Η τακτική κατανάλωση έξτρα παρθένου ελαιολάδου έχει συνδεθεί σε πολλές επιστημονικές μελέτες με οφέλη για την καρδιαγγειακή, μεταβολική και νευρολογική υγεία. Τα δεδομένα αυτά έχουν οδηγήσει στην αξιοποίηση των εγκεκριμένων ισχυρισμών υγείας ως εργαλείου επικοινωνίας και μάρκετινγκ στις ετικέτες τροφίμων, με στόχο τη μεταφορά τεκμηριωμένων επιστημονικών πληροφοριών στους καταναλωτές και την υποστήριξη πιο ενημερωμένων επιλογών. Και πράγματι, οι πληροφορίες υγείας που αναγράφονται στην επισήμανση του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου (EVOO) μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την αγοραστική συμπεριφορά των καταναλωτών και να αυξήσουν το ποσό που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για το προϊόν. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας επιστημονικής μελέτης που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Τμήματος Γεωργικών, Τροφίμων και Δασικών Επιστημών (Department of Agricultural, Food and Forest Sciences – SAAF) του Πανεπιστημίου του Παλέρμο στην Ιταλία και δημοσιεύθηκε ως άρθρο υπό έκδοση (Journal Pre-proof) στο επιστημονικό περιοδικό Food Quality and Preference.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Lidl Cz: Προϊόν ιδιωτικής ετικέτας παρουσιαζόταν ως φιλέτο αλλά ήταν συμπιεσμένο κρέας – Εντοπίστηκε σε επίσημο έλεγχο – (φωτογραφίες)
Η μελέτη διερεύνησε ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την προθυμία των Ιταλών καταναλωτών να πληρώσουν υψηλότερη τιμή για εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο που φέρει εγκεκριμένο ισχυρισμό υγείας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη διάκριση ανάμεσα στην αντικειμενική γνώση, δηλαδή στις πραγματικές γνώσεις που διαθέτει ο καταναλωτής για το ελαιόλαδο, και στην υποκειμενική γνώση, δηλαδή στο κατά πόσο θεωρεί ο ίδιος ότι γνωρίζει καλά το προϊόν.
Για τις ανάγκες της έρευνας συμμετείχαν 1.016 ενήλικες καταναλωτές από όλη την Ιταλία, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι ή συνυπεύθυνοι για τις αγορές τροφίμων του νοικοκυριού τους και είχαν καταναλώσει εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο κατά το προηγούμενο έτος. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2025 μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου με στόχο τη δημιουργία αντιπροσωπευτικού δείγματος του ιταλικού πληθυσμού.
Το ερωτηματολόγιο κατέγραψε τις συνήθειες αγοράς και κατανάλωσης ελαιολάδου, τις γνώσεις των συμμετεχόντων σχετικά με τα χαρακτηριστικά του προϊόντος, τη σημασία που αποδίδουν στην τιμή, στη γεύση, στην προέλευση, στις πιστοποιήσεις ποιότητας και στις πληροφορίες υγείας, καθώς και το επίπεδο εμπιστοσύνης τους στις πληροφορίες που αναγράφονται στην επισήμανση. Οι ερευνητές αξιολόγησαν την αντικειμενική γνώση μέσω δέκα ερωτήσεων σωστού ή λάθους σχετικά με τη σύσταση, τη διατροφική αξία και την παραγωγή του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, ενώ η υποκειμενική γνώση αποτυπώθηκε μέσω ειδικής κλίμακας αυτοαξιολόγησης.
Στη συνέχεια ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να δηλώσουν πόσο θα πλήρωναν για ένα λίτρο 100% ιταλικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου και πόσο επιπλέον θα ήταν διατεθειμένοι να καταβάλουν εάν το ίδιο προϊόν έφερε τον εγκεκριμένο ισχυρισμό υγείας ότι «οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου συμβάλλουν στην προστασία των λιπιδίων του αίματος από το οξειδωτικό στρες». Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι επέλεξαν τον συγκεκριμένο ισχυρισμό επειδή αφορά αποκλειστικά το ελαιόλαδο και προβλέπεται από τον Κανονισμό (ΕΕ) 432/2012, με την προϋπόθεση ότι το προϊόν περιέχει την απαιτούμενη ποσότητα πολυφαινολών.
