Αναλυτικά τα ευρήματα της EFSA για το 2023.
Σε έκθεση που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) παρουσιάστηκαν τα λεπτομερή αποτελέσματα των δραστηριοτήτων επιτήρησης των μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών των ζώων (TSE) που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του 2023 στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλες οκτώ χώρες εκτός ΕΕ.
Εξετάστηκαν 948.165 βοοειδή, με μείωση 3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Συνολικά αναφέρθηκαν πέντε κρούσματα TSE στην ομάδα δοκιμών. Τέσσερα κρούσματα ήταν τύπου H (δύο στην Ισπανία, ένα στη Γαλλία και ένα στην Ιρλανδία) και ένα ήταν τύπου L (στην Ολλανδία). Δύο περιπτώσεις TSE (τύπου L) αναφέρθηκαν από την Ελβετία. Τρία επιπλέον άτυπα κρούσματα αναφέρθηκαν στον υπόλοιπο κόσμο το 2023, ένα τύπου L (ένα στις ΗΠΑ) και δύο τύπου Η (ένα στο Ηνωμένο Βασίλειο και ένα στη Βραζιλία).
Συνολικά, 387.332 μικρά μηρυκαστικά εξετάστηκαν το 2023. 284.686 πρόβατα (μείωση 3,5% σε σύγκριση με το 2022) και 102.646 αίγες (μείωση 5,9%). Στα πρόβατα, αναφέρθηκαν 538 κρούσματα τρομώδους νόσου, 19 λιγότερα κρούσματα από ό,τι το 2022.
Το 2023, ο τυχαίος γονοτυπικός προσδιορισμός των εθνικών πληθυσμών προβάτων της ΕΕ πραγματοποιήθηκε από έξι κράτη μέλη: Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες και Πολωνία. Μετά την εξαίρεση της Κύπρου, το 6,9% των τυχαία γονοτυπημένων προβάτων με γνωστούς γονότυπους εξακολουθούσαν να φέρουν εκείνους των ευπαθών ομάδων, ποσοστό χαμηλότερο από το 7,3% το 2022. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 18,3% στην Ιταλία, μία από τις χώρες με υψηλό φορτίο κρουσμάτων το 2023.
Στις αίγες, συνολικά αναφέρθηκαν 183 κρούσματα τρομώδους νόσου. Επτά κράτη μέλη (Βουλγαρία, Κύπρος, Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Ισπανία) ανέφεραν κλασσική τρομώδη νόσο, ενώ πέντε κράτη μέλη (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία) ανέφεραν άτυπη τρομώδη νόσο.
Ο γονότυπος των κρουσμάτων κατσίκας είτε στο κωδικόνιο 146 είτε στο κωδικόνιο 222 αναφέρθηκε σε 135 περιπτώσεις, κυρίως από την Κύπρο (64), την Ελλάδα (58), την Ιταλία (10) και την Ισπανία (31). Τρεις περιπτώσεις κλασσική τρομώδης νόσου που αναφέρθηκαν από την Κύπρο ήταν ετερόζυγες αίγες στο κωδικόνιο 146. Στην Ισπανία, ένα κρούσμα ήταν ετερόζυγο στο κωδικόνιο 222.
Όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες τάσεις (περιπτώσεις ανά 10.000 δοκιμές), η ανάλυση έως το 2023 επιβεβαίωσε τη δεκαετή στατιστικά σημαντική μείωση στα πρόβατα για την άτυπη τρομώδη νόσο (4% ετησίως), ενώ η τάση δεν ήταν σημαντική για την κλασσική τρομώδη νόσο. Καμία ανιχνεύσιμη τάση δεν βρέθηκε στις αίγες για την άτυπη τρομώδη νόσο, ενώ στατιστικά σημαντική αυξητική τάση παρουσιάστηκε για τη κλασσική τρομώδη νόσο των αιγών.
Το 2023 εξετάστηκαν 2096 ελάφια για τη νόσο της χρόνιας φθοράς (CWD) από 10 κράτη μέλη (το 54,4% αυτών εξετάστηκε από τη Ρουμανία) και δεν εντοπίστηκαν κρούσματα. Η ομάδα-στόχος «κυνηγημένα/σφαγμένα κατάλληλα για ανθρώπινη κατανάλωση» (HSHC) ήταν η ομάδα που δοκιμάστηκε περισσότερο με 67,5% όλων των δοκιμασμένων ελαφιών.
Η Νορβηγία εξέτασε 14.224 ζώα, με αποτέλεσμα την ανίχνευση ενός κρούσματος σε άγρια ευρωπαϊκή άλκη. Επιπλέον, η Ισλανδία και η Σερβία ανέφεραν τη δοκιμή 46 και 180 ελάφια αντίστοιχα, τα οποία ήταν όλα αρνητικά.
