Η παρουσία καταλοίπων κτηνιατρικών φαρμάκων στο γάλα αποτελεί λόγο άμεσης ανάκλησης όταν υπάρχει πιθανότητα το προϊόν να μην πληροί τις απαιτήσεις ασφάλειας των τροφίμων. Τα φάρμακα αυτά, κυρίως αντιβιοτικά που χορηγούνται σε γαλακτοπαραγωγά ζώα για τη θεραπεία ή την πρόληψη ασθενειών, μπορούν να περάσουν στο γάλα εάν δεν τηρηθεί η προβλεπόμενη περίοδος αναμονής μετά τη χορήγησή τους ή εάν προκύψουν σφάλματα κατά τη συλλογή και διαχείριση της πρώτης ύλης. Η νομοθεσία προβλέπει ανώτατα επιτρεπτά όρια καταλοίπων για κάθε εγκεκριμένη δραστική ουσία, και όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι μία παρτίδα ενδέχεται να υπερβαίνει τα επιτρεπτά όρια ή δεν μπορεί να αποκλειστεί πιθανός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, το προϊόν αποσύρεται προληπτικά από την αγορά.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Si: Ανάκληση σκεύους λόγω υπέρβασης μετανάστευσης κοβαλτίου κατά 2.050%– Καταχώριση και στο RASFF (φωτογραφία)
Μία τέτοια περίπτωση συνέβη και σε μία από τις μεγαλύτερες οικογενειακές γαλακτοβιομηχανίες της Σκωτίας που προχώρησε στην ανάκληση παρτίδων γάλακτος (δείτε παρακάτω φωτογραφία). Η Graham’s Family Dairy, που ιδρύθηκε το 1939, σήμερα αποτελεί τη μεγαλύτερη ανεξάρτητη οικογενειακή γαλακτοβιομηχανία της Σκωτίας και διαθέτει τα προϊόντα της σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ του Ηνωμένου Βασιλείου, όπως οι Asda, Tesco, Sainsbury’s, Lidl, Waitrose και άλλες περιφερειακές αλυσίδες. Μέχρι στιγμής επίσημη ανακοίνωση ανάκλησης για τις συγκεκριμένες παρτίδες έχει δημοσιεύσει η αλυσίδα Asda, καλώντας τους καταναλωτές να επιστρέψουν τα προϊόντα για πλήρη επιστροφή χρημάτων.
Η ανάκληση έγινε έπειτα από τον εντοπισμό κτηνιατρικών φαρμάκων, μεταξύ των οποίων και αντιβιοτικών της ομάδας της πενικιλίνης και αφορά ημιαποβουτυρωμένο γάλα σε συσκευασίες της μίας πίντας, του ενός λίτρου και των δύο λίτρων με ημερομηνία ανάλωσης έως τις 31 Ιουλίου 2026. Η εταιρεία κάλεσε τους καταναλωτές να μην καταναλώσουν τα προϊόντα και να τα επιστρέψουν στα καταστήματα από όπου τα προμηθεύτηκαν, ενώ διευκρίνισε ότι τα υπόλοιπα προϊόντα και οι άλλες ημερομηνίες ανάλωσης δεν επηρεάζονται.
Η παρουσία καταλοίπων κτηνιατρικών φαρμάκων στο γάλα αποτελεί έναν από τους χημικούς κινδύνους που παρακολουθούνται συστηματικά σε όλα τα στάδια της γαλακτοπαραγωγής. Τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία βακτηριακών λοιμώξεων των αγελάδων, με συχνότερη τη μαστίτιδα, μία φλεγμονή του μαστικού αδένα που επηρεάζει τόσο την υγεία των ζώων όσο και την ποιότητα του παραγόμενου γάλακτος. Κάθε φαρμακευτική αγωγή συνοδεύεται από υποχρεωτική περίοδο αναμονής, κατά τη διάρκεια της οποίας το γάλα των ζώων δεν επιτρέπεται να εισέλθει στην τροφική αλυσίδα μέχρι να αποβληθούν τα κατάλοιπα του φαρμάκου από τον οργανισμό.
