Οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται τα τελευταία χρόνια στην ευρωπαϊκή αγορά δείχνουν ότι τα βερνίκια νυχιών εξακολουθούν να συγκαταλέγονται στις κατηγορίες καλλυντικών όπου εντοπίζονται συχνά σοβαρές παραβάσεις. Εργαστηριακές αναλύσεις, ανακλήσεις, αποσύρσεις προϊόντων και κοινοποιήσεις μέσω του ευρωπαϊκού Συστήματος Safety Gate (πρώην RAPEX) αφορούν τόσο συμβατικά όσο και ημιμόνιμα βερνίκια, προϊόντα για επαγγελματική χρήση, αλλά και καλλυντικά που απευθύνονται σε παιδιά.
Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών έχουν καταγραφεί επανειλημμένα περιστατικά παρουσίας απαγορευμένων ή μη επιτρεπόμενων χημικών ουσιών, ελλιπούς επισήμανσης, παραπλανητικών δηλώσεων και μη συμμόρφωσης με τον Κανονισμό (ΕΚ) 1223/2009 για τα καλλυντικά προϊόντα. Σε αρκετές περιπτώσεις οι αρχές έχουν διατάξει την άμεση απόσυρση προϊόντων από την αγορά, ενώ έχουν προηγηθεί αναλύσεις που αποκάλυψαν ουσίες με τοξικές, αλλεργιογόνες ή καρκινογόνες ιδιότητες.
Στο πιο πρόσφατο περιστατικό, οι Ελληνικές Αρχές ενημέρωσαν το ευρωπαϊκό Safety Gate αφορά για το βερνίκι νυχιών ισπανικής εταιρείας MARTINELLA CRUSH NAIL POLISH (δείτε παρακάτω φωτογραφία), το οποίο ενέχει σοβαρό χημικό κίνδυνο. Το προϊόν, διατίθεται σε συσκευασία δύο φιαλιδίων των 4 ml μέσα σε χάρτινη και πλαστική συσκευασία, φέρει την εμπορική ονομασία MARTINELLA CRUSH NAIL POLISH, την εμπορική επωνυμία MARTINELLA και αριθμό παρτίδας GR23193050. Ως χώρα προέλευσης αναφέρεται η Κίνα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα του εργαστηριακού ελέγχου, το προϊόν περιείχε υπερβολική ποσότητα μεθανόλης, με μετρηθείσα συγκέντρωση 0,7%. Παράλληλα διαπιστώθηκε παρουσία φορμαλδεΰδης, ουσίας που απαγορεύεται στα καλλυντικά προϊόντα σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Παράλληλα με την κοινοποίηση στο Safety Gate, ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) εξέδωσε απόφαση ανάκλησης του προϊόντος. Η απόφαση βασίστηκε στην υπ’ αριθ. 21/2026 έκθεση δοκιμών του Εργαστηρίου Χημικών Αναλύσεων Καλλυντικών και Λοιπών Προϊόντων του ΕΟΦ, σύμφωνα με την οποία το προϊόν δεν πληρούσε τις απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας ως προς την παρουσία μεθανόλης και φορμαλδεΰδης. Κατασκευαστής του προϊόντος είναι η AQUARIUS COSMETICS S.L.U., ενώ υπεύθυνη για τη διάθεσή του στην ελληνική αγορά είναι η ARMANCON Α.Ε., την οποία ο ΕΟΦ υποχρέωσε να επικοινωνήσει με όλους τους αποδέκτες της συγκεκριμένης παρτίδας και να την αποσύρει από την αγορά.
