Θεσπίζεται για πρώτη φορά νομικός ορισμός των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων που έχουν κατηγορηθεί για πολλαπλές αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία
Μέχρι σήμερα, δεν υπήρχε πουθενά στον κόσμο επίσημος νομικός ορισμός για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα — τα προϊόντα που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της σύγχρονης διατροφής αλλά και έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους για τη δημόσια υγεία. Τα λεγόμενα UPF περιλαμβάνουν τρόφιμα που έχουν υποστεί πολλαπλά στάδια βιομηχανικής επεξεργασίας και περιέχουν πληθώρα πρόσθετων ουσιών, όπως χρωστικές, γαλακτωματοποιητές, ενισχυτικά γεύσης και τεχνητά γλυκαντικά. Πλήθος ερευνών έχει συνδέσει τη συχνή κατανάλωσή τους με αυξημένο κίνδυνο παχυσαρκίας, διαβήτη τύπου 2, καρδιοπάθειας, κατάθλιψης και πρόωρου θανάτου. Παρά τη σοβαρότητα αυτών των ευρημάτων, οι κυβερνήσεις δεν είχαν μέχρι σήμερα θεσπίσει έναν κοινό ορισμό που να καθορίζει τι ακριβώς θεωρείται «υπερεπεξεργασμένο».
Αυτό αλλάζει στην Καλιφόρνια. Ο κυβερνήτης Γκάβιν Νιούσομ υπέγραψε το νομοσχέδιο «Real Food, Healthy Kids Act» (AB 1264), καθιερώνοντας για πρώτη φορά έναν νομικά κατοχυρωμένο ορισμό για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και αναθέτοντας στο Υπουργείο Δημόσιας Υγείας της πολιτείας την αρμοδιότητα να εντοπίσει και να αποσύρει σταδιακά τα πιο επιβλαβή UPF από τα σχολεία έως το 2035. Το νομοσχέδιο καθορίζει ότι UPF θεωρούνται τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, πρόσθετα σάκχαρα ή νάτριο, καθώς και εκείνα που περιέχουν τεχνητές χρωστικές, αρώματα, γλυκαντικά ή άλλα βιομηχανικά πρόσθετα. Από τον ορισμό εξαιρούνται τα φρέσκα και ελάχιστα επεξεργασμένα τρόφιμα, καθώς και το παστεριωμένο γάλα.
Η νέα νομοθεσία θέτει τη βάση για μια σταδιακή απομάκρυνση των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων από τα σχολικά κυλικεία, ξεκινώντας από το 2028, με στόχο έως το 2035 να παραμείνουν στα σχολεία μόνο τρόφιμα που πληρούν τα αυστηρότερα πρότυπα ασφάλειας και διατροφικής αξίας. Η Καλιφόρνια γίνεται έτσι η πρώτη πολιτεία των ΗΠΑ — και ουσιαστικά η πρώτη περιοχή παγκοσμίως — που θεσπίζει σαφή νομική αναφορά για τα UPF, ανοίγοντας τον δρόμο για παρόμοιες πρωτοβουλίες σε άλλες πολιτείες και χώρες.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιθέτως, δεν υπάρχει ακόμη επίσημος ορισμός για τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα. Οι περισσότερες αναλύσεις βασίζονται στην ταξινόμηση NOVA, ένα επιστημονικό εργαλείο που κατατάσσει τα τρόφιμα ανάλογα με το βαθμό βιομηχανικής επεξεργασίας τους. Παρότι η NOVA χρησιμοποιείται ευρέως από ερευνητές και διεθνείς οργανισμούς, δεν έχει υιοθετηθεί θεσμικά από την ΕΕ.
Η Ευρωπαϊκή βιομηχανία τροφίμων (FoodDrinkEurope) έχει δηλώσει ότι η έννοια των UPF «στερείται σαφούς νομικής βάσης» και ότι η χρήση της σε πολιτικές αποφάσεις μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση. Παρ’ όλα αυτά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και οργανισμοί δημόσιας υγείας εξετάζουν ολοένα και πιο σοβαρά τη θέσπιση κοινού πλαισίου, καθώς η κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στην Ευρώπη αυξάνεται συνεχώς — και μαζί της και οι χρόνιες ασθένειες που σχετίζονται με τη διατροφή.
