Νέα μελέτη με τη συμμετοχή και του πανεπιστημίου Θεσσαλίας, εντοπίζει τις διαφορές στην ελληνική αγορά βιολογικών προϊόντων σε σχέση με άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης
Η παγκόσμια ζήτηση για βιολογικά προϊόντα έχει σημειώσει σημαντική αύξηση τα τελευταία χρόνια, τροφοδοτούμενη από ένα σύνθετο πλέγμα κοινωνικοοικονομικών, περιβαλλοντικών και υγειονομικών ανησυχιών. Αυτή η μεταστροφή των καταναλωτών αντανακλά ευρύτερες κοινωνικές τάσεις προς τη βιωσιμότητα και την ηθική κατανάλωση, καθιστώντας αναγκαία την ανάπτυξη πιο ανθεκτικών και περιβαλλοντικά υπεύθυνων αλυσίδων εφοδιασμού τροφίμων. Ειδικότερα στις χώρες της Νότιας Ευρώπης, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία, η επέκταση των πιστοποιημένων βιολογικών γεωργικών εκτάσεων υπήρξε εντυπωσιακή, με την Ελλάδα να σχεδόν διπλασιάζει την έκτασή της από το 2012 έως το 2022. Η κατανόηση των εθνικών διαφορών στις προτιμήσεις των καταναλωτών είναι πλέον κρίσιμη για τη διαμόρφωση αποτελεσματικών στρατηγικών μάρκετινγκ και πολιτικών παρεμβάσεων που θα ενισχύσουν περαιτέρω αυτόν τον τομέα.
Νέα μελέτη με τίτλο “Cross-National Analysis of Consumer Preferences for Organic Food in Portugal, Spain, and Greece” διεξήχθη από μια διεπιστημονική ομάδα ερευνητών που προέρχονται από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας στην Ελλάδα, συγκεκριμένα από το Εργαστήριο Τροφίμων Ζωικής Προέλευσης, το Εργαστήριο Χημείας, Βιοχημείας και Τεχνολογίας Τροφίμων, καθώς και το Τμήμα Υγιεινής και Επιδημιολογίας. Στην έρευνα συμμετείχαν επίσης το Κέντρο Έρευνας και Ανάπτυξης Συστημάτων Αγροδιατροφής και Βιωσιμότητας (CISAS) του Πολυτεχνικού Ινστιτούτου της Viana do Castelo στην Πορτογαλία και ο Εθνικός Ζωοτεχνικός Σταθμός του Πορτογαλικού Ινστιτούτου Γεωργικής και Κτηνιατρικής Έρευνας. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στις 3 Ιανουαρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Foods του εκδοτικού οίκου MDPI.
Στη μελέτη συμμετείχαν συνολικά 250 τακτικοί καταναλωτές βιολογικών προϊόντων από την Ελλάδα. Ο ίδιος αριθμός συμμετεχόντων (250 άτομα) επιλέχθηκε και για τις άλλες δύο χώρες της έρευνας (Πορτογαλία και Ισπανία), ανεβάζοντας το συνολικό δείγμα της διακρατικής ανάλυσης στους 750 συμμετέχοντες. Για τις ανάγκες της μελέτης, ως «τακτικοί καταναλωτές» ορίστηκαν όσοι καταναλώνουν τουλάχιστον τρία βιολογικά προϊόντα την εβδομάδα, αποκλείοντας όσους είχαν χαμηλότερη συχνότητα κατανάλωσης
Η μελέτη επισημαίνει ότι στην Ελλάδα παρά τη μεγάλη αύξηση των καλλιεργήσιμων εκτάσεων, παρατηρείται χαμηλότερη συνολική υιοθέτηση βιολογικών προϊόντων σε σύγκριση με τις άλλες χώρες της έρευνας, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στη μεγαλύτερη ευαισθησία των Ελλήνων στην τιμή και στους οικονομικούς περιορισμούς. Επίσης τα ευρήματα αναδεικνύουν ένα ιδιαίτερο προφίλ του Έλληνα καταναλωτή, ο οποίος διαφοροποιείται σημαντικά από τους αντίστοιχους της Ιβηρικής χερσονήσου. Ενώ στην Πορτογαλία και την Ισπανία οι καταναλωτές ιεραρχούν ως σημαντικότερα κριτήρια τα οφέλη για την υγεία, τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο και την απουσία γενετικά τροποποιημένων οργανισμών, οι Έλληνες καταναλωτές δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στην τιμή, την εμφάνιση του προϊόντος, την προσδοκία για καλύτερη γεύση και τη θρεπτική αξία. Η υψηλότερη ευαισθησία στην τιμή και η εστίαση στα αισθητηριακά χαρακτηριστικά υποδεικνύουν μια πιο συγκρατημένη υιοθέτηση των βιολογικών προϊόντων στην Ελλάδα σε σύγκριση με τις άλλες δύο χώρες. Επιπλέον, οι Έλληνες καταναλωτές επιλέγουν συχνότερα τα σούπερ μάρκετ για τις αγορές τους, σε αντίθεση με τους Πορτογάλους και τους Ισπανούς που επιλέγουν τα παραδοσιακά καταστήματα.