Κατάλοιπα αντιβιοτικών μπορούν να εμφανιστούν όταν δεν τηρηθεί ο απαιτούμενος χρόνος αναμονής, όταν υπάρξει σφάλμα στην αναγνώριση ζώων που βρίσκονται υπό θεραπεία, όταν αναμειχθεί γάλα διαφορετικών δεξαμενών ή όταν παρουσιαστούν αστοχίες στις διαδικασίες συλλογής και διαχείρισης του γάλακτος. Οι γαλακτοβιομηχανίες πραγματοποιούν ελέγχους σε κάθε βυτιοφόρο που παραλαμβάνουν από τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, χρησιμοποιώντας ταχείες δοκιμές ανίχνευσης αντιβιοτικών πριν το γάλα οδηγηθεί στην παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν θεσπιστεί ανώτατα επιτρεπτά όρια καταλοίπων για κάθε εγκεκριμένο κτηνιατρικό φάρμακο στα τρόφιμα ζωικής προέλευσης. Τα όρια αυτά καθορίζονται ύστερα από αξιολόγηση της ασφάλειας κάθε δραστικής ουσίας και αποτελούν τη βάση των επίσημων ελέγχων που πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες αρχές και τις επιχειρήσεις τροφίμων. Εάν προκύψει ένδειξη ότι μία παρτίδα ενδέχεται να μην πληροί τις απαιτήσεις ασφάλειας, εφαρμόζεται προληπτική ανάκληση μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση.
Η ανακοίνωση της εταιρείας αναφέρει ότι υπάρχει πιθανότητα παρουσίας ιχνοποσοτήτων αντιβιοτικών στο γάλα, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν αντίδραση σε άτομα με αλλεργία στα συγκεκριμένα φάρμακα. Για τους καταναλωτές με γνωστή αλλεργία στην πενικιλίνη ή σε συγγενείς αντιβιοτικές ουσίες, ακόμη και μικρές ποσότητες μπορούν να προκαλέσουν συμπτώματα όπως κνίδωση, εξάνθημα, οίδημα, δυσκολία στην αναπνοή ή, σε σπάνιες περιπτώσεις, αναφυλαξία, μία κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Για τους επαγγελματίες της γαλακτοβιομηχανίας, η ανίχνευση καταλοίπων αντιβιοτικών δεν σχετίζεται μόνο με την ασφάλεια των τροφίμων. Οι ουσίες αυτές μπορούν να επηρεάσουν και τη βιομηχανική παραγωγή γιαουρτιού, τυριών και άλλων προϊόντων ζύμωσης, επειδή αναστέλλουν την ανάπτυξη των γαλακτικών βακτηρίων. Ακόμη και χαμηλές συγκεντρώσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε αποτυχία της ζύμωσης, μεταβολές στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και οικονομικές απώλειες κατά την παραγωγική διαδικασία.
Η πρόληψη τέτοιων περιστατικών βασίζεται στη λεπτομερή καταγραφή κάθε φαρμακευτικής αγωγής, στη σαφή επισήμανση των ζώων που βρίσκονται σε θεραπεία, στην αυστηρή τήρηση των περιόδων αναμονής, στους ελέγχους πριν από τη φόρτωση του γάλακτος και στις εργαστηριακές αναλύσεις κατά την παραλαβή του από τη γαλακτοβιομηχανία. Η ιχνηλασιμότητα κάθε παρτίδας επιτρέπει τον άμεσο εντοπισμό των προϊόντων που πρέπει να αποσυρθούν, περιορίζοντας την έκθεση των καταναλωτών και τις επιπτώσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί τις επηρεαζόμενες συσκευασίες με ημερομηνία ανάλωσης έως τις 31 Ιουλίου 2026 κλήθηκαν να μην τις καταναλώσουν και μπορούν να τις επιστρέψουν στο κατάστημα αγοράς για πλήρη επιστροφή χρημάτων, όπως προβλέπει η επίσημη ειδοποίηση ανάκλησης της Graham’s Family Dairy.
Το γάλα που ανακλήθηκε
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
