Οι καταναλωτές δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται για τη βιωσιμότητα και την προστασία του περιβάλλοντος, όμως όταν έρχεται η στιγμή της αγοράς τροφίμων, οι αποφάσεις τους φαίνεται να καθορίζονται από εντελώς διαφορετικά κριτήρια. Νέα ευρωπαϊκή έρευνα αποκαλύπτει ότι έννοιες όπως η «ανθεκτική» ή η «αναγεννητική» γεωργία δύσκολα επηρεάζουν την αγοραστική συμπεριφορά, όταν δεν συνοδεύονται από σαφή προσωπικά οφέλη για τον καταναλωτή.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι περισσότεροι πολίτες θεωρούν σημαντική την ανθεκτικότητα της γεωργίας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, στις οικονομικές κρίσεις και στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Ωστόσο, δεν αντιμετωπίζουν αυτή την έννοια ως βασικό κριτήριο επιλογής στο σούπερ μάρκετ, καθώς θεωρούν ότι η διασφάλιση της επάρκειας των τροφίμων αποτελεί κυρίως ευθύνη των παραγωγών, των κυβερνήσεων και του ευρύτερου διατροφικού συστήματος.
Η μελέτη αναδεικνύει ένα σημαντικό επικοινωνιακό κενό. Πολλοί όροι που χρησιμοποιούνται σήμερα στις ετικέτες ή στις καμπάνιες των τροφίμων είναι γνώριμοι στους ειδικούς, όμως παραμένουν ασαφείς για το ευρύ κοινό. Όταν ο καταναλωτής δεν αντιλαμβάνεται πώς ένα χαρακτηριστικό τον ωφελεί άμεσα, είναι λιγότερο πιθανό να επηρεάσει την τελική του επιλογή.
Η υγεία, η γεύση και η ποιότητα παραμένουν οι βασικοί παράγοντες
Η έρευνα δείχνει ότι οι πολίτες ανταποκρίνονται πολύ πιο θετικά όταν ένα προϊόν συνδέεται με συγκεκριμένα και άμεσα οφέλη. Η καλύτερη γεύση, η υψηλότερη διατροφική αξία, η ποιότητα, η ασφάλεια των τροφίμων και η φρεσκάδα αποτελούν πολύ ισχυρότερα κίνητρα αγοράς σε σχέση με γενικούς περιβαλλοντικούς όρους.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η χρήση όρων όπως «ανθεκτική γεωργία» ή «αναγεννητική γεωργία» δεν αρκεί από μόνη της για να δημιουργήσει εμπιστοσύνη ή να αυξήσει τις πωλήσεις. Αντίθετα, όταν οι ίδιες πρακτικές παρουσιάζονται μέσα από τα οφέλη που προσφέρουν στον καταναλωτή, όπως καλύτερη ποιότητα τροφίμων ή μεγαλύτερη αξιοπιστία της παραγωγής, η ανταπόκριση είναι σημαντικά θετικότερη.
Ένα ακόμη εύρημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αντιλαμβάνονται την ευθύνη για τη βιωσιμότητα. Οι περισσότεροι θεωρούν ότι οι ίδιοι μπορούν να συμβάλουν σε κάποιο βαθμό μέσω των επιλογών τους, όμως περιμένουν κυρίως από τις επιχειρήσεις, τους παραγωγούς και τις δημόσιες αρχές να διασφαλίζουν ότι τα τρόφιμα παράγονται με ασφαλή και βιώσιμο τρόπο.
Η εμπιστοσύνη παραμένει επίσης καθοριστικός παράγοντας. Οι καταναλωτές εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμοι να επιλέξουν ένα προϊόν όταν οι πληροφορίες είναι απλές, σαφείς και τεκμηριωμένες, χωρίς πολύπλοκη ορολογία που δυσκολεύει την κατανόηση.
Οι ετικέτες και τα μηνύματα στα τρόφιμα αλλάζουν
Τα αποτελέσματα της έρευνας αναμένεται να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο οι εταιρείες τροφίμων αλλά και οι αρμόδιοι φορείς επικοινωνούν τις πρακτικές βιώσιμης παραγωγής. Η έμφαση μετατοπίζεται από τις γενικές περιβαλλοντικές έννοιες στα συγκεκριμένα οφέλη που μπορεί να αντιληφθεί ο καταναλωτής στην καθημερινότητά του.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η αποτελεσματική επικοινωνία δεν βασίζεται μόνο στην επιστημονική ακρίβεια, αλλά και στη δυνατότητα μετάφρασης πολύπλοκων εννοιών σε πληροφορίες που έχουν πραγματική αξία για τον πολίτη. Η σύνδεση της βιώσιμης γεωργίας με την ποιότητα, την ασφάλεια, τη γεύση και τη σταθερή διαθεσιμότητα των τροφίμων φαίνεται να αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο ενημέρωσης του κοινού.
Η έρευνα καταλήγει ότι οι καταναλωτές δεν απορρίπτουν τις πρακτικές βιώσιμης παραγωγής. Αντίθετα, ζητούν να κατανοούν με σαφήνεια ποια είναι η αξία τους για τους ίδιους και όχι μόνο για το περιβάλλον ή τη γεωργία συνολικά.
Σύνδεσμος για την έκθεση: https://www.eitfood.eu/reports/trust-report-2026-second-issue-the-state-of-trust-in-europes-food-system
