Ρεκόρ ειδοποιήσεων για επικίνδυνα προϊόντα στην ΕΕ το 2024
Με 4.137 κοινοποιήσεις για επικίνδυνα μη διατροφικά προϊόντα, η ΕΕ σημείωσε το 2024 νέο ιστορικό ρεκόρ, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Safety Gate, του ευρωπαϊκού συστήματος ταχείας προειδοποίησης. Η αύξηση κατά σχεδόν 50% σε σχέση με το 2022 επιβεβαιώνει τις ανησυχίες για τους αυξανόμενους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι καταναλωτές, ιδιαίτερα από προϊόντα προέλευσης εκτός ΕΕ, τα οποία κατακλύζουν την αγορά μέσω διαδικτυακών πλατφορμών.
Οι ειδοποιήσεις αφορούν κυρίως επικίνδυνες χημικές ουσίες και κίνδυνο τραυματισμού, με τα καλλυντικά να καταγράφονται ως η πιο συχνά κοινοποιημένη κατηγορία προϊόντων για δεύτερη συνεχή χρονιά. Τέσσερα στα δέκα επικίνδυνα προϊόντα που εντοπίστηκαν αφορούσαν καλλυντικά, ενώ ακολουθούν σε συχνότητα τα παιχνίδια, οι ηλεκτρικές συσκευές και τα οχήματα. Αν και οι τρεις τελευταίες κατηγορίες διατηρούν σταθερό αριθμό κοινοποιήσεων, η κυριαρχία των καλλυντικών προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία για την καθημερινή έκθεση των καταναλωτών σε ύποπτες ουσίες.
Το 60% των επικίνδυνων προϊόντων προέρχονται από την Κίνα, ενώ το 20% από ευρωπαϊκές χώρες, με το υπόλοιπο 10% να προέρχεται από άγνωστη προέλευση.
Η Ευρωπαϊκή Οργάνωση Καταναλωτών (BEUC) και η ANEC υπογραμμίζουν την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών εποπτείας και επιβολής της νομοθεσίας, με αιχμή του δόρατος τις διαδικτυακές αγορές. Ο Agustín Reyna, Γενικός Διευθυντής της BEUC, δήλωσε ότι η ΕΕ πρέπει να ενδυναμώσει τις εποπτικές αρχές τόσο σε πόρους όσο και σε εξουσίες, και να καταστήσει τις ψηφιακές πλατφόρμες υπεύθυνες για την κυκλοφορία επικίνδυνων προϊόντων όταν απουσιάζει αξιόπιστος ευρωπαϊκός οικονομικός φορέας.
Η έκθεση καταδεικνύει επίσης ότι το 2024 υπήρξαν 3.843 επιπλέον μέτρα από τις αρχές μετά από τις αρχικές κοινοποιήσεις, ενισχύοντας την ανάγκη για συνεχή επαγρύπνηση. Ωστόσο, τονίζεται ότι οι κοινοποιήσεις είναι μόνο η κορυφή του παγόβουνου, καθώς οι αρχές αδυνατούν να ελέγξουν όλα τα προϊόντα που κυκλοφορούν, ενώ η ελλιπής αναφορά από τους καταναλωτές και οι περιορισμοί στους ελέγχους αφήνουν σημαντικά κενά.
Ο νέος κανονισμός για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων και οι βελτιώσεις στην πλατφόρμα καταγγελιών από τους ίδιους τους καταναλωτές είναι βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά, όπως επισημαίνουν οι οργανώσεις, απαιτείται φιλοδοξία και ταχύτητα. Η BEUC ζητά την άμεση παρουσίαση μιας ευρωπαϊκής πράξης για την ψηφιακή δικαιοσύνη, ώστε να τεθεί τέλος στις παραπλανητικές πρακτικές και στα ανεξέλεγκτα επικίνδυνα προϊόντα που διακινούνται στο διαδίκτυο.
