Από το μαλλί των προβάτων και τα υπολείμματα της ελιάς μέχρι το αβοκάντο, την κεραμική των Μαργαριτών, την υφαντική των Ανωγείων και τα παραδοσιακά αντικείμενα της κρητικής υπαίθρου, η Κρήτη φιλοξενεί αυτές τις ημέρες μία από τις πιο πρωτότυπες διεθνείς δράσεις που έχουν πραγματοποιηθεί τα τελευταία χρόνια γύρω από την καινοτομία, το design και την κυκλική οικονομία. Τριάντα φοιτητές, ερευνητές και καθηγητές από 25 κορυφαία πανεπιστήμια του κόσμου βρίσκονται στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο UNESCO Ψηλορείτη και στα Ανώγεια, συμμετέχοντας στα Periplus Workshops, ένα διεθνές ερευνητικό εργαστήριο που επιχειρεί να αποδείξει ότι ο φυσικός και πολιτιστικός πλούτος της Κρήτης μπορεί να αποτελέσει την πρώτη ύλη για νέα προϊόντα, νέες επιχειρήσεις και ένα διαφορετικό μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης.
Το υπερεντατικό εργαστήριο ξεκίνησε στις 20 Ιουλίου και ολοκληρώνεται στις 30 Ιουλίου, συγκεντρώνοντας επιστήμονες από τους τομείς του design, της αρχιτεκτονικής, των εφαρμοσμένων τεχνών, των media και της χειροτεχνίας, οι οποίοι επελέγησαν από κορυφαία ιδρύματα όπως το Royal College of Art, το Central Saint Martins, το UC Berkeley, το ETH Zurich, το TU Delft, το Yale University, το Carnegie Mellon University, το Pratt Institute, το National University of Singapore, το University of Sydney και πολλά ακόμη διεθνώς αναγνωρισμένα πανεπιστήμια. Στόχος του εργαστηρίου δεν είναι η ακαδημαϊκή έρευνα με τη στενή έννοια, αλλά η δημιουργία προτάσεων που θα μπορούσαν να μεταφραστούν σε νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της κυκλικής οικονομίας, του πρωτογενούς τομέα και του λαογραφικού πολιτισμού της Κρήτης.
«Αναζητούμε την αξία όσων σήμερα καταλήγουν στα σκουπίδια»
«Στόχος μας είναι να αναδείξουμε την υπολειμματική αξία των προϊόντων που σήμερα παραμένουν ουσιαστικά αναξιοποίητα», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επικεφαλής του προγράμματος στην Κρήτη, designer Δημήτρης Σκουρογιάννης. Όπως εξήγησε, η φιλοσοφία του Periplus βασίζεται στην αναζήτηση νέων χρήσεων για υλικά και πρώτες ύλες που μέχρι σήμερα θεωρούνται απόβλητα ή έχουν εξαιρετικά περιορισμένη αξιοποίηση. «Από την ελιά αξιοποιούμε μόλις περίπου το 15% του συνολικού προϊόντος. Το υπόλοιπο παραμένει ουσιαστικά ανεκμετάλλευτο. Το ίδιο συμβαίνει και με πολλά ακόμη προϊόντα της Κρήτης. Εκεί ακριβώς εστιάζει η έρευνά μας», ανέφερε.
Στο επίκεντρο βρίσκονται υλικά που χαρακτηρίζουν την παραγωγική ταυτότητα του νησιού, όπως το μαλλί, που παράγεται σε μεγάλες ποσότητες λόγω της ισχυρής κτηνοτροφίας, τα υπολείμματα της ελαιοκαλλιέργειας, αλλά και το αβοκάντο, του οποίου η καλλιέργεια αναπτύσσεται δυναμικά τα τελευταία χρόνια. Η έρευνα των διεθνών ομάδων δεν πραγματοποιείται μέσα σε αίθουσες, αλλά στην ίδια την κρητική ύπαιθρο. Οι συμμετέχοντες ξεκίνησαν τις δράσεις τους με επισκέψεις στο μιτάτο στο οροπέδιο της Νίδας, όπου γνώρισαν από κοντά την παραδοσιακή κτηνοτροφία και την τυροκομία, ενώ στη συνέχεια βρέθηκαν στο εργαστήριο κεραμικής των Μαργαριτών, γνωρίζοντας μία από τις σημαντικότερες κεραμικές παραδόσεις της Κρήτης. Παράλληλα, μέσα από αφηγήσεις εκπροσώπων τοπικών πολιτιστικών συλλόγων, γνώρισαν παραδοσιακά αντικείμενα της καθημερινής ζωής και τη σημασία τους στη λαογραφική ιστορία του τόπου.
Για πρώτη φορά, η φετινή διοργάνωση περιλαμβάνει και τη συμμετοχή της τοπικής εκπαιδευτικής κοινότητας. 12 μαθητές από τα σχολεία της περιοχής συμμετέχουν στις δράσεις μέσα από παράλληλο Δημιουργικό Θερινό Σχολείο. «Είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της φετινής διοργάνωσης. Θέλουμε το μήνυμα της κυκλικής οικονομίας, της καινοτομίας και της δημιουργικότητας να περάσει στα παιδιά. Εκεί βρίσκεται το μέλλον», τόνισε ο Σκουρογιάννης.
Τα αποτελέσματα της δεκαήμερης ερευνητικής διαδικασίας θα παρουσιαστούν σε δημόσια έκθεση την Τετάρτη 29 Ιουλίου, στις 19:00, στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Ανωγείων, όπου οι διεθνείς ομάδες θα παρουσιάσουν τις προτάσεις τους για νέα προϊόντα, υλικά και εφαρμογές.
