Οι ανακλήσεις ποτών αλλά και τροφίμων, λόγω κινδύνου έκρηξης συσκευασίας έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη και αφορούν μπύρες, αναψυκτικά, κρασιά, κοκτέιλ, ενεργειακά ποτά, σάλτσες, ακόμη και μαγιονέζα, και άλλα προϊόντα που μπορούν να αναπτύξουν εσωτερική πίεση εξαιτίας μικροβιακής αλλοίωσης, ακούσιας ζύμωσης ή προβλημάτων στη διαδικασία παραγωγής. Σε αρκετές περιπτώσεις οι αρμόδιες αρχές έχουν συστήσει στους καταναλωτές να μην ανοίγουν τις συσκευασίες και να λαμβάνουν μέτρα προστασίας κατά τον χειρισμό τους, καθώς η μηχανική ενέργεια που απελευθερώνεται από την απότομη εκτόνωση της πίεσης μπορεί να προκαλέσει τραυματισμούς ακόμη και όταν η συσκευασία παραμένει σφραγισμένη.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Επεκτείνεται η ανάκληση μαρουλιού μετά από 11.500 αναφορές κυκλοσπορίασης – Στη λίστα Taco bell, KFC, Pizza Hut, Trader Joe’s, Walmart
Σήμερα η Ολλανδική ζυθοποιία De Kromme Haring ανακοίνωσε την ανάκληση συγκεκριμένης παρτίδας της μπύρας Les Perles Du Homard (δείτε παρακάτω φωτογραφία) καθώς διαπιστώθηκε ότι οι γυάλινες φιάλες ενδέχεται να αναπτύξουν επικίνδυνα υψηλή εσωτερική πίεση όταν εκτεθούν σε υψηλές θερμοκρασίες ή έντονες μεταβολές της θερμοκρασίας. Η προειδοποίηση αφορά αποκλειστικά τη γυάλινη φιάλη των 33 cl με αριθμό παρτίδας KH2511101 και ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας 02/2027.
Η θραύση μιας φιάλης υπό υψηλή πίεση μπορεί να προκαλέσει σοβαρούς τραυματισμούς. Τα εκτοξευόμενα θραύσματα γυαλιού είναι δυνατόν να προκαλέσουν κοπές στα χέρια και στο πρόσωπο, τραυματισμούς στα μάτια και, σε μικρή απόσταση, βαθύτερα τραύματα που απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Ιδιαίτερα αυξημένος είναι ο κίνδυνος όταν η φιάλη μεταφέρεται, ανοίγεται ή έχει ήδη υποστεί μικρορωγμές από προηγούμενες καταπονήσεις.
Η εταιρεία ενημερώνει ότι, υπό συγκεκριμένες συνθήκες αποθήκευσης, μπορεί να αυξηθεί σημαντικά η πίεση στο εσωτερικό της φιάλης, με αποτέλεσμα να υπάρχει πιθανότητα θραύσης του γυαλιού και εκτόξευσης θραυσμάτων. Οι καταναλωτές καλούνται να μην ανοίξουν τις φιάλες της συγκεκριμένης παρτίδας, να τις τοποθετήσουν αρχικά σε ψυχρό περιβάλλον (ψυγείο) ώστε να περιοριστεί η περαιτέρω αύξηση της πίεσης και στη συνέχεια να τις απορρίψουν προσεκτικά σε κάδο ανακύκλωσης γυαλιού χωρίς να επιχειρήσουν την κατανάλωση του περιεχομένου. Η διαχείριση της φιάλης πρέπει να γίνεται με ιδιαίτερη προσοχή, κατά προτίμηση με προστατευτικά γάντια ή άλλη κατάλληλη προστασία των χεριών και των ματιών, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος τραυματισμού σε περίπτωση αιφνίδιας θραύσης. Οι καταναλωτές που καταστρέφουν το προϊόν μπορούν να ενημερώσουν την εταιρεία μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αναφέροντας τον αριθμό των φιαλών που απορρίφθηκαν και, εφόσον είναι δυνατόν, επισυνάπτοντας σχετική φωτογραφία.
Η De Kromme Haring αναφέρει ότι κατά την τελευταία δεκαετία δεν είχε καταγραφεί αντίστοιχο περιστατικό θραύσης γυάλινων φιαλών στα προϊόντα της εξαιτίας εσωτερικής πίεσης και έχει ξεκινήσει τεχνική διερεύνηση για τον εντοπισμό της αιτίας και την αποτροπή επανάληψης του προβλήματος.
