Σημαντική μείωση στις αγορές ελαιολάδου και μεγάλη αύξηση στις ποσότητες έτοιμων γευμάτων καταγράφεται στα ελληνικά νοικοκυριά, σύμφωνα με ανάλυση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ). Τα στοιχεία, που δημοσιοποιήθηκαν με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Διατροφής 2026, προέρχονται από την Έρευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ και αποτυπώνουν τις μεταβολές στις αγορές τροφίμων κατά την περίοδο 2008-2025, με ιδιαίτερη έμφαση στις ποσότητες ανά κατηγορία προϊόντων.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Ελλάδα: Τροφική δηλητηρίαση σε εστιατόριο της Θεσσαλονίκης: Η υπόθεση που έφτασε στον Άρειο Πάγο
Ειδικότερα, οι αγοραζόμενες ποσότητες ελαιολάδου μειώθηκαν κατά 34,8% το 2025 σε σύγκριση με το 2008, ενώ η υποχώρηση φτάνει το 40,2% σε σχέση με το 2015. Η μεταβολή αφορά ένα από τα χαρακτηριστικότερα προϊόντα της ελληνικής διατροφής και συγκαταλέγεται στις μεγαλύτερες μειώσεις που καταγράφονται στην κατηγορία των λιπών και ελαίων. Η έρευνα επισημαίνει ότι η εξέλιξη πρέπει να εξετάζεται σε συνδυασμό με τις τιμές και τις καταναλωτικές συνήθειες.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ | Σουβλάκι κεμπάπ πίσω από τον θάνατο 63χρονου – Καταδικάστηκαν οι ιδιοκτήτες της ψησταριάς
Αντίθετη πορεία ακολουθούν τα έτοιμα γεύματα, με τις αγοραζόμενες ποσότητες να αυξάνονται από 0,24 κιλά ανά άτομο ετησίως το 2015 σε 3,34 κιλά το 2025. Η μεταβολή αντιστοιχεί σε σχεδόν δεκατετραπλασιασμό μέσα σε μία δεκαετία. Το ΙΕΛΚΑ συνδέει την ανάπτυξη της συγκεκριμένης κατηγορίας με τη στροφή των καταναλωτών σε λύσεις μεγαλύτερης ευκολίας και ταχύτητας, όπως προκύπτει από τη σύνθεση των αγορών των ελληνικών νοικοκυριών.
Οι αλλαγές επεκτείνονται και σε άλλες κατηγορίες τροφίμων που περιλαμβάνονται στο διατροφικό καλάθι. Σε σύγκριση με το 2008, οι αγορές ψαριών μειώθηκαν κατά 14,6%, θαλασσινών κατά 37,2% και φρούτων κατά 8,9%. Παράλληλα, οι ποσότητες βοείου κρέατος υποχώρησαν κατά 29,2%, ενώ οι αγορές πουλερικών αυξήθηκαν κατά 31,9%. Στα γαλακτοκομικά, το γιαούρτι παρουσίασε αύξηση 31%, ενώ το πλήρες νωπό γάλα μείωση 42,5% κατά την ίδια περίοδο.
Η συνολική εικόνα περιλαμβάνει επίσης μείωση 53,5% στις αγορές ζάχαρης, αύξηση 23,5% στα όσπρια και 66,6% στα αυγά σε σύγκριση με το 2008. Το ΙΕΛΚΑ διευκρινίζει ότι τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφουν αγορές και απολαβές τροφίμων, χωρίς να μετρούν την πραγματική κατανάλωση κάθε ατόμου. Επομένως, οι μεταβολές στις αγοραζόμενες ποσότητες ελαιολάδου και έτοιμων γευμάτων τεκμηριώνουν αλλαγές στο καλάθι των νοικοκυριών, χωρίς να προσδιορίζουν την ατομική διατροφική πρόσληψη.
Συνολικά, τα στοιχεία καταγράφουν μία ουσιαστική μεταβολή του διατροφικού και καταναλωτικού προτύπου των ελληνικών νοικοκυριών την τελευταία δεκαεπταετία. Οι αλλαγές δεν χαρακτηρίζονται από μία ενιαία κατεύθυνση, αλλά από μετατοπίσεις μεταξύ προϊόντων και κατηγοριών, καθώς οι καταναλωτές προσαρμόζουν σταδιακά το καλάθι τους στις νέες οικονομικές, κοινωνικές και διατροφικές συνθήκες. Παράλληλα, παρά τις σημαντικές μεταβολές στις τιμές και στον οικογενειακό προϋπολογισμό τα τελευταία χρόνια, η διατροφή εξακολουθεί να απορροφά περίπου το ένα πέμπτο της συνολικής δαπάνης των νοικοκυριών, ποσοστό που παραμένει σχετικά σταθερό από το 2012 και μετά, με εξαίρεση την περίοδο της πανδημίας.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