Η μεθανόλη χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα τοξική ουσία. Η οξεία έκθεση μπορεί να επηρεάσει το κεντρικό νευρικό σύστημα και την όραση. Σε περίπτωση κατάποσης είναι δυνατόν να προκαλέσει τύφλωση, ενώ σε υψηλή έκθεση μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε θάνατο. Η φορμαλδεΰδη είναι γνωστό ευαισθητοποιητικό του δέρματος και μπορεί να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις μετά από έκθεση. Επιπλέον έχει ταξινομηθεί ως καρκινογόνος ουσία και η χρήση της στα καλλυντικά προϊόντα απαγορεύεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Η συγκεκριμένη υπόθεση προστίθεται σε μια σειρά κοινοποιήσεων που έχουν δημοσιευθεί τα τελευταία χρόνια για βερνίκια νυχιών στα οποία εντοπίστηκαν απαγορευμένες ή επικίνδυνες χημικές ουσίες, μεταξύ των οποίων φορμαλδεΰδη, TPO (Trimethylbenzoyl Diphenylphosphine Oxide), TMPTA, υδροκινόνη και άλλες ουσίες που δεν επιτρέπονται ή υπερβαίνουν τα επιτρεπόμενα όρια ασφαλείας. Οι περισσότερες περιπτώσεις αφορούν προϊόντα που εισάγονται από τρίτες χώρες και διακινούνται μέσω φυσικών καταστημάτων ή ηλεκτρονικών πλατφορμών.
Η MARTINELLA είναι ισπανική μάρκα καλλυντικών που απευθύνεται κυρίως σε παιδιά. Η σειρά της περιλαμβάνει προϊόντα όπως παιδικά βερνίκια νυχιών, lip gloss, σκιές ματιών, σετ μακιγιάζ και αξεσουάρ ομορφιάς για παιδιά. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα συγκεκριμένα προϊόντα προορίζονται για χρήση από παιδιά. Η εφαρμογή βερνικιών νυχιών σε βρέφη και μικρά παιδιά δεν θεωρείται αθώα πρακτική, καθώς το δέρμα τους εμφανίζει αυξημένη διαπερατότητα σε σχέση με των ενηλίκων. Το δέρμα των βρεφών και των μικρών παιδιών είναι έως και 30% λεπτότερο, ενώ ο προστατευτικός δερματικός φραγμός και η φυσιολογική μικροβιακή χλωρίδα δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί πλήρως κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Η αυξημένη διαπερατότητα σημαίνει ότι χημικές ουσίες που περιέχονται σε καλλυντικά μπορούν να απορροφηθούν ευκολότερα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η φορμαλδεΰδη, το τολουόλιο, οι φθαλικές ενώσεις και ορισμένα συντηρητικά, ουσίες που έχουν συνδεθεί με δερματικούς ερεθισμούς, αλλεργικές αντιδράσεις, επιδράσεις στο ενδοκρινικό σύστημα ή άλλες ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην υγεία, ανάλογα με την ουσία και το επίπεδο έκθεσης.
Αρκετά παιδικά βερνίκια νυχιών κυκλοφορούν με ενδείξεις όπως «natural», «χωρίς τοξικές ουσίες» ή «δοκιμασμένο από δερματολόγους». Οι ισχυρισμοί αυτοί δεν υποκαθιστούν τον έλεγχο της σύνθεσης του προϊόντος. Η αξιολόγηση της ασφάλειας βασίζεται στη συμμόρφωση με τη νομοθεσία και στα πραγματικά συστατικά που αναγράφονται στην επισήμανση. Συστατικά όπως η φορμαλδεΰδη, οι φθαλικές ενώσεις, το τολουόλιο και ορισμένες παραβένες έχουν αποτελέσει αντικείμενο επιστημονικής αξιολόγησης και νομοθετικών περιορισμών ή απαγορεύσεων, ανάλογα με τη χρήση και τις συγκεντρώσεις τους στα καλλυντικά προϊόντα.
Οι γονείς και οι καταναλωτές καλό είναι να αποφεύγουν την εφαρμογή βερνικιών νυχιών και άλλων διακοσμητικών καλλυντικών σε βρέφη και μικρά παιδιά, να ελέγχουν προσεκτικά την επισήμανση των προϊόντων πριν από την αγορά και να διακόπτουν αμέσως τη χρήση τους εάν εμφανιστούν κοκκινίλες, ερεθισμός, ξηρότητα, αλλεργική αντίδραση ή άλλα συμπτώματα που χρήζουν ιατρικής αξιολόγησης.
Τα βερνίκια νυχιών που ανακλήθηκαν