Η ανάπτυξη υπερβολικής εσωτερικής πίεσης σε σφραγισμένες φιάλες αποτελεί γνωστό φαινόμενο στη βιομηχανία ποτών και συνδέεται κυρίως με τη συνεχιζόμενη παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα μετά την εμφιάλωση. Αυτό μπορεί να οφείλεται είτε σε ανεξέλεγκτη συνέχιση της ζύμωσης είτε σε ανάπτυξη ανεπιθύμητων μικροοργανισμών που μεταβολίζουν υπολειμματικά ζυμώσιμα σάκχαρα. Η επιμόλυνση μπορεί να προκληθεί από ανεπαρκή καθαρισμό ή απολύμανση του εξοπλισμού, παρουσία βιοφίλμ στις γραμμές παραγωγής, ελλιπή υγιεινή κατά την εμφιάλωση, μόλυνση πρώτων υλών, μη επαρκή έλεγχο της καλλιέργειας ζύμης ή είσοδο μικροοργανισμών μετά τη θερμική επεξεργασία ή τη διήθηση. Η σταδιακή συσσώρευση αερίου αυξάνει την πίεση στο εσωτερικό της φιάλης και, όταν ξεπεραστούν τα όρια αντοχής της συσκευασίας, μπορεί να οδηγήσει σε θραύση του γυαλιού.
Η θερμοκρασία αποτελεί καθοριστικό παράγοντα στην εξέλιξη του φαινομένου. Η αποθήκευση σε υψηλές θερμοκρασίες επιταχύνει τον μεταβολισμό των μικροοργανισμών, αυξάνει τον ρυθμό παραγωγής αερίων και ενισχύει τη συνολική πίεση μέσα στη συσκευασία. Οι επαναλαμβανόμενες εναλλαγές μεταξύ ψυχρού και θερμού περιβάλλοντος επιβαρύνουν επιπλέον τόσο το προϊόν όσο και τη μηχανική αντοχή της γυάλινης φιάλης.
Η συνέχιση της ζύμωσης μετά την εμφιάλωση μπορεί να οφείλεται είτε στην επιβίωση της καλλιέργειας Saccharomyces cerevisiae ή Saccharomyces pastorianus που χρησιμοποιήθηκε στην παραγωγή είτε σε επιμόλυνση από άγριους ζυμομύκητες, όπως είδη των γενών Brettanomyces (Dekkera), Zygosaccharomyces, Pichia και Wickerhamomyces. Οι μικροοργανισμοί αυτοί μπορούν να μεταβολίσουν τα υπολειμματικά ζυμώσιμα σάκχαρα, προκαλώντας περαιτέρω παραγωγή διοξειδίου του άνθρακα, θολότητα, σχηματισμό ιζημάτων και μεταβολές στη γεύση και το άρωμα, με αποτέλεσμα την αύξηση της εσωτερικής πίεσης της φιάλης. Σημαντικό ρόλο στις αλλοιώσεις της μπύρας διαδραματίζουν επίσης βακτήρια γαλακτικού οξέος, κυρίως είδη των γενών Lactobacillus και Pediococcus, τα οποία μπορούν να αναπτυχθούν ακόμη και σε περιβάλλον με χαμηλό pH και παρουσία αλκοόλης, προκαλώντας μεταβολές στην οξύτητα, θολότητα, σχηματισμό εξωπολυσακχαριτών που αυξάνουν το ιξώδες της μπύρας και γενικότερη υποβάθμιση της μικροβιολογικής και οργανοληπτικής σταθερότητας του προϊόντος.
Η επιμόλυνση που οδηγεί σε παραγωγή αερίων μετά την εμφιάλωση δεν προέρχεται πάντοτε από ένα μεμονωμένο γεγονός. Στη βιομηχανική παραγωγή ποτών μπορεί να οφείλεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η δημιουργία βιοϋμενίων (biofilms) στις εσωτερικές επιφάνειες δεξαμενών, σωληνώσεων, βαλβίδων και μηχανών εμφιάλωσης. Τα βιοϋμένια αποτελούνται από μικροοργανισμούς εγκλωβισμένους σε εξωκυτταρικό πολυμερικό υλικό, το οποίο τους προστατεύει από τα απολυμαντικά και δυσχεραίνει την απομάκρυνσή τους. Εάν δεν απομακρυνθούν πλήρως, μπορούν να λειτουργήσουν ως μόνιμη εστία επιμόλυνσης, απελευθερώνοντας περιοδικά κύτταρα στη γραμμή παραγωγής.
Η ζύμη που χρησιμοποιείται στη ζυθοποίηση αποτελεί επίσης κρίσιμο παράγοντα ελέγχου. Η επαναχρησιμοποίηση καλλιεργειών είναι συνηθισμένη πρακτική στη βιομηχανία, όμως κάθε κύκλος επαναχρησιμοποίησης συνοδεύεται από μικροβιολογικό και φυσιολογικό έλεγχο της καλλιέργειας. Εξετάζονται η καθαρότητα, η βιωσιμότητα, η ζωτικότητα και η απουσία ανεπιθύμητων μικροοργανισμών. Η παρουσία ξένων ζυμών ή βακτηρίων μπορεί να επηρεάσει τόσο την ποιότητα όσο και τη σταθερότητα του τελικού προϊόντος.
