Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει τη διαδικασία επανεξέτασης της έγκρισης της δραστικής ουσίας cypermethrin, αντί να προχωρήσει στην άμεση απόσυρσή της από την αγορά, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έκρινε παράνομη την ανανέωση της έγκρισής της το 2021. Αυτό υποστηρίζει σε ανακοίνωσή της η μη κυβερνητική οργάνωση PAN Europe (Pesticide Action Network Europe), η οποία δραστηριοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο σε θέματα φυτοφαρμάκων και των επιπτώσεών τους στην υγεία και το περιβάλλον. Η εξέλιξη γνωστοποιήθηκε στις 14 Ιουλίου 2026, όταν η οργάνωση PAN Europe ανακοίνωσε ότι έλαβε την επίσημη απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την υπόθεση.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Η άγνωστη επιδημία εντεροϊού στη Λέσβο: Η μεγαλύτερη συρροή άσηπτης μηνιγγίτιδας των τελευταίων ετών
Η cypermethrin είναι εντομοκτόνο που χρησιμοποιείται στη φυτοπροστασία και έχει αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικών και ρυθμιστικών συζητήσεων λόγω των ιδιοτήτων της. Η PAN Europe επισημαίνει ότι η ουσία χαρακτηρίζεται ως τοξική για τις μέλισσες και ως ουσία με ιδιότητες ενδοκρινικής διαταραχής για τον άνθρωπο, στοιχεία που βρίσκονται στο επίκεντρο της πολυετούς διαμάχης για τη συνέχιση της έγκρισής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η υπόθεση έφτασε ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο σε απόφαση που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σημαντική έκρινε ότι η ανανέωση της έγκρισης της cypermethrin δεν ήταν σύννομη. Το Δικαστήριο έκανε δεκτά βασικά επιχειρήματα της PAN Europe, διαπιστώνοντας ότι δεν είχε πραγματοποιηθεί αξιολόγηση κινδύνου για αντιπροσωπευτικό σκεύασμα του φυτοπροστατευτικού προϊόντος, ότι υπήρχαν σημαντικά κενά στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με τη γονοτοξικότητα και ότι η έγκριση στηρίχθηκε σε μέτρα μετριασμού του κινδύνου τα οποία κρίθηκαν μη ρεαλιστικά και χωρίς επαρκή επιστημονική τεκμηρίωση.
Με τη νέα της απόφαση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε ότι θα εφαρμόσει τη διαδικασία του άρθρου 21 του Κανονισμού (ΕΚ) 1107/2009 για τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα. Η συγκεκριμένη διαδικασία προβλέπει την επανεξέταση της έγκρισης μιας δραστικής ουσίας όταν υπάρχουν νέα επιστημονικά ή τεχνικά δεδομένα που αφορούν την ασφάλειά της. Η διαδικασία αυτή μπορεί να οδηγήσει, μετά την ολοκλήρωση της σχετικής αξιολόγησης, σε τροποποίηση των όρων έγκρισης ή ακόμη και στην ανάκλησή της.
Ο εκτελεστικός διευθυντής της PAN Europe, Martin Dermine, δήλωσε ότι η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν συνάδει με το περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης. Όπως ανέφερε, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέτασε τα διαθέσιμα στοιχεία και κατέληξε ότι η Επιτροπή υπέπεσε σε νομικό σφάλμα κατά την ανανέωση της έγκρισης της cypermethrin. Σύμφωνα με τον ίδιο, η επιλογή να ξεκινήσει μια νέα διοικητική διαδικασία επτά μήνες μετά την έκδοση της απόφασης παρατείνει την παραμονή της συγκεκριμένης δραστικής ουσίας στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η απόφαση του Δικαστηρίου περιλαμβάνει κρίσιμες επισημάνσεις σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως υποστηρίζει η PAN Europe, η Επιτροπή οφείλει να διαθέτει ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση όταν επιλέγει να αποκλίνει από τις αξιολογήσεις κινδύνου που πραγματοποιεί η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA). Παράλληλα, επισημαίνεται ότι πρέπει να αποδεικνύεται πως τουλάχιστον ένα πλήρες εμπορικό σκεύασμα πληροί τις απαιτήσεις ασφάλειας της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και όχι μόνο η δραστική ουσία που περιέχει.
Η PAN Europe αναφέρει ότι μέχρι σήμερα δεν έχει πραγματοποιηθεί αξιολόγηση με βάση ένα πλήρες αντιπροσωπευτικό σκεύασμα, δηλαδή το τελικό προϊόν που εφαρμόζεται στις καλλιέργειες.Η συγκεκριμένη απαίτηση που προκύπτει από τη δικαστική απόφαση συνεπάγεται ουσιαστικές αλλαγές στις διαδικασίες αξιολόγησης που ακολουθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την εξέταση αιτήσεων έγκρισης φυτοπροστατευτικών προϊόντων.
Ο Martin Dermine υποστήριξε επίσης ότι, επτά μήνες μετά την έκδοση της δικαστικής απόφασης, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι οι διαδικασίες αξιολόγησης έχουν ήδη προσαρμοστεί στις απαιτήσεις που απορρέουν από την απόφαση του Δικαστηρίου. Όπως δήλωσε, η υποχρέωση συλλογής των απαραίτητων δεδομένων για την πλήρη αξιολόγηση κινδύνου ενός εμπορικού σκευάσματος μεταβάλλει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο εξετάζονται οι εγκρίσεις φυτοπροστατευτικών προϊόντων και μπορεί να ενισχύσει την προστασία της δημόσιας υγείας.
Τα φυτοπροστατευτικά σκευάσματα αποτελούνται από τη δραστική ουσία και από επιπλέον συστατικά, γνωστά ως συνδιαμορφωτές ή βοηθητικές ουσίες. Η PAN Europe επισημαίνει ότι οι καταναλωτές, οι εργαζόμενοι και το περιβάλλον εκτίθενται στο τελικό εμπορικό προϊόν και όχι αποκλειστικά στη δραστική ουσία. Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία που επικαλείται η οργάνωση, η παρουσία των συνδιαμορφωτών μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να αυξήσει σημαντικά την τοξικότητα της δραστικής ουσίας, ενώ υποστηρίζει ότι οι μακροχρόνιες επιδράσεις των τελικών σκευασμάτων δεν αξιολογούνται σήμερα στο σύνολό τους.
Η PAN Europe συνδέει την υπόθεση της cypermethrin με τη συνολική διαδικασία αξιολόγησης των φυτοπροστατευτικών προϊόντων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και εκτιμά ότι η εφαρμογή των απαιτήσεων που απορρέουν από τη δικαστική απόφαση μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο εξετάζονται οι εγκρίσεις δραστικών ουσιών και εμπορικών σκευασμάτων στο μέλλον.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Σκόνη ζελέ: Τι περιέχει πραγματικά και τι κρύβεται πίσω από την ετικέτα
- Λουκέτο σε τουριστικό συγκρότημα μετά από 97 κρούσματα σαλμονέλλωσης – Salmonella βρέθηκε σε γεύματα, εξοπλισμό και πρώτες ύλες
- Χημικός κίνδυνος από κρέμα σώματος: Διακοπή πωλήσεων μετά από κοινοποίηση στο ευρωπαϊκό Safety Gate (φωτογραφία)
- McDonald’s και ενεργειακά ποτά: Η foodwatch καταγγέλλει πώληση σε ανήλικους παρά τις συστάσεις του ίδιου του ομίλου
