Δύο διαφορετικές ανακλήσεις προϊόντων ρυζιού (δείτε παρακάτω φωτογραφίες), με κοινό χαρακτηριστικό την ανίχνευση μη επιτρεπόμενων ή υπερβολικών υπολειμμάτων εντομοκτόνων, ανακοίνωσε το Υπουργείο Υγείας της Ιταλίας. Το ένα περιστατικό κοινοποιήθηκε και στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ταχείας Προειδοποίησης για Τρόφιμα και Ζωοτροφές (RASFF), καθώς διανέμεται και σε άλλες χώρες. Αιτία είναι η παρουσία chlorpyrifos σε ρύζι ολικής άλεσης, ενώ η δεύτερη αφορά ανάκληση ρυζιού Carnaroli λόγω ανίχνευσης τετραμεθρίνης πάνω από τα νόμιμα όρια.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Cz: Προϊόν ιδιωτικής ετικέτας παρουσιαζόταν ως φιλέτο αλλά ήταν συμπιεσμένο κρέας – Εντοπίστηκε σε επίσημο έλεγχο – (φωτογραφίες)
Σύμφωνα με το RASFF οι ανακοινώσεις για το ρύζι ολικής άλεσης έγιναν έπειτα από επίσημο έλεγχο στην αγορά της Ιταλίας και ταξινομήθηκε ως ειδοποίηση συναγερμού (Alert notification). Το προϊόν ήταν ρύζι ολικής άλεσης Roma και οι εργαστηριακές αναλύσεις έδειξαν υπολείμματα chlorpyrifos σε συγκέντρωση 0,037 mg/kg, όταν το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο για το ρύζι στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 0,01 mg/kg. Η αξιολόγηση του περιστατικού χαρακτηρίστηκε ως δυνητικά σοβαρός κίνδυνος. Οι ιταλικές αρχές προχώρησαν σε ανάκληση του προϊόντος από τους καταναλωτές και ενημέρωση των αρμόδιων αρχών. Το συνοδευτικό έγγραφο της ανάκλησης αφορά το προϊόν RV Roma Integrale 1000 g της εταιρείας Riseria Vignola Giovanni S.p.A., με αριθμό παρτίδας 24102025 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 24 Οκτωβρίου 2027.
Την προηγούμενη ημέρα, στις 21 Ιουλίου 2026, δημοσιοποιήθηκε δεύτερη ανάκληση που αφορά ρύζι Carnaroli της εταιρείας Riseria di Morano snc di Rossino M. e C. Το προϊόν διατίθεται σε συσκευασία 5 kg, φέρει αριθμό παρτίδας 13021036 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 31 Μαρτίου 2027. Ως αιτία της ανάκλησης αναφέρεται η παρουσία τετραμεθρίνης πάνω από τα νόμιμα όρια.
Οι δύο ανακλήσεις αφορούν διαφορετικές δραστικές ουσίες με διαφορετικά τοξικολογικά χαρακτηριστικά. Το chlorpyrifos ανήκει στα οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα και δρα αναστέλλοντας την ακετυλοχολινεστεράση, ένζυμο απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν ανανέωσε την έγκρισή του μετά από επιστημονική αξιολόγηση που κατέδειξε ανησυχίες για πιθανές επιδράσεις στη νευροανάπτυξη των παιδιών, πιθανή γονιδιοτοξικότητα και αδυναμία καθορισμού ασφαλούς επιπέδου έκθεσης για τους καταναλωτές.
Η τετραμεθρίνη ανήκει στην κατηγορία των συνθετικών πυρεθροειδών εντομοκτόνων και χρησιμοποιείται κυρίως για την καταπολέμηση εντόμων σε οικιακούς και επαγγελματικούς χώρους. Η παρουσία της σε τρόφιμα πάνω από τα προβλεπόμενα όρια υποδηλώνει μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις ασφάλειας και οδηγεί σε ανάκληση των σχετικών παρτίδων μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση της προέλευσης της επιμόλυνσης.
Η ανίχνευση υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στο ρύζι μπορεί να οφείλεται σε χρήση μη εγκεκριμένων φυτοπροστατευτικών προϊόντων, σε εφαρμογή δραστικών ουσιών που δεν επιτρέπονται πλέον στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε εισαγόμενες πρώτες ύλες από χώρες με διαφορετικό κανονιστικό πλαίσιο, σε επιμόλυνση κατά την αποθήκευση ή τη μεταφορά ή σε ανεπαρκή διαχωρισμό παρτίδων κατά τη μεταποίηση. Η υπέρβαση του μέγιστου ορίου υπολειμμάτων δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση του προϊόντος θα προκαλέσει απαραίτητα προβλήματα υγείας. Τα ανώτατα όρια καθορίζονται μετά από επιστημονική αξιολόγηση ώστε η συνολική διατροφική έκθεση να παραμένει σε επίπεδα που θεωρούνται ασφαλή για τον πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένων των πιο ευάλωτων ομάδων. Παρ’ όλα αυτά, όταν διαπιστώνεται υπέρβαση, τα προϊόντα αποσύρονται από την αγορά προκειμένου να περιοριστεί κάθε περιττή έκθεση.
Η οξεία έκθεση σε υψηλές ποσότητες οργανοφωσφορικών εντομοκτόνων μπορεί να προκαλέσει πονοκέφαλο, ναυτία, εφίδρωση, κοιλιακό άλγος, εμέτους, διάρροια, μυϊκές συσπάσεις και διαταραχές της αναπνευστικής λειτουργίας. Για τα συνθετικά πυρεθροειδή, η υψηλή έκθεση μπορεί να συνδέεται με παροδικό ερεθισμό του δέρματος ή των οφθαλμών και νευρολογικά συμπτώματα, ανάλογα με την ποσότητα και τον τρόπο έκθεσης. Στις συγκεκριμένες ανακλήσεις δεν αναφέρθηκαν περιστατικά δηλητηρίασης ή επιβεβαιωμένες επιπτώσεις στην υγεία καταναλωτών.
Για τις επιχειρήσεις τροφίμων, η πρόληψη τέτοιων περιστατικών απαιτεί αυστηρή αξιολόγηση προμηθευτών, προγράμματα ελέγχου υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων με διαπιστευμένα εργαστήρια, αποτελεσματική ιχνηλασιμότητα, επαλήθευση της συμμόρφωσης των πρώτων υλών πριν από τη διάθεση στην παραγωγή και συνεχή εφαρμογή των διαδικασιών HACCP. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις εισαγόμενες πρώτες ύλες, όταν προέρχονται από περιοχές όπου εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται δραστικές ουσίες που δεν επιτρέπονται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Οι καταναλωτές που έχουν προμηθευτεί τις συγκεκριμένες παρτίδες δεν θα πρέπει να τις καταναλώσουν και οφείλουν να ακολουθήσουν τις οδηγίες της ανάκλησης, επιστρέφοντας τα προϊόντα στο σημείο αγοράς όπου προβλέπεται. Όσοι έχουν ήδη καταναλώσει μικρή ποσότητα δεν πρέπει να θεωρούν δεδομένη την εμφάνιση προβλημάτων υγείας, καθώς η αξιολόγηση του κινδύνου εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ποσότητα που καταναλώθηκε και η συχνότητα έκθεσης. Σε περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων ή αν υπάρχει ιδιαίτερη ανησυχία μετά από κατανάλωση των συγκεκριμένων προϊόντων, συνιστάται επικοινωνία με επαγγελματία υγείας, αναφέροντας το είδος του τροφίμου, την παρτίδα και τον χρόνο κατανάλωσης.
Τα προϊόντα που ανακαλούνται
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