Η ανάλυση των απαντήσεων πραγματοποιήθηκε με στατιστικό μοντέλο Tobit, το οποίο χρησιμοποιείται όταν σημαντικό ποσοστό των συμμετεχόντων δηλώνει μηδενική προθυμία πληρωμής επιπλέον ποσού. Στην έρευνα, 128 από τους 1.016 συμμετέχοντες δήλωσαν ότι δεν θα κατέβαλλαν καμία επιπλέον χρηματική επιβάρυνση για την παρουσία του ισχυρισμού υγείας. Η μέση τιμή που δήλωσαν οι συμμετέχοντες ότι θα πλήρωναν για ένα λίτρο 100% ιταλικού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου ήταν 9,30 ευρώ. Η μέση επιπλέον προθυμία πληρωμής για την ύπαρξη του ισχυρισμού υγείας ανήλθε σε 1,31 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 14% της αρχικής τιμής του προϊόντος. 888 άτομα (87,4%) δήλωσαν ότι θα πλήρωναν κάποιο επιπλέον ποσό, από 0,25 € έως 5,50 €, αλλά κανείς δεν έφτασε το ανώτατο όριο των 10 € που είχε τεθεί στο ερωτηματολόγιο.
Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι τα δημογραφικά χαρακτηριστικά, όπως η ηλικία και το μορφωτικό επίπεδο, δεν επηρέασαν σημαντικά την προθυμία πληρωμής. Ούτε η συχνότητα αγοράς εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου συνδέθηκε με μεγαλύτερη ή μικρότερη διάθεση καταβολής υψηλότερης τιμής. Αντίθετα, σημαντικό ρόλο διαδραμάτισαν οι στάσεις και οι αντιλήψεις των καταναλωτών. Όσοι θεωρούσαν σημαντικές τις πληροφορίες που σχετίζονται με την υγεία ήταν περισσότερο διατεθειμένοι να πληρώσουν επιπλέον για το προϊόν. Αντίθετα, οι καταναλωτές που έδιναν μεγαλύτερη βαρύτητα στη χαμηλή τιμή εμφάνιζαν μικρότερη προθυμία πληρωμής υψηλότερου ποσού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφορετική επίδραση των δύο μορφών γνώσης. Η υποκειμενική γνώση είχε ισχυρή και στατιστικά σημαντική θετική σχέση με την προθυμία πληρωμής. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερο οι καταναλωτές πίστευαν ότι γνωρίζουν καλά το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, τόσο μεγαλύτερο ήταν το επιπλέον ποσό που δήλωναν ότι θα κατέβαλλαν για ένα προϊόν με ισχυρισμό υγείας.
Η αντικειμενική γνώση παρουσίασε διαφορετική εικόνα. Οι πραγματικές γνώσεις για το προϊόν συνδέθηκαν με αυξανόμενη προθυμία πληρωμής, όμως η επίδραση αυτή γινόταν σταδιακά μικρότερη όσο αυξανόταν το επίπεδο γνώσεων. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, το αποτέλεσμα αυτό υποδηλώνει ότι η επιπλέον γνώση εξακολουθεί να επηρεάζει θετικά την αποτίμηση του ισχυρισμού υγείας, αλλά με ολοένα μικρότερο βαθμό καθώς οι γνώσεις του καταναλωτή αυξάνονται.
Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη σχέση ανάμεσα στη γνώση και στη σημασία που αποδίδουν οι καταναλωτές στα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του ελαιολάδου, όπως η γεύση και τα αρώματα. Διαπιστώθηκε ότι οι καταναλωτές με υψηλή αντικειμενική γνώση, οι οποίοι παράλληλα θεωρούν ιδιαίτερα σημαντική τη γεύση, ήταν περισσότερο πρόθυμοι να πληρώσουν υψηλότερη τιμή για προϊόν με ισχυρισμό υγείας. Αντίθετα, στους καταναλωτές με υψηλή υποκειμενική γνώση η ίδια σχέση ήταν αρνητική.
Πίστωση:
Πηγή: Marangon F., Schifani G., Romeo P., Galati A. «Willingness to pay for health claims on Italian extra virgin olive oil: The asymmetric roles of subjective and objective knowledge». Food Quality and Preference (Journal Pre-proof).
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλούνται πάνω από 62.000 παγωτά – Οι Αρχές τα κατατάσσουν στην υψηλότερη κατηγορία κινδύνου (Class I)
- Διπλός συναγερμός για ρύζι: Ανακλήσεις προϊόντων δύο εταιρειών σε μια ημέρα
- Πεπόνια: Νέα ανάκληση από μεγάλο σούπερ μάρκετ: Βρέθηκε υψηλή ποσότητα καδμίου που που δεν απομακρύνεται με το πλύσιμο
- Ανακαλούνται ριζογκοφρέτες λόγω καρκινογόνου μυκοτοξίνης (φωτογραφία) – Κίνδυνοι και πρόληψη