Οι κοινωνικοδημογραφικοί παράγοντες παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των ελληνικών προτιμήσεων. Η ηλικία στην Ελλάδα συνδέεται με αυξημένη ευαισθησία στην τιμή, ειδικά στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, ενώ οι νεότεροι καταναλωτές εστιάζουν περισσότερο στις γευστικές προσδοκίες και την εμφάνιση. Οι Ελληνίδες καταναλώτριες δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στις θρεπτικές πτυχές των βιολογικών τροφίμων, ενώ οι Έλληνες άνδρες φαίνεται να ανταποκρίνονται περισσότερο σε στοιχεία που αφορούν την εμφάνιση και τη διαθεσιμότητα των προϊόντων. Παράλληλα, το επίπεδο εκπαίδευσης στην Ελλάδα επηρεάζει τις προτεραιότητες, με τους καταναλωτές χαμηλότερης εκπαίδευσης να αποδίδουν λιγότερη σημασία στα οφέλη για την υγεία και το περιβάλλον σε σχέση με τους πιο μορφωμένους, οι οποίοι ανησυχούν περισσότερο για τη θρεπτική αξία.
Σε αντίθεση με την Πορτογαλία και την Ισπανία, όπου η παρουσία παιδιών στο νοικοκυριό ενισχύει την τάση για αγορά βιολογικών προϊόντων, στην Ελλάδα η επίδραση αυτή είναι λιγότερο έντονη, πιθανώς λόγω οικονομικών περιορισμών και περιορισμένης πρόσβασης στην αγορά. Επίσης, η πιστοποίηση, παρόλο που θεωρείται σημαντική παγκοσμίως, λαμβάνει τα χαμηλότερα επίπεδα σημασίας από τους Έλληνες καταναλωτές μεγαλύτερης ηλικίας. Συνολικά, η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι για την ελληνική αγορά, οι στρατηγικές προώθησης θα πρέπει να επικεντρωθούν στην αξία, την ευκολία και τα γευστικά χαρακτηριστικά των προϊόντων, ενσωματώνοντας παραδοσιακά γαστρονομικά μηνύματα που θα μπορούσαν να είναι πιο αποτελεσματικά από τις γενικευμένες αναφορές στη βιωσιμότητα.
Σύνδεσμος για την επιστημονική δημοσίευση https://www.mdpi.com/2304-8158/15/1/155
Αναφορά: Madureira Teresa, Fernando Nunes, Fernando Mata, Mariastela Vrontaki, Athanasios Manouras, Michalis Koureas, Eleni Malissiova, and José Veiga. 2026. “Cross-National Analysis of Consumer Preferences for Organic Food in Portugal, Spain, and Greece: Socio-Demographic Drivers and Attribute Importance” Foods 15, no. 1: 155. https://doi.org/10.3390/foods15010155
