Η “Γαλακτοκομική Αμαρίου” στο επίκεντρο υπόθεσης-ορόσημου για τα εργατικά ατυχήματα στην Ελλάδα
Αύριο στο Εφετείο Χανίων επανέρχεται μια υπόθεση που έχει συγκλονίσει την Κρήτη και έχει αναδειχθεί σε σημείο αναφοράς για τα εργατικά δυστυχήματα στη χώρα: ο θάνατος του 38χρονου οδηγού Μανώλη Αφράτη. Στο εδώλιο βρίσκεται ο υπεύθυνος της εταιρείας «Γαλακτοκομική Αμαρίου», ο οποίος είχε καταδικαστεί σε δύο χρόνια φυλάκιση με αναστολή για ανθρωποκτονία από αμέλεια. Ενάντια στην έφεση που έχει ασκήσει, τα Εργατικά Κέντρα της Κρήτης και δεκάδες συλλογικότητες καλούν σε μαζική συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το Εφετείο, ζητώντας να διατηρηθεί η ποινή και να σταλεί σαφές μήνυμα ενάντια στην ατιμωρησία των εργοδοτών. Να σημειωθεί ότι η εταιρεία Γαλακτοκομική Αμαρίου (πρώην «Μανουκαράκης Α.Ε.»), με έδρα στην Κρήτη, παράγει μια ποικιλία γαλακτοκομικών προϊόντων που βασίζονται σε γάλα από αιγοπρόβατα ελευθέρας βοσκής. Στη γκάμα της συμπεριλαμβάνονται προϊόντα όπως η «γλυκιά γραβιέρα Κρήτης», η «μυζήθρα Αμαρίου», ο «ανθότυρος ξηρός», καθώς και άλλα λευκά και κατσικίσια τυριά σε άλμη.
Το δυστύχημα σημειώθηκε στις 21 Μαΐου 2020, στον δρόμο Κουρούτων – Φουρφουρά στο Αμάρι Ρεθύμνου, όταν το φορτηγό ψυγείο που οδηγούσε ο Αφράτης ανατράπηκε ενώ εκτελούσε δρομολόγιο παραδόσεων. Το όχημα, όπως αποκαλύφθηκε αργότερα, ήταν σε τραγική κατάσταση: δεν διέθετε ABS, τα φρένα παρουσίαζαν σοβαρές φθορές, το σωληνάκι φρένων ήταν κομμένο, τα ελαστικά σαπισμένα και οι ζώνες ασφαλείας εκτός λειτουργίας. Οι πόρτες δεν έκλειναν, δεμένες πρόχειρα με σκοινιά, ενώ στο εσωτερικό υπήρχε ένα διπλό κάθισμα βάρους άνω των εκατό κιλών, το οποίο δεν ήταν στερεωμένο και, κατά την ανατροπή, φέρεται να χτύπησε θανάσιμα τον οδηγό.
Ακόμα πιο αποκαλυπτικά ήταν τα ευρήματα για τη δομή του οχήματος: το φορτηγό είχε μετατραπεί παράνομα από ανυψωτικό σε ψυγείο, με προσθήκη τεσσάρων τόνων επιπλέον βάρους στο σασί, χωρίς τις απαραίτητες τεχνικές προδιαγραφές. Η μετατροπή αυτή, σύμφωνα με τους ανεξάρτητους πραγματογνώμονες Μαδιά και Κατσιδωνιωτάκη, αλλοίωσε εντελώς την ευστάθεια του οχήματος, καθιστώντας την ανατροπή του σχεδόν αναπόφευκτη. Παρά τα παραπάνω, το φορτηγό είχε περάσει επιτυχώς τεχνικό έλεγχο από ιδιωτικό ΚΤΕΟ στο Ρέθυμνο, ενώ ο πρώτος πραγματογνώμονας της Τροχαίας δεν κατέγραψε κανένα από τα ευρήματα. Αργότερα, στο δικαστήριο, ο ίδιος παραδέχθηκε πως δεν είχε επισκεφθεί καν τον τόπο του δυστυχήματος πριν συντάξει την έκθεσή του.
Αυτό το πόρισμα αποτέλεσε τη βάση για να τεθεί η υπόθεση προσωρινά στο αρχείο, μέχρι που η οικογένεια του θύματος προσέλαβε δικούς της ειδικούς και αποκάλυψε το μέγεθος των παραλείψεων. Μόνο τότε η υπόθεση ανασύρθηκε, ενώ το ίδιο το φορτηγό είχε ήδη καταστραφεί με ευθύνη της εταιρείας, εξαφανίζοντας κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία. Η δίκη σε πρώτο βαθμό κατέληξε στην καταδίκη του εργοδότη, με το δικαστήριο να αναγνωρίζει ότι η τραγωδία προήλθε από την κακή συντήρηση του οχήματος και όχι από οδηγικό λάθος του Αφράτη.
Ο αδελφός του θύματος, Στέλιος Αφράτης, περιέγραψε με δραματικές λεπτομέρειες την κατάσταση του φορτηγού και τα γεγονότα εκείνης της μέρας. «Ο αδελφός μου πάτησε φρένο και το σωληνάκι έσπασε, ήταν καμένο. Το φορτηγό ανατράπηκε, οι πόρτες ήταν δεμένες με σκοινιά και τα καθίσματα ξεβιδωμένα. Αυτά τον καταπλάκωσαν», λέει. «Είχε ελαστικά-γυαλί, ούτε απ’ έξω δεν έπρεπε να περνάει από ΚΤΕΟ. Με τέτοια οχήματα έστελναν ανθρώπους για δουλειά. Για 25 ευρώ την ημέρα τον έβαλαν σε φέρετρο με τέσσερις σάπιες ρόδες».
Σύμφωνα με την αγόρευση του εισαγγελέα στην πρώτη δίκη, η ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη της οικογένειας ήταν πλήρης και τεκμηριωμένη, σε αντίθεση με εκείνη της Τροχαίας, που χαρακτηρίστηκε ελλιπής. «Ο άνθρωπος πήγε για μεροκάματο και τον έβαλαν σε φέρετρο με τέσσερις σάπιες ρόδες», φέρεται να είπε χαρακτηριστικά ο εισαγγελέας, εισηγούμενος την καταδίκη του κατηγορούμενου.
Η υπόθεση Αφράτη έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια ενός μεμονωμένου περιστατικού και θεωρείται υπόθεση-σταθμός για τα εργατικά δυστυχήματα στην Ελλάδα, αποκαλύπτοντας με ωμότητα τις ευθύνες, τις παραλείψεις και τα συστημικά κενά στην προστασία των εργαζομένων. Αύριο, στις 9 το πρωί, στο Εφετείο Χανίων, η δικαιοσύνη καλείται να επαναξιολογήσει τα γεγονότα, ενώ έξω από το δικαστήριο αναμένεται μαζική κινητοποίηση συνδικάτων, φορέων και πολιτών που ζητούν να παραμείνει αλώβητη η απόφαση της καταδίκης. Για πολλούς, η υπόθεση αυτή δεν αφορά μόνο τον Μανώλη Αφράτη, αλλά κάθε εργαζόμενο που κινδυνεύει να πληρώσει με τη ζωή του την αδιαφορία και την ανευθυνότητα εργοδοτών και ελεγκτικών μηχανισμών.
