Ειδοποίηση απόρριψης στα σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκδόθηκε μέσω του Συστήματος Έγκαιρης Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF) για οικιακό σκεύος μελαμίνης προέλευσης Ινδίας, μετά τον εντοπισμό αυξημένων επιπέδων φορμαλδεΰδης, πολύ υψηλής συνολικής μετανάστευσης και οργανοληπτικής βλάβης με αποκόλληση χρώματος. Η κοινοποίηση καταχωρήθηκε χθες 21 Ιουλίου 2026 από την Κροατία, έπειτα από συνοριακό έλεγχο που οδήγησε στην καταστροφή του φορτίου.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Καφές: Η σοκαριστική διεθνής έκθεση «Δηλητήριο στον καφέ σου» και η απάντηση του BfR για την ασφάλεια των καταναλωτών
Οι εργαστηριακές αναλύσεις κατέγραψαν μετανάστευση φορμαλδεΰδης 53,11 ± 2,66 mg/kg, όταν το ευρωπαϊκό ανώτατο επιτρεπόμενο όριο είναι 15 mg/kg. Η τιμή αυτή αντιστοιχεί σε υπέρβαση περίπου 254% σε σχέση με το προβλεπόμενο όριο. Παράλληλα, η συνολική μετανάστευση μετρήθηκε στα 59,48 ± 16,65 mg/dm² έναντι ορίου 10 mg/dm², δηλαδή περίπου 495% υψηλότερα από το επιτρεπόμενο επίπεδο. Οι έλεγχοι κατέγραψαν επίσης ακατάλληλα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά λόγω αποκόλλησης του χρώματος από την επιφάνεια του προϊόντος. Η κοινοποίηση χαρακτηρίζει το περιστατικό ως πιθανό κίνδυνο.
Ως προς τις επιπτώσεις στην υγεία, η φορμαλδεΰδη προκαλεί ερεθισμό του δέρματος και των βλεννογόνων, ενώ η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να συνδέεται με καρκινογόνες επιδράσεις και φλεγμονώδεις αλλοιώσεις στους ιστούς με τους οποίους έρχεται σε πρώτη επαφή. Για τη μελαμίνη επισημαίνεται ότι σε πειραματικές μελέτες έχουν παρατηρηθεί νεφρικές βλάβες και σχηματισμός λίθων μετά από έκθεση σε πολύ υψηλές δόσεις, σημαντικά μεγαλύτερες από εκείνες που έχουν καταγραφεί κατά τη χρήση σκευών μελαμίνης.
Τα ευρήματα της κοινοποίησης βρίσκονται σε συμφωνία με την πρόσφατη επιστημονική αξιολόγηση του Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου Εκτίμησης Κινδύνου της Γερμανίας (BfR), το οποίο στις 17 Ιουλίου 2026 δημοσίευσε επικαιροποιημένο έγγραφο ερωτήσεων και απαντήσεων σχετικά με τα σκεύη και τα μαγειρικά σκεύη από ρητίνη μελαμίνης-φορμαλδεΰδης (Melamin-Formaldehyd-Harz – MFH). Το Ινστιτούτο περιγράφει ότι τα υλικά αυτά είναι σκληρά, ανθεκτικά στο νερό και στις γρατζουνιές και χρησιμοποιούνται ευρέως στην παραγωγή πιάτων, μπολ, ποτηριών και άλλων σκευών που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Σύμφωνα με το BfR, έρευνες του ίδιου του Ινστιτούτου και των αρμόδιων εργαστηρίων των γερμανικών ομόσπονδων κρατιδίων έδειξαν ότι κατά την επαφή με πολύ ζεστά τρόφιμα ή ροφήματα είναι δυνατόν να απελευθερωθούν αυξημένες ποσότητες μελαμίνης και φορμαλδεΰδης από προϊόντα που κατασκευάζονται από ρητίνη μελαμίνης-φορμαλδεΰδης. Σε ορισμένες περιπτώσεις οι μετρήσεις ξεπέρασαν τα θεσπισμένα ευρωπαϊκά όρια μετανάστευσης, ενώ οι δοκιμές μακράς διάρκειας έδειξαν ότι το υλικό δεν παραμένει σταθερό όταν έρχεται σε επαφή με ζεστά και όξινα τρόφιμα, καθώς υφίσταται σταδιακή αποδόμηση.
Η αποδόμηση του υλικού επιταχύνεται από τις υψηλές θερμοκρασίες και την παρουσία όξινων τροφίμων. Η διαδικασία αυτή συνοδεύεται από απώλεια της γυαλάδας της επιφάνειας, ενώ οι φθορές και οι αλλοιώσεις της επιφανειακής δομής ευνοούν ακόμη μεγαλύτερη απελευθέρωση μελαμίνης και φορμαλδεΰδης. Αντίστοιχα φαινόμενα έχουν παρατηρηθεί κατά την επαφή με τρόφιμα όπως η ζεστή σάλτσα ντομάτας, ο ζεστός πουρές μήλου, το ξινολάχανο, αλλά και με πολύ ζεστά ροφήματα όπως ο καφές και το τσάι. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ειδικό όριο μετανάστευσης 15 mg/kg τροφίμου για τη φορμαλδεΰδη και 2,5 mg/kg τροφίμου για τη μελαμίνη. Τα όρια αυτά έχουν καθοριστεί για τη συνήθη και επαναλαμβανόμενη χρήση των προϊόντων που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.
Με βάση τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, το BfR συνιστά τα σκεύη από ρητίνη μελαμίνης-φορμαλδεΰδης να μην χρησιμοποιούνται για πολύ ζεστά τρόφιμα ή ροφήματα, ούτε για θέρμανση σε φούρνο μικροκυμάτων. Επιπλέον, προϊόντα με εμφανείς φθορές, απώλεια γυαλάδας ή αλλοιώσεις της επιφάνειας θα πρέπει να αντικαθίστανται, καθώς η υποβάθμιση του υλικού μπορεί να αυξήσει την απελευθέρωση ουσιών στα τρόφιμα. Για χρήση με κρύα ή χλιαρά τρόφιμα, το Ινστιτούτο δεν αναμένει επιπτώσεις στην υγεία.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλούνται δημοφιλή ποτήρια που πωλούνται και στην Ελλάδα, λόγω κινδύνου εγκαύματος – Η ανακοίνωση της εταιρείας (φωτογραφία)
- Επεκτείνεται η ανάκληση μαρουλιού μετά από 11.500 αναφορές κυκλοσπορίασης – Στη λίστα Taco bell, KFC, Pizza Hut, Trader Joe’s, Walmart
- Ανάκληση μπύρας λόγω κινδύνου έκρηξης και τραυματισμών – Σύσταση για χρήση γαντιών