Η παρακολούθηση της ζύμωσης δεν περιορίζεται μόνο στη μέτρηση της θερμοκρασίας. Οι παραγωγοί καταγράφουν τη μεταβολή της πυκνότητας (specific gravity), την περιεκτικότητα σε υπολειμματικά σάκχαρα, το pH, την περιεκτικότητα σε αλκοόλη και τη συγκέντρωση διαλυμένου διοξειδίου του άνθρακα. Οι μετρήσεις αυτές επιβεβαιώνουν ότι η ζύμωση έχει ολοκληρωθεί σύμφωνα με τις προδιαγραφές πριν από τη διήθηση ή την εμφιάλωση. Εάν παραμείνουν ζυμώσιμα σάκχαρα σε συνδυασμό με ενεργούς μικροοργανισμούς, η μεταβολική δραστηριότητα μπορεί να συνεχιστεί μέσα στη σφραγισμένη φιάλη.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ποιότητα των πρώτων υλών. Η βύνη, οι λυκίσκοι, τα φρούτα, τα μπαχαρικά, τα βότανα και άλλα φυτικά συστατικά που χρησιμοποιούνται σε εξειδικευμένες μπύρες μπορούν να αποτελέσουν πηγή μικροβιακής επιβάρυνσης εάν δεν εφαρμόζονται κατάλληλες διαδικασίες ελέγχου. Η μικροβιολογική εξέταση των πρώτων υλών, η αξιολόγηση των προμηθευτών και η τήρηση κατάλληλων συνθηκών αποθήκευσης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των προγραμμάτων προαπαιτούμενων (PRPs) που υποστηρίζουν το σύστημα HACCP.
Στις εγκαταστάσεις εμφιάλωσης εφαρμόζονται επιπλέον έλεγχοι για την ακεραιότητα της συσκευασίας. Οι γυάλινες φιάλες εξετάζονται για μικρορωγμές, ατέλειες, εγκλείσματα και μηχανικές φθορές που θα μπορούσαν να μειώσουν την αντοχή τους στην εσωτερική πίεση. Αντίστοιχα, τα πώματα και τα συστήματα σφράγισης ελέγχονται ώστε να διασφαλίζεται η σωστή στεγανότητα χωρίς να δημιουργούνται μηχανικές καταπονήσεις στο γυαλί.
Η θερμοκρασία κατά τη διανομή και αποθήκευση επηρεάζει τόσο τη μικροβιακή δραστηριότητα όσο και τη φυσική συμπεριφορά των αερίων μέσα στη συσκευασία. Η έκθεση προϊόντων σε αποθήκες χωρίς κλιματισμό, σε εμπορευματοκιβώτια που αναπτύσσουν υψηλές θερμοκρασίες ή σε σημεία λιανικής όπου παρατηρούνται μεγάλες ημερήσιες διακυμάνσεις μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη ενός προβλήματος που αρχικά ήταν περιορισμένο. Για τον λόγο αυτό, πολλές επιχειρήσεις πραγματοποιούν δοκιμές σταθερότητας σε διαφορετικές θερμοκρασίες αποθήκευσης κατά την ανάπτυξη νέων προϊόντων.
Η διερεύνηση ενός περιστατικού έκρηξης φιάλης ακολουθεί συνήθως πολυπαραγοντική προσέγγιση. Αναλύονται διατηρημένα δείγματα της ίδιας παρτίδας, εξετάζονται οι καταγραφές παραγωγής, πραγματοποιούνται μικροβιολογικές και χημικές αναλύσεις, ελέγχεται η συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα, αξιολογείται η μηχανική αντοχή των φιαλών και εξετάζονται οι συνθήκες μεταφοράς και αποθήκευσης. Εφόσον απομονωθεί μικροοργανισμός, ακολουθεί ταυτοποίηση με βιοχημικές ή μοριακές τεχνικές ώστε να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για στέλεχος της καλλιέργειας παραγωγής ή για εξωγενή επιμόλυνση.
Η μπύρα που ανακλήθηκε
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- Ανακαλούνται δημοφιλή ποτήρια που πωλούνται και στην Ελλάδα, λόγω κινδύνου εγκαύματος – Η ανακοίνωση της εταιρείας (φωτογραφία)
- Πάνω από 3.000 κρούσματα γαστρεντερίτιδας λόγω κοπρανώδους επιμόλυνσης του πόσιμου νερού στη Β. Μακεδονία – Τρεις συλλήψεις
Το Cibum είναι εξειδικευμένο site ενημέρωσης για την ασφάλεια τροφίμων. Οι πληροφορίες του άρθρου έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Για περισσότερες λεπτομέρειες πατήστε ΕΔΩ.
