τις προοπτικές ανάπτυξης των ευρωπαϊκών εξαγωγών στις χώρες της Λατινικής Αμερικής.
Η οργάνωση θέτει ευθέως το ερώτημα με ποιο επιχείρημα επιλέχθηκε η διατήρηση των δασμών στις ευρωπαϊκές επιτραπέζιες ελιές, τη στιγμή που οι αντίστοιχοι δασμοί για τα προϊόντα της Mercosur καταργούνται. Παράλληλα, εκφράζει προβληματισμό για το σκεπτικό πίσω από αυτή την επιλογή, δεδομένου ότι η επιτραπέζια ελιά αποτελεί ένα από τα πλέον παραδοσιακά και εξαγωγικά αγροτικά προϊόντα της ευρωπαϊκής γεωργίας, με μακρά ιστορία, υψηλή προστιθέμενη αξία και σημαντική συμβολή στην αγροτική οικονομία πολλών κρατών-μελών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας.
Σύμφωνα με τη ΔΟΕΠΕΛ, η δημιουργία ενός καθεστώτος «δύο ταχυτήτων» για το ίδιο προϊόν αποτελεί εξέλιξη με ευρύτερες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Η μειωμένη ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα την παραγωγή, τη μεταποίηση, την τυποποίηση και τις εξαγωγές, τομείς από τους οποίους εξαρτώνται χιλιάδες αγροτικές εκμεταλλεύσεις και επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η επιτραπέζια ελιά αποτελεί βασικό πυλώνα της αγροτικής οικονομίας και της περιφερειακής απασχόλησης, οι επιπτώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η οργάνωση υπογραμμίζει ότι η οικονομική συνοχή των αγροτικών περιοχών που βασίζονται στην καλλιέργεια της ελιάς τίθεται σε κίνδυνο, εφόσον η ευρωπαϊκή παραγωγή καλείται να ανταγωνιστεί εισαγόμενα προϊόντα με ευνοϊκότερους όρους πρόσβασης στην αγορά. Παράλληλα, η διατήρηση υψηλών δασμών στις εξαγωγές προς τις χώρες της Mercosur περιορίζει τη δυνατότητα διείσδυσης των ευρωπαϊκών ελιών σε αγορές με σημαντικό πληθυσμιακό και καταναλωτικό δυναμικό.
Η ΔΟΕΠΕΛ απευθύνει σαφές αίτημα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη-μέλη να επανεξετάσουν άμεσα τη συγκεκριμένη πτυχή της συμφωνίας. Όπως τονίζει, στόχος δεν είναι η συνολική απόρριψη της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, αλλά η διόρθωση μιας δυσμενούς πρόβλεψης που πλήττει άμεσα την ανταγωνιστικότητα ενός στρατηγικής σημασίας εξαγωγικού προϊόντος.
Η οργάνωση ζητά τη διασφάλιση δίκαιης και ισότιμης μεταχείρισης των ευρωπαϊκών επιτραπέζιων ελιών, ώστε οι όροι εμπορίου να μην ευνοούν μονομερώς τις εισαγωγές εις βάρος της εγχώριας παραγωγής. Όπως επισημαίνεται, μια τέτοια προσέγγιση είναι απαραίτητη όχι μόνο για την προστασία του κλάδου, αλλά και για τη συνολική αξιοπιστία της ευρωπαϊκής εμπορικής πολιτικής απέναντι στους παραγωγούς της.
Το ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει έντονα τις επόμενες συζητήσεις γύρω από τη συμφωνία, καθώς οι αντιδράσεις από αγροτικούς και εξαγωγικούς φορείς εντείνονται. Για τον κλάδο της επιτραπέζιας ελιάς, η έκβαση των διαπραγματεύσεων δεν αφορά απλώς τελωνειακούς συντελεστές, αλλά το μέλλον της παρουσίας του στις διεθνείς αγορές και τη βιωσιμότητα ολόκληρων παραγωγικών περιοχών.
