Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Hospitality Management διαπίστωσε ότι οι καταναλωτές συνδέουν τα φρεσκοκομμένα τρόφιμα με υψηλότερη ποιότητα και φρεσκάδα
Η προτίμηση πολλών καταναλωτών στα τρόφιμα που έχουν παρασκευαστεί ή κοπεί στο χέρι μπορεί να τους οδηγήσει σε λανθασμένες εκτιμήσεις σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Hospitality Management. Οι ερευνητές εξέτασαν κατά πόσο η ανθρώπινη παρέμβαση στην προετοιμασία τροφίμων επηρεάζει τις αντιλήψεις των καταναλωτών για την ποιότητα, τη φρεσκάδα και την ασφάλεια ενός προϊόντος. Το φαινόμενο αυτό περιγράφεται ως «φωτοστέφανο του χειροποίητου» (handmade food halo), δηλαδή η τάση των καταναλωτών να αποδίδουν θετικά χαρακτηριστικά σε ένα προϊόν μόνο και μόνο επειδή έχει παρασκευαστεί ή επεξεργαστεί από άνθρωπο.
Στο επίκεντρο της μελέτης βρέθηκαν τα αλλαντικά που κόβονται στον πάγκο των καταστημάτων τροφίμων σε σύγκριση με τα προσυσκευασμένα προϊόντα που έχουν κοπεί και συσκευαστεί σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις. Οι ερευνητές πραγματοποίησαν δύο διαδικτυακά πειράματα με τη συμμετοχή 344 καταναλωτών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στο πρώτο πείραμα, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να αξιολογήσουν είτε αλλαντικά κομμένα στον πάγκο ενός καταστήματος είτε προσυσκευασμένα προϊόντα. Αρχικά, όσοι είδαν τα χειροκομμένα αλλαντικά τα αξιολόγησαν ως πιο ελκυστικά και δήλωσαν μεγαλύτερη πρόθεση αγοράς σε σχέση με τα προσυσκευασμένα.
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν ότι επιστημονικά δεδομένα συνδέουν τα αλλαντικά που κόβονται στους πάγκους λιανικής με σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο λιστερίωσης σε σύγκριση με τα προσυσκευασμένα προϊόντα. Η λιστερίωση είναι σοβαρή τροφιμογενής λοίμωξη που προκαλείται από το βακτήριο Listeria monocytogenes. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αυξημένη ανθρώπινη διαχείριση του προϊόντος δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες επιμόλυνσης. Μετά την ενημέρωση αυτή, η ελκυστικότητα των χειροκομμένων αλλαντικών μειώθηκε, ωστόσο οι καταναλωτές δεν στράφηκαν αυτόματα προς τα προσυσκευασμένα προϊόντα. Παρότι αντιλήφθηκαν τον αυξημένο κίνδυνο, συνέχισαν να μην θεωρούν τα βιομηχανικά συσκευασμένα αλλαντικά ιδιαίτερα ελκυστική επιλογή.
Στο δεύτερο πείραμα, οι ερευνητές τροποποίησαν τη συσκευασία των προσυσκευασμένων προϊόντων προσθέτοντας στοιχεία που παρέπεμπαν σε ανθρώπινη φροντίδα, όπως εικόνα παραγωγού και μηνύματα που τόνιζαν την προσεκτική προετοιμασία του προϊόντος. Η αλλαγή αυτή επηρέασε σημαντικά τις αντιλήψεις των συμμετεχόντων. Μετά την ενημέρωση για τους κινδύνους ασφάλειας τροφίμων, τα προσυσκευασμένα προϊόντα με αναφορές σε ανθρώπινη φροντίδα αξιολογήθηκαν ως πιο ελκυστικά και συγκέντρωσαν υψηλότερη πρόθεση αγοράς τόσο σε σχέση με τα συμβατικά προσυσκευασμένα όσο και με τα χειροκομμένα αλλαντικά.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι καταναλωτές δεν αναζητούν απαραίτητα την άμεση ανθρώπινη επαφή με το τρόφιμο, αλλά ανταποκρίνονται σε ενδείξεις που συνδέονται με φροντίδα, προσοχή και αυθεντικότητα. Η παρουσία τέτοιων στοιχείων φαίνεται να μπορεί να ενισχύσει την αποδοχή προϊόντων που θεωρούνται ασφαλέστερα από υγειονομική άποψη. Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι η ενημέρωση για την ασφάλεια των τροφίμων από μόνη της δεν αρκεί πάντοτε για να αλλάξει τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Υποστηρίζουν ότι οι πληροφορίες για πιθανούς κινδύνους πρέπει να είναι ορατές τη στιγμή της αγοράς, ενώ παράλληλα τα ασφαλέστερα προϊόντα χρειάζεται να παρουσιάζονται με τρόπο που να εμπνέει εμπιστοσύνη και θετική αξιολόγηση. Αν και η έρευνα επικεντρώθηκε στα αλλαντικά, οι ερευνητές εκτιμούν ότι παρόμοιοι μηχανισμοί επηρεάζουν και άλλες κατηγορίες έτοιμων προς κατανάλωση τροφίμων, όπως το σούσι ή τα τρόφιμα που παρασκευάζονται και πωλούνται στον δρόμο, όπου η χειροποίητη προετοιμασία συχνά συνδέεται στη συνείδηση των καταναλωτών με ανώτερη ποιότητα.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στον επιστημονικό τίτλο International Journal of Hospitality Management με τίτλο «Human touch vs. food safety: How information interventions impact the handmade food halo» και DOI: 10.1016/j.ijhm.2026.104770. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους Heyao Yu και Anna S. Mattila του Pennsylvania State University, τη Zixi (Lavi) Peng του University of Massachusetts Amherst, καθώς και τους Tiffany S. Legendre του University of Houston και των César Ritz Colleges Switzerland.
